دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

کلارک، جان پِپِر

Clark \'klärk\
نویسنده
نام مستعار او جی. پی. کلارک بِکدِرِمو (ت. 6 آوریل 1935، کیاگبودو، نیجریه) شاعر نیجریه‌ای که مجموعة «نِی‌ای در مَد» (A Reed in the Tide, 1965) وی، اولین مجموعه اشعار از یک افریقایی سیاه‌پوست بود که به‌صورت بین‌المللی منتشر ‌شد. او همچنین در کسوت روزنامه‌نگار، نمایش‌نامه‌نویس، منتقد و محققی که تحقیقاتی را در زمینه افسانه‌ها و اسطوره‌های سنتی آی‌جو انجام داد و مقالاتی را دربارة شعر افریقایی نوشت، شهرت دارد.
کلارک در 1960 در رشته زبان انگلیسی از دانشگاه ایبادان با درجه ممتاز فارغ‌التحصیل شد. یک سال تحصیل وی در دانشگاه پرینستون منجر به نوشتن اثر «امریکا، امریکای آنها» (America, Their America, 1964) گردید که در آن وی به ارزش‌های طبقه متوسط امریکایی از نظام سرمایه‌داری گرفته تا سبک زندگی امریکاییان سیاه‌پوست حمله می‌کند. او بعدها استاد زبان انگلیسی در دانشگاه لاگوس و سردبیر دوم مجله ادبی برجسته Black Orpheus شد.
در «اشعار» (Poems, 1962) و نِی‌ای در مد، هر شعر حاصل یک هیجان لحظه‌ای است که غالباً از لحظه‌ای خاص در گذشته الهام گرفته است. اثر «تلفات: اشعار 68-1966» (Casulties: Poems, 1966-68, 1970) بیشتر به موضوع جنگ داخلی نیجریه می‌پردازد. دیگر مجموعه‌های شعر او «یک دهه شعار» (A Decade of Tongues, 1981)، و «اتحاد» (State of the Union, 1985/ که آن با نام مستعار جی. پی. کلارک بکدرمو منتشر کرد) نام دارند.
از نمایش‌نامه‌های او، سه نمایش اول (که در یک مجلد با عنوان «سه نمایش‌نامه» (Three Plays) در 1964 منتشر شد) تراژدی‌هایی هستند که در آن افراد نمی‌توانند از سرنوشتی که قانون تغییر‌ناپذیر طبیعت یا جامعه تعیین کرده است، فرار کنند. «صدای یک بز» (Song of a Goat) و «بالماسکه» (Masquerade) تراژدی‌های خانوادگی هستند و «زورق» (The Raft) عالی‌ترین نمایش‌نامه او محسوب می‌شود. وضعیت چهار مردی که بر زورقی روی رودخانه نیجر سرگردان هستند، نشان‌دهنده مخمصه‌های انسان و وضعیت دشوار نیجریه در دنیای جدید است.
«اُزیدی» (Ozidi, 1966) اثری تجربی‌تر و نسخه اجرایی از نمایش‌نامه آئینی- سنتی آی‌جو است که اجرای آن در دهکده‌های محلی هفت روز طول می‌کشید. این اثر همچون اپرای عامیانه یوروبا مشحون از موسیقی، رقص، تقلید، ادابازی و مضحکه بود. کلارک همچنین فیلم «ازیدی از آتازی» (The Ozidi of Atazi, 1972/ با هنرمندی فرنسیس اسپید) و نیز ترجمه‌ای انگلیسی از این حماسه آی‌جو را تهیه کرد.