دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

کریستی، اگتا

نویسنده
چکیده
نام کامل او دیم اَگتا مری کلاریسا کریستی (ت. 15 سپتامبر 1890، تورکی، دوون، انگلستان- و. 12 ژانویه 1976، والینگ فورد، آکسفوردشر) رمان‌نویس و نمایش‌نامه‌نویس کارآگاهی انگلیسی که کتاب‌هایش در بیش از یک‌صد میلیون نسخه به فروش رفته‌اند.
کریستی در‏حالی‌که به‏‌عنوان پرستار در طول جنگ جهانی اول کار می‌کرد، نوشتن داستان‌های کارآگاهی را شروع کرد. اولین رمان او با نام «قضیة اسرارآمیز استایلز» (The Mysterious Affair at Styles, 1920)، اِرکول پوارو، یک کارآگاه بلژیکی عجیب‏‌و‏غریب و خودبین را معرفی کرد، که در بیست‌‏و‏پنج رمان و تعداد زیادی از داستان‌های کوتاه او قبل از برگشت به استایلز ظاهر می‌شود و درنهایت «پرده» (Curtain, 1975) می‌میرد. پیردختری به نام جین مارپل، از دیگر شخصیت‌های کارآگاهی اصلی اوست که اولین‌‏بار در «قتل در خانه کشیش» (Murder at the Vicarage, 1930) ظاهر می‏‌شود. کریستی اولین‏‌بار با نوشتن «قتل راجر اکروید» (The Murder of Roger Ackroyd, 1926) به شهرت رسید. پس از آن هفتادوپنج رمان نوشت که معمولاً در فهرست پرفروش‌ترین کتاب‌ها قرار داشتند و در مجلات معروفی در انگلستان و ایالات متحده به‌‏صورت داستان‌های دنباله‌دار چاپ شدند. علاوه بر این کتاب‌های او به یک‏‌صد زبان ترجمه شده‌اند. «تله‏‌موش» (Mousetrap, 1952)، که به‏‌دلیل اینکه سالیان متمادی در یک تماشاخانه به اجرا درآمد و از این حیث یک رکورد جهانی را به خود اختصاص داد (8862 اجرا و بیش از 21 سال در تئاتر اَمبَسَدر لندن) و سپس در تماشاخانه دیگری به اجرا درآمد و «شاهدی برای تعقیب» (Witness for the Prosecution, 1953)، که به فیلم موفقی نیز تبدیل شد‏ (1958)، از جمله نمایش نامه‏‌های او هستند. «قتل در قطار سریع‌السیر شرق» (Murder on the Orient Express, 1933/ فیلم، 1974) و «مرگ روی نیل» (Death on the Nile,1937/ فیلم، 1978) از دیگر آثار کریستی است که به فیلم تبدیل شدند.
کریستی رمان‌های عاشقانه‌ای نیز همچون «غایب در بهار» (Absent in the Spring, 1944) را با نام مستعار مری وست‏مکوت نوشت. «زندگی‏نامه‏ خودنگاشت» (Autobiography, 1977) او پس از مرگش منتشر شد. او در 1971 نشان بانوی امپراتوری بریتانیا را دریافت کرد.