دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

قلب بعض

anagram \'an-ə-'gram\
نویسنده
[یونانی آن anagrammatismós، مشتقی از واژه anagrammatízein به معنی جابه‌جایی حروف به نحوی که قلب ایجاد شود، از aná به معنی بالا + grámma به معنی حرف] کلمه یا عبارتی که از جابه‌جایی حروف در یک کلمه یا عبارت دیگر ساخته شده باشد؛ مثلاً دو کلمه انگلیسی calm و clam. قلب و ساختن آن از زمان‌های بسیار گذشته رواج داشته است. اغلب ابداع آن را به‌صورت غیرقطعی به یهودیان نسبت می‌دهند و این شاید به‌‌سبب علاقه‌ای است که نویسندگان متأخر عبری، به‌ویژه قابیلی‌ها به آن نشان می‌دادند. آنها معتقد بودند «اسرار ناشناخته‌ای در تعداد حروف نهفته است». در یونان و روم با قلب آشنا بودند و در سراسر اروپای قرون وسطا از این نوع کلمات و عبارات استفاده می‌کردند. بعضی از دانشمندان قرن هفدهم مثل گالیله، کریستیان هویخنس و رابرت هوک، کشفیات خود را در قالب کلمات یا عبارات قلب می‌ریختند تا دیگران نتوانند قبل از اثبات کامل و اعلان آنها، مدعیشان شوند.