دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

گلچین،

anthology \an-'thäl-ə-jē\
نویسنده
(در یونانی دوره میانه anthología، در لغت به معنای جمع‌آوری گل) گلچینی از آثار کامل ادبی، موسیقایی یا بخش‌هایی از آنها.
یکی از اولین گلچین‌های مهم ادبیات «گلچین یونانی» (Anthologia Hellēnikē) نام دارد که مجموعه معروفی از شعر و نثر یونانی است. نویسندگان آن به گلچین آثار مربوط به 700 ق.م تا 1000 م پرداختند. این مجموعه، از قرن اول تا یازده میلادی، بارها ویرایش شده است. از دیگر گلچین‌های اولیه می‌توان از «شعر کلاسیک» (Shi jing) یاد کرد که گلچینی از اشعار چینی است که کنفوسیوس (551- 479 ق.م) آن ‌را تدوین کرده است.
نخستین گلچین‌ها در ادبیات انگلیسی در قرن شانزدهم پدید آمدند؛ در میان آنها می‌توان به «ترانه‌ها و غزل‌واره‌‌های نوشته شده آخرین لَُرد ساری، جناب هنری هاوئرد بزرگ و دیگران» (Songes and Sonettes Written by the Ryght Honorable Lorde Henry Howard Late Earle of Surrey and Other)، (1557؛ که معمولاً با عنوان «کشکول تاتلز» (Tottel’s Miscellanyنیز شناخته می‌شود) اشاره کرد. این اثر نخستین گلچین از ترانه‌ها است که در اختیار عموم قرار گرفت. گلچین‌های تأثیر‌گذار بعدی «بازمانده‌های غزل قدیم» (Reliques of Ancient English Poetry, 1765) اثر تامس پرسی؛ «پسری با شیپور جادویی» (Des Knaben Wunderhorn, 1805-8)، که مجموعه‌ای است از ترانه‌های عامیانه آلمانی که کلمنز برنتانو و آخیم فون آرنیم جمع‌آوری کرده‌اند؛ «گلچین آثار منظوم آکسفورد 1900-1250» (The Oxford Book of English Verse 1250-1900, 1900) اثر آرتور کوئیلرکوچ؛ و «ترجیع‌بندهای مشهور اسکاتلندی و انگلیسی» (The English and Scottish Popular Ballads, 1882-98) اثر فرنسیس جی. چایلد هستند.