پایتخت: بوگوتا




نوع حکومت: جمهوری چندحزبی




زبان رسمی: اسپانیایی




مساحت: 1138910 کیلومترمربع




جمعیت: 46245297 نفر (2014م)




تعداد دانشجویان: 921762 نفر (2013م)




تعداد اعضای هیئت‌علمی: 115738 نفر (2013م)




تولید ناخالص ملی: 2/274 میلیارد دلار (2015م)




هزینه دولت از تولید ناخالص ملی: 5/4% (2015م)




هزینه آموزش از کل هزینه دولت: 1/15% (2015م)






ویژگی‌های جغرافیایی، جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی
«کلمبیا» در شمال‌غربی امریکای جنوبی واقع است و از‌نظر وسعت، پنجمین کشور این منطقه به‌شمار می‌رود. این کشور از شمال به «دریای کارائیب»، از شرق به «ونزوئلا» و «برزیل»، از جنوب به «پرو» و «اکوادور» و از غرب به «اقیانوس آرام» (کبیر) و کشور «پاناما» محدود است و دروازة این قاره به‌شمار می‌آید.
رشته کوه‌های آند که از شمال به جنوب امتداد یافته و بخش اعظم این کشور را فرا گرفته است، همیشه پوشیده از برف است. بزرگ‌ترین قلة این کشور، «کریستوبال کولون» نیز، با ارتفاع 5800 متر، در شمال قرار دارد. مهم‌ترین رودخانه‌های این کشور نیز «ماگدالنا»، «کائوکا»، «پرتومایو»، «متا»، «اورینوکو»، «گواویاره»، «کاکوئتا» و «آپاپوریس» هستند. نواحی شمالی کلمبیا، به‌دلیل وجود دلتای باتلاقی رود «ماگدالنا»، به دشت ساحلی همواری تبدیل شده و جلگه‌های ساحلی اقیانوس آرام و دشت‌های پوشیده از جنگل‌ها و علفزارهای استوایی در شرق، اقلیم آن را گرم و مرطوب و پر باران کرده است.
بیشتر مرزهای خشکی این کشور با همسایگانش مشخص شده است، اما اختلاف بر سر مرزهای آبی و محیط‌های دریایی و زیردریایی (از‌جمله مرزهای آبی این کشور با ونزوئلا)، همچنان پابرجاست.
بیشتر مردم کلمبیا در کوهستان‌های آند که دارای آب‌وهوای معتدل است زندگی می‌کنند. اگرچه جمعیت این کشور از ترکیب اقوام و نژادهای گوناگون تشکیل شده است اما سه گونة نژادی عمدة آن، سفیدپوستان، سیاهان و سرخ‌پوستان هستند. خصوصیات و سنت‌های مختلف فرهنگی این نژادها، در بعضی مناطق، موجب ایجاد تنوع تیپ‌ها با ویژگی‌های خاص شده است. «چیبچا»ها نخستین کسانی بودند که در کلمبیا زندگی می‌کردند و در نواحی شمالی و پاناما ساکن بودند و از راه کشاورزی و استخراج معدن امرار معاش می‌کردند. بیشتر جمعیت (52%) کلمبیا را نسل‌های دورگة سرخ و سفید، سیاه و سفید و سرخ و سیاه تشکیل می‌دهند و مابقی سرخ‌پوست، سفیدپوست و سیاه‌‌پوست هستند. 90% از مردم این کشور کاتولیک مذهب و 10% دیگر، پیرو ادیان دیگر و بی‌دین هستند. زبان رسمی و غالب در این کشور، اسپانیایی است اما در کنار آن، زبان‌ها و گویش‌های محلی و زبان انگلیسی نیز در آنجا رایج است. 3/25% جمعیت این کشور زیر 14 سال، 18% بین 15 تا 24 سال، 6/41% بین 25 تا 54 سال، 3/8% بین 55 تا 64 سال و 5/6% از 65 سال به بالا هستند. سن متوسط 9/28 سال است. 6/93% جمعیت کشور، سواد خواندن و نوشتن دارند (Central Intelligence Agency, 2014). میزان بیکاری در این کشور 9/21%، جمعیت زیر فقر 7/32% (2012م) میزان باروری 07/2% (2014م) است. در 2011م، 1/6% از تولید ناخالص داخلی برای بهداشت هزینه شده است. در 2013م تولید ناخالص داخلی این کشور، 5/526 بیلیون دلار بوده است (Central Intelligence Agency, 2014).
کلمبیا دارای منابع زیرزمینی بسیار غنی نفت، گاز طبیعی، زغال‌سنگ، طلا، پلاتین، نقره، مس و زمرد است. محصولات کشاورزی آن، قهوه، موز، برنج، تنباکو، نیشکر، دانه‌های کاکائو، سبزیجات و گل‌های شاخه بریده است. که از این میان، موز و قهوه مهم‌ترین اقلام صادراتی این کشور به‌شمار می‌رود. این کشور با حوادث طبیعی فوران آتشفشان‌ها، زمین‌لرزه و خشکسالی‌های دوره‌ای روبه‌رو است اما مهم‌ترین تهدید برای محیط‌زیست و حیات وحش این کشور، به‌خصوص پرندگانش، از بین رفتن جنگل‌هاست. (Central Intelligence Agency, 2014).
کلمبیا بیش از سیصد سال تحت سیطرة استعمار اسپانیا بود و این امر باعث نابودی و آواره شدن تعداد زیادی از چیبچاها شد. اسپانیایی‌ها از 1536 تا 1539م کلمبیا را تصرف کردند. «گونزالو خیمنث دِلسادا»، فاتح اسپانیایی تعداد زیادی از بومیان را کشت و در 1718م شهر «سانتافه د. بوگوتا» را- که بعدها پایتخت نایب‌السلطنه «ینوگرانادا» شد- بنا نهاد و کشت قهوه، موز، پنبه و توتون را جایگزین کشاورزی سنتی بومیان (یعنی کاشتن سیب‌زمینی، ذرت و گیاهان دارویی) کرد و بردگان افریقایی را به‌جای بومیان متمرد در کشتزارها به‌کار گماشت.

