دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

نمایش‌نامه روزشمار یا تاریخ روزشمار

نویسنده
مهلا آرین‌پور
چکیده
نمایش تاریخی نیز نامیده می‌شود. نمایش‌نامه‌ای با موضوعی تاریخی که معمولاً از بخش‌هایی غیرمرتبط تشکیل شده و در یک ترتیب زمانی به‌دنبال یکدیگر قرار گرفته‌اند. نمایش‌نامه‌های روزشمار اغلب از گذشته به‌عنوان درسی برای حال الهام می‌گیرد.
فرض اصلی در این نمایش‌ها ایجاد آگاهی ملی در مخاطب است و این نمایش‌ها در دورانی که احساس ملی‌گرایانه شدیدی خصوصاً در انگلستان از دهه 1580 تا دهه 1630 وجود داشت، شکوفا شدند. اولین نمایش‌نامه‌های روزشمار، عناوینی همچون «فتوحات معروف هنری پنجم» (The Famous Victories of Henry the Fifth)، «زندگی و مرگ جک استراو» (The Life and Death of Jacke Straw)، «پادشاهی پر دردسر جان پادشاه انگلستان» (The Troublesome Raigne of John King of England) و «تراژدی واقعی ریچارد سوم» (The True Tragedie of Richard III) داشتند. این‌ نوع ادبی با «ادوارد دوم» (Edward II) اثر کریستوفر مارلو و به‌ویژه «هنری ششم»، (Henry VI‏/ بخش‌های 2 و 3) اثر ویلیام شکسپیر به بلوغ خود رسید.
نمایش‌نامه‌نویسان الیزابتی، موضوعات نمایش خود را بیشتر از نمایش‌نامه‌های روزشمار، که در آن عصر احیاء شده بود، برگرفتند؛ معروف‌ترین آنها «اتحاد دو خانواده برجسته و نامدار لنکستر و یورک» (The Union of the Two Noble and Illustrate Famelies of Lancastre and York) اثر ادوارد هول و «رویدادهای انگلستان، اسکاتلند و ایرلند» (Chronicles of England, Scotlande and Irelande) اثر رفئل هالینشد بودند. این نوع نمایش، بسط طبیعی «نمایش‌نامه اخلاقی» تعلیمی قرون وسطا بود. در مقدمه نمایش روزشمار «پادشاه جان» (Kynge Johan) اثر جان بِیل، همه شخصیت‌ها به‌جز خود پادشاه مجازی بوده و نام‌هایی همچون انگلیس بیوه، آشوب و ثروت خصوصی دارند.