،(«ترانه رولان») شعر حماسی فرانسوی باستان که حدود 1100 نوشته شده و احتمالاً اولین و یقیناً شاهکار قالبِ شانسون دو ژست است. احتمالاً این شعر را شاعری رومانسک به نام تورولد (تورولدوس) سروده باشد که نامش در آخرین بیت شعر آمده است. این ترانه به نبرد تاریخی رونسوال (رونسوو) در 778 میپردازد. گرچه این نبرد حقیقتاً جنگی علیه باسک بود، امّا شعر رونسوال را به نبردی قهرمانی برعلیه ساراسن تبدیل میکند. . درگیری شخصیت میان رولان شجاعِ بیاحتیاط و الیور، دوست دوراندیش و ترسوی وی، در کانون توجه قرار میگیرد که همچنین، نزاعی میان اندیشههای پراکندة وفاداری فئودالی است. شعر زمانی آغاز میشود که شارلمانی، که جز بر ساراگوسا بر تمام اسپانیا پیروز شده است، شوالیه گانلون، ناپدری رولان، را میفرستد تا دربارة شرایط صلح مذاکره کند. گانلون، که از دست رولان عصبانی است که او را برای این کار خطرناک در نظر گرفته، با ساراسن توطئه میکنند تا به نابودی ناپسریاش دست یابند و در بازگشتش از اسپانیا اطمینان حاصل میکند که رولان هنگام عقبنشینی از اسپانیا فرماندهی نیروهای عقبی ارتش را برعهده خواهد گرفت. همینکه ارتش از پیرنه میگذرد، نیروی سرسخت ساراسن نیروهای عقبی را در گذرگاه رونسوال محاصره میکند. رولان پیشنهاد دوستش، الیور را مبنیبر نواختن شیپور و درخواست کمک از شارلمانی نمیپذیرد. با مخالفت رولان، ناامیدانه نبرد آغاز میشود و بهترین شوالیههای فرانکی به تعداد انگشتشماری تقلیل مییابند. سرانجام شیپور، گرچه خیلی دیر برای نجات جان آنها به صدا درمیآید، اما برای شارلمانی و گرفتن انتقام نیروهای قهرمانش بهموقع است. شعر با محاکمه و اعدام گانلون به پایان میرسد.