جنگ‌های استقلال‌طلبانة کلمبیا در 1781م شروع شد که به‌شدت سرکوب شد. سلطة ناپلئون بر اسپانیا فرصت مناسبی برای استقلال‌طلبان به وجود آورد. اعلامیة استقلال این کشور در 1810م منتشر شد و در 1813م، «کامیلوتورس» رهبری انقلاب را به‌دست گرفت، ولی با واکنش شدید اسپانیایی‌ها مواجه شد و به‌همراه صدها انقلابی دیگر کشته شد. در 1819م، «سیمون بولیوار» از ونزوئلا جنگ را علیه استعمارگران آغاز کرد و بعد از آزادی کلمبیا، جمهوری کلمبیای بزرگ (شامل ونزوئلا، اکوادور و پاناما) را تأسیس کرد. در 1829م، ونزوئلا و در 1830م، اکوادور از کلمبیا جدا شد و در 1836م، سرزمین باقی‌مانده با عنوان «جمهوری فدرال کلمبیا» اعلام موجودیت کرد. در 1903م، پاناما نیز- با حمایت امریکا- از کلمبیا جدا شد و به استقلال رسید.
در سال‌های اخیر کلمبیا با سیاست‌های اقتصادی و حمایت جسورانه به‌طور مستمر از توافق‌نامه‌های تجارت آزاد حمایت کرده است. این کشور توافقات تجارت آزاد را با بیش از دوازده کشور امضا کرده و پذیرفته است و این توافقات در می 2012 به اجرا درآمده است. در یک دهه عملکرد قوی اقتصادی، تولید واقعی ناخالص داخلی در سه سال گذشته به‌طور پی‌در‌پی بیش از 4% در سال رشد کرده است. سه ادارة مهم ارزیابی مالیاتی به‌تدریج قرض دولت کلمبیا را به سرمایه‌گذاری ارتقا داده‌اند؛ بااین‌وجود کلمبیا به‌شدت به صادرات نفت و معدن وابسته است و همین مسئله این کشور را آسیب‌پذیر ساخته است. کلمبیا چهارمین صادرکنندة بزرگ زغال‌سنگ در دنیا و چهارمین تولیدکنندة بزرگ نفت در امریکای لاتین است. تداوم رونق اقتصادی، مستلزم بهبود و اصلاحات مهم زیربنایی در کلمبیا است چرا که در این کشور توسعة اقتصادی با زیربنای نامناسب، ناکافی و شرایط امنیتی نامطمئن مواجه است. سیاست خارجی اداره SANTOS بر روی حمایت از روابط خارجی و افزایش و تقویت سرمایه‌گذاری در داخل تمرکز کرده است. کلمبیا عضو اصلی و مهم «اتحاد پاسیفیک»- یک گروه منطقه‌ای متشکل از شیلی، کلمبیا، مکزیکو و پرو برای حمایت و تشویق تجارت منطقه‌ای و یکسان‌سازی اقتصادی- است و در 2013م کلمبیا همکاری با سازمان همکاری اقتصادی و توسعه را نیز آغاز نموده است. در 2013م سطح سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در سال به‌ویژه در بخش‌های نفت و گاز به رکورد 8/16 بیلیون دلار رسیده است که بیش از 7% رشد را نسبت به سال 2012 نشان می‌دهد (Fosigrid.org; Central Intelligence Agency, 2014).

