دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

آپولینر

Apollinaire \a -pol-ē-'ner\
نویسندگان
زینب مشتاقی
محمدعلی سلمانی ندوشن
گیوم، نام مستعار گیلموس (یا ویلهلم) اپولیناری دو کوسترویتسکی (ت. 26 آگوست 1880، رم- و. 9 نوامبر 1918، پاریس، فرانسه) شاعری که در زندگی کوتاهش، در همة جنبش‌های پیشرو که در مجامع ادبی و هنری فرانسه در آغاز قرن بیستم رونق یافت، نقش داشت.
آپولینر اصل ‌و نسب و گذشته خویش (ازجمله هویت پدرش) را، که موضوع بیشتر گمانه‌زنی‌ها بود، مخفی می‌کرد. در اسناد و مدارک موجود، درخصوص نام واقعی وی اختلاف‌ نظر وجود دارد. وی در بیست سالگی به پاریس رفت، آنجا به زندگی قلندرمآبانه پرداخت. با رفت‌وآمد به قهوه‌خانه‌هایی که دیگر مردان اهل ادب مشتری دائمی آنها بودند، خیلی زود به‌عنوان یک نویسنده مشهور شد. او همچنین با چند نقاش جوان دوست ‌شد و توان خود را صرف به‌کارگیری اصول زیبایی‌شناختی کوبیسم در ادبیات و نقاشی کرد. کتاب وی با عنوان «نقاش‌های کوبیسم» (Peintures cubistes) در 1913 منتشر گردید.
اولین اثر وی با عنوان «افسونگر در حال پوسیدن» (L’Enchanteur pourrissant, 1909) حکایتی منثور از گفت‌وگویی بین مرلینِ جادوگر و الهه ویویان است. سال بعد، مجموعه‌ای از قصه‌های تخیلی، بعضی طنز‌آمیز و برخی وهم‌آور با عنوان «ملحد و همراهان» (L’Hérésiarque et Cie, 1910) را منتشر کرد. سپس «جانورنامه» (Le Bestiaire, 1911) را در قالب چهارپاره منتشر شد. اما شاهکار شعری‌اش «الکول‌ها» (Alcools, 1913) است (در 1964 به انگلیسی ترجمه شد). او همة تجربیاتش را به این اشعار تسری داده است و آنها را بیشتر در مصراع‌های دوازده هجایی و یا معمولی بیان کرده و گاه در سطرهای کوتاه و بی‌قافیه و همیشه بدون نقطه‌گذاری آورده است.
آپولینر در 1914 به ‌خدمت پیاده‌نظام رفت و ستوان دوم شد. در 1916 از ناحیه سر مجروح و از خدمت مرخص شد و به پاریس بازگشت و داستان نمادین «شاعر مقتول» (Le poète assassiné, 1916) و مهم‌تر از آن، مجموعه شعری جدید با عنوان «خط‌نگاشت‌ها» (Calligrammes, 1918) را منتشر کرد. نمایش «پستان‌های تیرزیاس» (Les Mamelles de Tirésias) وی در 1917، یک سال قبل از مرگش، به روی صحنه رفت. خود وی آن را سوررئالیست نامید که گمان می‌رود برای اولین‌بار بود از این واژه استفاده می‌شد.
آپولینر در اشعار خود جسارت و بی‌باکی غیرمتعارفی را در به‌کارگیری صنایع شعری غیرمعمول نشان می‌داد. در مجموع، آپولینر به ایجاد حیرت و شگفتی در خوانندگان آثار خود از طریق تداعی کلام غیرمعمول پرداخت و به‌واسطه همین نوآوری است که از وی غالباً به‌عنوان مبدع سورئالیسم نام برده می‌شود. نیز نک PATTERN POETRY