(ت.حدود 84 ق. م، ورونا، کیسالپین گول- و.حدود 54 ق.م، رم) شاعر رومی که توصیفاتش از عشق و نفرت را معمولاً بهترین اشعار تغزلی روم باستان میدانند. هیچ زندگینامهای از دوره باستان در مورد کاتولوس برجای نمانده و بدینعلت، جزئیات مهم و اصلی زندگیِ او اندک است. بر اساس شواهد مبتنی بر چهار مورد از اشعارِ او، وی در 55-54 ق.م زنده بوده است. اووید، شاعر رومی، خاطر نشان میکند که او در جوانی از دنیا میرود. طبق شواهدِ بهجای مانده از خود کاتولوس، وی در ورونا، شمالیترین منطقه ایتالیا، متولد میشود و در سیرمیو (سیرمیونه جدید) واقع در دریاچهگاردا املاکی بهدست میآورد، هرچند که ترجیح میدهد در رم زندگی کند. شعر کاتولوس دو بحران روحی را نشان میدهد: مرگ برادر، و سختی عشقی ناکام، که بارها در 25 شعر او توصیف شده، با زنی به نام کلودیا که ازدواج میکند و کاتولوس او را در اشعارش لسبیا مینامد. در اشعار او همچنین چه مستقیم چه غیرمستقیم، از همجنسبازی با جوانی به نام یووِنتیوس سخن به میان آمده است. مجموعه غزلیات کاتولوس بیتناسبیهای گوناگونی در میان آثار اندک بهجای مانده از او را نشان میدهد. بسیاری از اشعار او در دو قالب مناسبتی و مرثیهای طبقهبندی شدهاند. طبق روایات هر دو شکل برای کتیبهها و اهداییها و بهعنوان اشعار مناسبتی سرگرمکننده، قطعات طنزی و احساسات دقیق بهکار رفته است. کاتولوس در حدود 37 مورد از این قالبهای منظوم را بهطور بینظیری تغییر میدهد تا از یک طرف بهمثابه وسیله انتقال احساسات و مشاهدات با زیبایی و ظرافت زیاد یا از سوی دیگر بهمثابه شور و حرارت زیاد عمل کند. اوزان محاورهای بهطور خاص، که آنها را برای اشعار تغزلی بهکار میبرد، چنان موفق بودهاند که هیچ شاعر کلاسیک دیگری نمیتواند با آن برابری کند.