اصول و اهداف کلی آموزش و آموزش عالی

در کلمبیا، آموزش بسان فرایند پیوسته آموزش فردی، فرهنگی و اجتماعی که مبتنی‌بر شناخت کامل انسان، ارزشمندی، حقوق و وظایف او است، تعریف می‌شود. در قانون اساسی کلمبیا توضیحاتی مهم و اساسی درباره ویژگی خدمات آموزشی داده شده است. طبق قانون، آموزش، یک حقِ فردی و ازجملة خدمات عمومی و دولتی به‌شمار می‌آید که کارکرد اجتماعی دارد و با نظارت دولت بر خدمات آموزشی، که با هدفِ
تأمین کیفیت و تحقق بخشیدن به رشد اخلاقی، ذهنی و جسمی دانش‌آموزان است، مطابقت دارد. طبق قانون، باید خدمات مناسب تأمین شود و حداقل شرایط برای دستیابی به آموزش و استمرار آن در نظام آموزشی فراهم گردد (www.mineducacion.gov.com).
قانون اساسی کلمبیا، آزادی آموزش را نیز تضمین می‌کند. به‌گونه‌ای که در این کشور، هر دولتی طرح توسعة اجتماعی و اقتصادی خود را ترسیم کرده است. طرح جاری- ترسیم شده در 1990-1987م- برنامه‌هایی برای حمایت از آموزش عالی دارد که این موارد را دربر می‌گیرد: الف) تحکیم وضع نظام دانشگاهی؛ ب) ارتقا و افزایش کیفیت تحصیلاتِ پس از دورة میانی؛ ج) برقراری مجدد زیربنای مالی آن. اولویت‌های حکومت روی سه برنامه متمرکز شده است: 1. از بین بردن فقر؛ 2. توان‌بخشی ملی؛ و 3. یکپارچه کردن توسعة روستایی. از تغییراتی که طی سال‌های اخیر در نظام آموزش عالی این کشور صورت گرفته است، می‌توان به تأثیرات فرهنگ‌های گوناگون بر آن، پی برد.
آموزش اجباری در کلمبیا، آموزش پایه، پنج سال ابتدایی و چهار سال آموزش پایه میانی را شامل می‌شود. طبق قانون، آموزش عمومی نباید با رویکردهای کلیسای کاتولیک در تضاد باشد. در مذهب کاتولیک دروس اجباری هستند و کلیسا کنترل مدارس عمومی را عهده‌دار است. مدارس خصوصی در برنامه‌ریزی‌های خود مستقل هستند. دولت علاوه‌بر آنکه از آموزش میانی و دانشگاهی حمایت می‌کند، تعدادی مدرسة ابتدایی نیز در سراسر کشور تأسیس کرده است. طبق قانون کلمبیا، دولت باید در نهایت 10% از بودجة خود را در بخش آموزش هزینه کند. ادارة آموزش عمومی، برعهدة وزارت آموزش، سازمان‌ها و فرمانداری‌ها، و مسئولیت آموزش میانی، فنی‌و‌حرفه‌ای و دانشگاهی، با وزارت آموزش است. دولت مرکزی نیز پرداخت حقوق استادان و آموزشگران را برعهده دارد. 23% جوانان کلمبیا (هجده تا بیست‌وچهارساله) تحصیلات خود را پس از دوره میانی ادامه می‌دهند. دولت برای بهبود دسترسی جوانان به آموزش عالی سیاست‌های اصلاحی به نام «انقلاب آموزشی» تدوین نموده است و 4% تولید ناخالص داخلی را به آموزش اختصاص داده است (www.mineducacion.gov.com).

