دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

آگنون

نویسنده
چکیده
شی، نام مستعارِ شموئل یوزف هالوی چازکس (ت. 17 جولای 1888، بوچاچ، گالیسیا [اکنون بوچاچ، اوکراین] - و. 17 فوریه 1970، فلسطین اشغالی) نویسنده یهودی، یکی از بزرگ‌ترین رمان‌نویسان و نویسندگان نوین داستان‌های کوتاه عبری. در 1966 او و نلی زاکس برندة جایزه ادبی نوبل شدند.
او در خانواده‌ای از تجار، خاخام‌ها و علمای یهودی اهل لهستان به دنیا آمد. ابتدا به زبان ییدیش و عبری و با نام خودش و نام‌های مستعار گوناگون می‌نوشت، اما خیلی زود پس از اقامت در فلسطین در 1907 نام مستعار آگنون را برگزید و زبان عبری را برای نوشتن انتخاب کرد.
کار واقعی ادبی آگنون با «همسران رها شده» (Agunot, 1908)، اولین داستان «فلسطینی‌اش»، شکل گرفت. اولین کار مهم وی رمان «سایبان تخت عروسی» (Hakhnasat kalah, 1919) در دو جلد بود. قهرمان این داستان رب یودل هسید، تجسم هر خانه‌به‌دوش یهودی رانده شده در محله‌ها و زاغه‌نشین‌‌های امپراتوری‌های تزاری و اتریشی- مجاری است. دومین رمانش «مهمان شب» (Ore’aḥ Nata ‘Lalun, 1938) اضمحلال مادی و اخلاقی یهودیان اروپا را پس از جنگ جهانی اول توصیف می‌کند. سومین و شاید مهم‌ترین رمانش، «پریروز» (Tmol shilshom, 1945)، مسأله غربی شدن یک یهودی مهاجر خوگرفته به فرهنگ غرب را در فلسطین اشغالی بررسی می‌کند.
همة آثار آگنون دستخوش بازنگری و اصلاحات زیادی شده است؛ برای نمونه دو نسخه بازنگری شده یکی در 11 جلد (Kol sipurav shel Sh. Y. Agnon جلد 6-1، برلین، 35-1931؛ جلد 11-7، اورشلیم و تل‌آویو، 42-1939) و دیگری در 8 جلد (تل‌آویو، 62-1953) است.
آگنون گلچینی از قصه‌های عامیانه را، که از تعطیلات مهم یک سال یهودی الهام گرفته شده، به نام «روزهای وحشت» (Yamim nora'im, 1938 و گزیده‌ای از متون خاخامی معروف با نام Sefer, sofer, vesipur (1938) را ویرایش کرد. او همچنین شرح مختصری از زندگی‌نامه شخصی‌اش را در 1958 منتشر کرده است.