دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

برگشت

anaphora \ə-'naf-ə-rə\
نویسنده
[یونانی پیشین anaphorá، از یونانی، عمل به عقب بردن] تکرار کلمه یا کلماتی در آغاز دو بند یا دو بیت متوالی یا بیشتر شعر، به‌خصوص برای تأثیر شعری یا بلاغی.
نمونه‌ای از برگشت، در قطعه معروف عهد عتیق [کتاب واعظ، سوره 3، آیات 1-2] این‌گونه شروع می‌شود:
و برای هر چیز زمانی و فصلی است
و برای هر موضوعی در دنیا:
و زمانی برای تولد و زمانی برای مرگ؛
و زمانی برای کاشتن و زمانی برای برداشت آنچه کاشته شده و...
For everything there is a season, and a time
for every matter under heaven:
a time to be born, and a time to die;
a time to plant, and a time to pluck up
what is planted; …
برگشت (گاهی epanaphora خوانده می‌شود) به‌صورت مؤثری برای تأکید و برجسته ساختن، در نثر بحث‌انگیز و موعظه‌ها و در شعر استفاده شده است؛ مثلاً در این سطرها از هملت اثر شکسپیر: «مردن، خوابیدن/ خوابیدن ـ شاید خواب دیدن».