ساختار نظام آموزشی














نظام آموزشی کلمبیا متشکل از: الف) پیش‌دبستانی؛ ب) آموزش پایه (آموزش دوره نخست پایه پنج سال و آموزش میانی پایه چهار سال)، آموزش میانی و آموزش عالی (دو دوره تحصیلی که منجر به مدرک دیپلم می‌شود) است که به دو صورت آموزش رسمی و غیررسمی ارائه می‌شود. آموزش رسمی در سه سطح برنامه‌ریزی شده است:

الف) آموزش پیش‌دبستانی، اجباری و از چهارسالگی تا شش‌سالگی است.
ب) آموزش پایه که نُه سال به‌طول می‌انجامد، دارای دو مرحله است: آموزش پایه ابتدایی در پنج سال و آموزش پایة میانی در چهار سال که از کلاس ششم تا نهم را شامل می‌شود. بعد از پایان موفقیت‌آمیز دورة ابتدایی، به دانش‌آموزان گواهی پایان دوره، اهدا می‌شود که برای ورود به آموزش پایه میانی الزامی است. زمان ورود به آموزش پایه میانی یازده‌‌سالگی است (www.mineducacion.gov.com). دو سال اول این دوره، صرف آموزش دروس دوران ابتدایی و دو سال بعد صرف دروس حرفه‌ای شده، یک زبان خارجی نیز در این دوره به دروس گذشته اضافه می‌شود. هدف از آموزش‌های حرفه‌ای، فراهم آوردن امکان فراگیری دروسی مانند کشاورزی، تجارت، صنعت و علوم اجتماعی برای دانش‌آموزان است.

نظام آموزش کلمبیا به دو بخش خصوصی و عمومی تقسیم می‌شود؛ مدارس عمومی که از منابع دولتی استفاده می‌کنند با تقاضای بالای دانش‌آموزان روبه‌رو است. ازاین‌روی، این مداس به شیفت صبح و بعدازظهر تقسیم می‌شوند. در مدارس ابتدایی و















میانی، امکان برخورداری دانش‌آموزان از منابع دولتی فراهم شده است. باتوجه‌به اینکه آموزش ابتدایی، همگانی و اجباری است دولت، آموزش عمومی را برای کودکان پنج تا پانزده سال ارائه می‌دهد اما خانواده باید هزینه ثبت‌نام، کتاب، احتیاجات ضروری مدارس و نقل و انتقال را بپردازد که این مبالغ به‌خصوص برای روستاییان فقیر، سنگین است. طبق آمار ملی اداری 75% از کودکان پنج تا پانزده سال به مدرسه می‌روند و برنامة غذایی در مدارس بیشتر شهرها اجرا می‌شود. دسترسی کودکان به آموزش در مدارس خصوصی بسیار گران تمام می‌شود. برخی مدارس خصوصی که گران‌تر هستند برنامة روزانه آنها طولانی‌تر است و فعالیت‌های آموزشی فوق برنامه در مدرسه و خانه انجام می‌دهند.
به‌طور‌کلی سطح آموزش در مدارس عمومی نسبت به مدارس خصوصی پایین‌تر است (Education International, 2010). نگاره 3 نشان‌دهندة تفاوت مدارس خصوصی و عمومی است.



ج) آموزش عمومی از دو دوره تشکیل شده است: آکادمیک و حرفه‌ای.
هدف از این دورة آموزشی، تربیت کارگرانی است با مهارت‌های فنی که این مهارت‌ها موجب ارتقای سطح زندگی آنها می‌شود.













آموزش میانی به‌مدت دو سال، کلاس دهم و یازدهم را دربر می‌گیرد و به ارائه مدرک دیپلم منتهی می‌شود. سن ورود به آموزش میانی، پانزده یا شانزده‌سالگی است. 50% از مؤسسات و مراکز آموزشی این دوره، خصوصی هستند که سعی می‌کنند برنامه‌های نظری خود را هرچه بیشتر تخصصی کنند تا دانش‌آموزان بتوانند به آموزش عالی راه یابند. دانش‌آموختگان این دوره، مدرک دیپلم دریافت می‌کنند (www.mineducacion.gov.com). آمار نشان‌دهندة تغییرات منابع انسانی در بخش‌های آموزشی و اجرایی آموزش است.
جدول 1. کل مدرسین و مدیران دوره میانی





سال


آموزگاران و مدیران




2006


304563




2007


304981




2008


308524




2009


310648




2010


310932




2011


309947




2012


316714





(www.mineducacion.gov.com)

جدول 2. مؤسسات آموزشی پایه و میانی





سال


مؤسسات




2002


56164




2003


33840




2004


30403




2005


26286




2006


25681




2007


24587




2008


24785




2009


24480




2010


23414




2011


23365




2012


22937





(www.mineducacion.gov.com)

نظام نمره‌دهی در سطح دبیرستان
نمرة کامل دو نوع است: نوع اول از 0 تا 5 و نوع دوم از 1 تا 10.

