[یونانی آن kolophón به معنی قله، نهایت کار] نوشتهای که در انتهای کتاب یا نسخة خطی قرار میگیرد و معمولاً حاوی حقایقی دربارة تولید آن اثر است؛ این جزئیات شامل نام چاپچی و تاریخ و مکان چاپ است. کالوفونها در نسخ خطی و کتبی به قدمت قرن ششم یافت میشوند. در نسخ قرون وسطا و نوزایی یک کالوفون هرازگاهی از سوی کاتب اضافه میشد و دربردارندة حقایقی مانند نام کاتب و تاریخ و مکان تکمیل اثر بود و گاهی نیز با عبارت سپاسگزاری پرهیزکارانه بهسبب پایان وظیفه همراه میشد. کالوفون چاپچی از این عمل رشد پیدا کرد؛ اغلب اطلاعاتی همچون عنوان کتاب، تاریخ و محل چاپ، نام و نشان چاپچی و اندکی تبلیغ برای کار خود را شامل میشد. اولین کالوفون چاپی از این دست در 1457 در ماینتس پسالتر نوشتة یوهان فوست و پِتر شوفر دیده شد. البته کالوفونهای چاپی خیلی زود مفصلتر شد و بهتدریج به ابزاری تبدیل شدند که چاپچی بهوسیله آن کتاب را بهتفصیل مورد تمجید قرار میداد یا حتی مقالات کوتاهی درباره محاسن کتاب اضافه میکرد. تا اینکه تا حدود 1480 بخشی از محتوای کالوفون به بخش سفید جلد در ابتدای کتاب منتقل شد. در بیشتر کشورها کالوفون در صفحة روبهروی صفحة عنوان میآید و از عبارتی تکجملهای تشکیل شده که کتاب در چاپخانهای معین و مکانی معین منتشر شده است. چاپهای نفیس اغلب شیوه قبلی را حفظ کردهاند از جمله کالوفونهایی که قلم چاپی، کاغذ و دیگر جزئیات نشر را در صفحه آخر ذکر میکنند. قس EXPLICIT.
