شعر یا ترانة کمکحافظه که در کمک به کودکان برای یادگیری حروف الفبا استفاده میشود؛ این تمهید تقریباً در هر زبان الفبایی به چشم میخورد. یکی از نمونههای قدیمی و محبوب انگلیسی، نظم متزایدی است که تاریخ شکل چاپی آن به 1671 باز میگردد. این نظم غالباً در جزوههای قرن هجدهم تحت عنوان پرطمطراق زیر دیده میشود: «مرگ اسفبار اِی، کیک سیبی که قطعهقطعه شد و بهوسیلة بیستوپنج کتاب محترم و تمام کودکانی که باید با آنها بهخوبی آشنا شوند خورده شد». شعر اینگونه شروع میشود: الف) یک کلوچه سیب بود، A was an apple-pie; ب) آن را برید،B bit it, پ) آن را قطعه قطعه کرد،C cut it, ت) حسابش را رسید.D dealt it, etc. یک نظم دیگر، که با عنوان «الفبای تام ثام» شناخته شده است، به مدت زیادی مورد توجه بود. قدیمترین نمونه چاپی آن بهصورتی نه چندان دقیق به 1712 بازمیگردد. این شعر در رایجترین نمونه آن به شکل زیر شروع میشود. A was an archer, who shot at a frog. B was a butcher, and had a great dog. سطرهایی همچون سطر «D مستی بود و صورت سرخی داشت» یا سطر «Y جوانی بود که مدرسه را دوست نداشت» بعدها برای کودکان خطرناک تلقی شدند و قافیه الفبایی قرن هفدهم «کتاب شعر یادگیری الفبای نیوانگلند» (New England Primer)، جانشین این شعر شد که پیامهای اخلاقی را با یادگیری الفبا ترکیب میکرد. این اثر بهشکل گستردهای مورد استفاده قرار گرفت. In Adam's fall We sinned all یک نمونه ساده از قافیه الفبایی انگلیسی که امروزه استفاده زیادی دارد، نظمی است که در آن الفبا با آهنگ «Twinkle, Twinkle, Little Star» خوانده میشود.