در نوع اول 5-60/4 عالی (A+)، 59/4-4 (A-)، 99/3-70/3 (B+)، 69/3-50/3 خوب (B)، 49/3-3 قابل قبول، متوسط (C) و 99/2-0 ناکارآمد (F) و در نوع دوم 10 عالی (A+)، 99/9-9 ممتاز (A)، 99/8-8 خوب (B)، 99/7-6 قابل قبول، متوسط (C) و 99/5-0 ناکارآمد (F) به‌شمار می‌آید.

تاریخچه آموزش عالی در کلمبیا

آموزش عالی کلمبیا پیشینه‌ای طولانی دارد و به سده شانزدهم و هفدهم میلادی باز می‌گردد، زمانی‌که اولین دانشگاه‌ها، یعنی «دانشگاه سانتو توماس داکینو» (تأسیس 1580م) و «دانشگاه پونتی‌فیسیا خاوریانا» (خصوصی، تأسیس 1623م) تأسیس شدند. این دانشگاه یکی از 114 دانشگاه جامعة مسیحیت در سراسر جهان است و 18 دانشکده و 61 دپارتمان دارد. الگوی این دانشگاه‌ها، از‌نظر ساختار و روش آموزشی، دانشگاه‌های «سالامانکا» و «آلکالا»ی اسپانیا بود؛ بعدها این سنت به کمک مؤسسات خصوصی، ازجمله کلیسای کاتولیک، تقویت شد. امروزه نظام آموزش عالی کلمبیا، تعدادی دانشگاه ملی، منطقه‌ای، دینی و غیردینی و مؤسسات عمومی و خصوصی را شامل می‌شود که به‌معنی رسمی دانشگاه تلقی نمی‌شوند.
اولین دانشگاه‌های کلمبیا ریشة مذهبی داشتند و با روحیة ضد اصلاحات اداره می‌شدند. علاوه‌براین، دومینیکن‌ها، ژزوئیت‌ها و فرانسیسکن‌ها در آموزش خود از روش «توماس آکویناس قدیس»، «سوآرز» و «دون اسکاتوس» پیروی می‌کردند. هدف برنامة آموزشی آنها، تفکر و تعمق و نتیجه‌گیری در اعتقادات و اصول جزمی و دوری جستن از دنیای واقعی بود. عجیب آنکه همین کلیسای کاتولیک بود که از تحول در ایدئولوژی آموزشی در آموزش عالی کلمبیا حمایت کرد. در سده هجدهم میلادی، در سفر پژوهشی گیاه‌شناسی روش استدلال استقرایی باعث ارائة مهم‌ترین طرح علمی- پژوهشی دوران استعماری شد که تا استقلال این کشور ادامه یافت. از 1889م با تغییر نگاه حکومت به آموزش و با توافقات سیاسی در این زمینه، روابط کلیسا و حکومت بهبود یافت. علی‌رغم اینکه در مقاطعی این ارتباط از هم گسیخته شد، اما کلیسا همچنان به ادارة دانشگاه‌های خود، که جزو معتبرترین دانشگاه‌های بخش آموزش عالی کلمبیا بودند، ادامه داد. در 2008م، کلمبیا دارای 81 مؤسسه عالی عمومی و 199 مؤسسة خصوصی بود.
آموزش عالی کلمبیا، با ساختار کنونی، طبق ماده قانون شمارة 8 سال 1980 به وجود آمد و سه سال بعد، قانون نظام آموزشی آزاد و آموزش از دور نیز به نظام آموزشی سنتی اضافه شد. تمام مؤسسات آزاد و از دور بخش خصوصی و عمومی را مقامات سازمان‌ها و مؤسسات غیرانتفاعی اداره می‌کنند. تعداد این مؤسسات، در 1986م، به 226 مؤسسه رسیده بود که از این تعداد، 70 مؤسسه، عمومی و 156 مؤسسه، خصوصی بودند. قانون اساسی کلمبیا همچنان حق نظارت بر همة مؤسسات آموزش عالی را متعلق به دولت می‌داند. اهداف آموزش عالی در کلمبیا به این شرح است:
