عنوان ایرلندی آن Táin Bó Cuáilnge. داستان افسانهگون قدیمی ایرلندی، از بلندترین حکایتهای قهرمانی ماجراهای آلستر که به نزاع میان آلستر و کانوت بر سر تصاحب گاو قهوهای کولی میپردازد. این اثر، که محتوی قطعات نثر و نظم است و در قرون هفتم و هشتم تألیف شده، بهطور ناقص در «کتاب دان کو» (The Book of the Dun Cow, 1100) حفظ میشود و نیز در «کتاب لینستر» (The Book of Leinster, 1160) و در «کتاب زرد لِکان» (Yellow Book of Lecan) (اواخر قرن چهاردهم) یافت میشود. گرچه از قطعات روایی زنده و گفتوگوهای حکیمانه تشکیل شده، امّا اثر هنری یکدستی نیست و متن آن بهسبب بازنویسیها و دستکاریها آسیب دیده است. در این حکایت، مِب (مِو)، ملکه جنگجوی کانوت، با همسرش اِیلیل بر سر ثروتِ خاص خودشان مشاجره میکند. بهدلیل آنکه تصاحب گاو شاخ سفید برتری ایلیل را تضمین میکند، مب تصمیم میگیرد از گاو قهوهای معروفِ کولی در برابر افراد آلستر محافظت کند. گرچه زنی پیشگو مب را از نابودی قریبالوقوعی مطلع میسازد، اما سپاه کانوت بر آلستر پیشی میگیرند. جنگجویان آلستر جز کو کولن، قهرمان جوان آلستر، بهسبب یک نفرین موقتاً زمینگیر میشوند؛ کوکولین از این نفرین در امان است و به تنهایی از پیشروی نیروهای کانوت جلوگیری میکند. نقطه اوج نزاع، مبارزة سه روزة کوکولین و فِرداید، دوست و برادر رضاعیاش است، که در تبعید با نیروهای کانوت است. کوکولین پیروز است و آنگاه که بهسبب جراحات و خستگی در آستانة مرگ قرار دارد مورد حمایت سپاه آلستر قرار میگیرد و دشمن را شکست میدهد. با وجود این، گاو قهوهای به اسارت کانوت درآمده و گاو شاخ سفید ایلیل را شکست میدهد و پس از آن صلح برقرار میشود.
