دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

اَنرسُن (تلفظ انگلیسی آن اندرسن)

Andersen \'an-r-sn, Angl 'an-dr-sn\
نویسنده
فرشته آهنگری
هانس کریستیان (ت. 2 آوریل 1805، اودنسه، نزدیک کپنهاگ، دانمارک - و. 4 آگوست 1875، کپنهاگ) نویسنده دانمارکی که توانایی ‎او در داستان‌سرایی ساده و بی‎پیرایه و قدرت جادویی خلاقش با عناصر جهانی افسانه‎های عامیانه همراه شد تا مجموعه‌ای از افسانه‌ها را خلق کند که در بیشتر فرهنگ‌ها از آن استقبال شد.
اندرسن در 1828 در دانشگاه کپنهاگ پذیرفته شد. سال بعد، اولین اثر مهم ادبی خود به نام «قدم ‎زدن از کانال هولمن تا نقطه شرقی جزیره آماگر» (Fodrejse fra Holmens kanal til Ò stpynten af Amager i aarene, 1828-1829) را، که داستان تخیلی به سبک نویسنده رمانتیک آلمانی ا. تی. آ هوفمان بود، خلق کرد. این اثر، نوعی موفقیت عاجل بود. او سپس به نمایش‌نامه‎نویسی روی آورد. بعد از دو تلاش ناموفق، با نمایش‌نامه «دورگه» (Mulatten, 1840)، که درباره زشتی‌های برده‎داری بود، به شهرت رسید. تئاتر زمینه کاری آندرسن نبود و مدتی طولانی، عمدتاً به‌عنوان یک رمان‎نویس شناخته می‎شد. بیشتر رمان‌هایش سرگذشت خودنگاشت هستند که مشهورترین آنها «بداهه‎گو» (Improvisatoren, 1835)، «اُ. تی» (O.T., 1836)، و «ویولن‌زن» (Kun en spillemand, 1837) نام دارند.
اولین کتاب داستان اندرسن به نام «داستان‌هایی برای بچه‎ها» (Eventyr, fortalte for bÒrn, 1835) چند داستان را دربر می‎گرفت که «جعبه آتش‌گردان» (The Tinderbox)، «کلاوس کوچک و کلاوس بزرگ» (Little Claus and Big Claus)، و «شاهزاده و نخود فرنگی» (The Princess and the Pea) از آن جمله‌اند. این داستان‌ها به ‌همراه دو مجموعه داستان دیگر، جلد اول کتاب «داستان‌ها» را در 1837 پدید آورد که جلد دوم آن در 1842 کامل شد. به اینها «کتاب نقاشی بدون تصویر» (Billedbog uden Billder, 1840) نیز اضافه می‎شود. مجموعه‎های جدیدش در 1843، 1847 و 1852 انتشار یافتند. این نوع ادبی با انتشار «داستان‌ها و حکایات جدید از پریان» (Nye eventyr og historier) در سال‌های 1858-1872 گسترش یافت.
این مجموعه‎ها در دو حوزه سبک و محتوا کار جدیدی عرضه کردند. آندرسن به‌عنوان مبتکری صادق در شیوه بیان داستان‌ها، اصطلاحات و ساختارهای زبان گفتار را به‌کار گرفت، درحالی‌که بعضی از داستان‌هایش عقیده‎ای خوش‎بینانه درباره پیروزی نهایی خیر بر شر را ارائه می‎دهد (مثلاً داستان «ملکه برف‌ها»)، دیگر داستان‌هایش به‌شدت بدبینانه و غم‌زده هستند. آنچه برخی از داستان‌های او را غمناک می‎سازد، حس همدردی اندرسن با افراد بدبخت و بی‎خانمان است.
از 1840 تا 1857 اندرسن به سراسر اروپا، آسیای صغیر و افریقا سفر کرد. یافته‌های او در دوره سفرنامه وی ثبت شده است، به‌ویژه در «بازار شاعر» (En digters bazaar, 1842)، «در سوئد» (I Sverrig, 1851)، و «در اسپانیا» (I Spanien, 1863) خاطرات و هزاران نامه از ‎او موجود است.