الف) توسعه و گسترش آموزش عالی برای دستیابی بیشتر جوانان به آموزش؛
ب) اجرای برنامه‌های طراحی‌شده برای روستاییان، حاشیه‌نشینان و بومیان؛
ج) هماهنگی میان سازمان‌های پژوهشی و دیگر بخش‌های جامعة کلمبیا؛
د) آموزش مربیان و آموزشگران؛
ه‍‌) تمرکززدایی و توسعة مناطقی که مؤسسات در آن قرار دارند.
دانشگاه‌های کلمبیا خودگردان‌اند و هریک از آنها از تعدادی دانشکده تشکیل شده‌اند که هر دانشکده نیز به چندین گروه آموزشی مختلف تقسیم می‌شود، هرچند‌ ممکن است بعضی از گروه‌ها از چند دانشکدة مختلف خدمات دریافت کنند. دوره‌های شبانه که معمولاً شرایط دوره‌های روزانه را دارا هستند در این کشور بسیار رشد کرده‌اند.
انجمن دانشگاه‌های کلمبیا، مرجع همة دانشگاه‌های عمومی و خصوصیِ قانونی است و وظیفة حفظ استقلال دانشگاه، حمایت از استانداردهای دانشگاهی و نظارت بر محتوا و مضمون آموزش را برعهده دارد. وزارت آموزش نیز عهده‌دار این وظایف است: تهیة قانون آموزش عالی برای تصویب در شورای ملی رؤسای دانشگاه‌ها، اجرای استانداردهای کاربردی در دروس دانشگاهی، تهیة طرح‌هایی برای توسعة آموزش و به‌منظور توزیع یارانه‌های دولت که به دانشگاه‌ها اختصاص داده شده است، اجرای برنامه‌های بخش غیردانشگاهی آموزش عالی، به ‌رسمیت شناختن مؤسسات غیردانشگاهی که با آموزش آموزشگران و دیگر اشکال آموزش عالی در ارتباط‌اند. در واقع، وزارت آموزش، معیارها و ضوابط آموزشگاه‌های عمومی و خصوصی را در تمام سطوح تعیین می‌کند. مؤسسه کلمبیایی فرگشت آموزشی وظیفة‌ اصلاح و متحول کردن نظام آموزشی را برعهده دارد.
در کلمبیا، آموزش عالی که زیر نظر وزارت ملی آموزش است در دانشگاه‌ها و دانشکده‌های فنی و حرفه‌ای اعم از عمومی و خصوصی عرضه می‌شود. آموزش از دور نیز در مراکز آموزشی منطقه‌ای ارائه می‌گردد.
در این کشور، آموزش عالی در دو سطح کارشناسی و تحصیلات تکمیلی ارائه می‌گردد. تحصیلات در دوره کارشناسی سه سطح آموزشی دارد:
· سطح فنی‌وحرفه‌ای (برنامه‌های تکنیسین‌های حرفه‌ای)؛
· سطح فنی (مربوط به برنامه‌های فنّاوری)؛
· سطح حرفه‌ای (مربوط به کالج‌های حرفه‌ای).
تحصیلات تکمیلی نیز از سه سطح تشکیل شده است:
· تخصصی (برنامه‌های تخصصی فنّاوری و حرفه‌ای)؛
· کارشناسی ارشد؛
· دکتری (www.mineducacion.gov.com).

مؤسسات آموزش عالی
مؤسسات آموزش عالی، طبق استانداردهای قانونی و به‌طور رسمی به‌عنوان تأمین‌کنندگان و ارائه‌دهندگان آموزش عالی عمومی در کلمبیا هستند.

