شکلی از ضمیر ناخودآگاه (آن بخش از ذهن که دربردارندة خاطرات و انگیزههای ناگهانیای است که شخص از آن ناآگاه است) که بهطور کلی در انسانها مرسوم است و ریشه در ساختمان ارثی مغز دارد. این واژه در زبان آلمانی ازسوی کارل یونگِ روانپزشک collektive unbewusstes نامیده شد. او ضمیر ناخودآگاه جمعی را از ضمیر ناخودآگاه فردی، که از تجربة فرد ناشی میشود، متمایز کرد. براساس نظر یونگ، ضمیر ناخودآگاه جمعی دربردارندة کهنالگوها یا تصاویر و اندیشههای اولیه عمومی است. بنابراین، نقد کهنالگویی، بهطور منظم قدرت ادبی را با حضور مضامین خاصی که در افسانهها و باورهای همة فرهنگها جریان دارد، شناسایی میکند. نیز نک.ARCHETYPE