طبقه‌بندی مؤسسات آموزش عالی
مؤسسات آموزش عالی دو نوع هستند: عمومی، خصوصی.
این مؤسسات، طبق وضعیت قانونی‌شان به دو دستة «آ» و «ب» آکادمیک طبقه‌بندی می‌شوند.
مؤسسات دستة «آ»: ماهیت آکادمیک ویژگی اصلی این‌گونه مؤسسات است که موجب تمایز یک مؤسسة آموزش عالی از دیگر مؤسسات می‌شود. این ویژگی که با رقابت همراه است این امکان را برای مؤسسه فراهم می‌ساز‌د تا به شکل علمی و آکادمیک، برنامه‌های آموزش عالی را ارائه و توسعه دهد.
مؤسسات گروه «ب»: بر پایه قانون که ویژگی‌های کلیدی قانونی و اجرایی تأ‌سیس مؤسسات آموزش عالی را تعیین می‌کند، هر فرد به‌طور قانونی می‌تواند مؤسسه‌ای را تأسیس کند. مؤسسات آموزش عالی می‌توانند مبنای خصوصی یا عمومی داشته باشند. مؤسسات آموزش عالی با مبنای خصوصی باید به‌عنوان مراکزی قانونی با خدمات عمومی و غیرانتفاعی به‌عنوان بنیادها و مؤسساتی آموزشی و با انسجام اقتصادی سازماندهی شوند.
مؤسسات آموزش عالی بر‌اساس ماهیت علمی‌شان این‌گونه طبقه‌بندی شده‌اند: مؤسسات فنی‌وحرفه‌ای، مؤسسات
فنّاوری، مؤسسات دانشگاهی و مدارس فنّاوری. طبق قانون شمارة 749 سال 2002 و شروط ماده قانون 2216 سال 2003، مؤسسات فنی‌وحرفه‌ای و فنّاوری می‌توانند برنامه‌های
آکادمیک دوره‌های مقدماتی را ارائه و توسعه دهند (www.mineducacion.gov.com).
مؤسسات فنی‌وحرفه‌ای، در سطح کارشناسی، برنامه‌های فنی‌وحرفه‌ای و در سطح تحصیلات تکمیلی، برنامه‌های فنی‌وحرفه‌ای تخصصی، ارائه می‌دهند.
مؤسسات فنّاوری، در سطح کارشناسی، به برنامه‌های فنی‌وحرفه‌ای و فنّاوری و در سطح تحصیلات تکمیلی، به برنامه‌های حرفه‌ای، فنی تخصصی و فنّاوری تخصصی می‌پردازند.
مؤسسات دانشگاهی یا مدارس فنی، در سطح کارشناسی، برنامه‌های حرفه‌ای و فنّاوری و حرفه‌ای و فنی و در سطح تحصیلات تکمیلی، برنامه‌های حرفه‌ای و فنّاوری، فنّاوری تخصصی و حرفه‌ای تخصصی ارائه می‌دهند.
به‌طور عمده براساس ماده قانون 749 سال 2002 و 2218 سال 2003، مؤسسات فنی‌وحرفه‌ای و مؤسسات فنّاوری می‌توانند برنامه‌های آکادمیک دوره‌های پیش‌دانشگاهی را در سطح حرفه‌ای ارائه و توسعه دهند.
آموزش‌های فنی نیز در مؤسسات فنی‌وحرفه‌ای ارائه می‌شود که تحصیل در این دوره‌ها پنج تا شش نیمسال طول می‌کشد و مدرک دیپلم فنی‌و‌حرفه‌ای به دانش‌آموختگان داده می‌شود.
در این کشور 32 دانشگاه عمومی، 52 دانشگاه خصوصی، 31 مؤسسه دانشگاهی عمومی و 104 مؤسسة دانشگاهی خصوصی، 8 مؤسسة فنّاوری عمومی و 41 مؤسسة فنّاوری خصوصی، 7 مؤسسة فنی‌وحرفه‌ای عمومی و 7 مؤسسة فنی‌وحرفه‌ای خصوصی وجود دارد (2011م) (OECD et al., 2012).
برای کسانی که آموزش میانی را به پایان رسانده و تمایل به ادامه تحصیل دارند، داشتن مدرک دیپلم (که نشانگر گذراندن کلاس‌های دهم و یازدهم است) و گذراندن آزمون دولتی که آزمونی رسمی و اجباری است و ازسوی مؤسسة کلمبیایی فرگشت آموزش برگزار می‌شود، یا معادل این آزمون در کشورهای دیگر، به اضافه ملزومات درخواستی هریک از مؤسسات آموزشی، الزامی است. در مواردی خاص علاوه‌بر آزمون دولتی، دانشگاه مورد نظر نیز آزمون دیگری را برگزار می‌کند.
متقاضیان خارجی ورود به دانشگاه‌های کلمبیا باید علاوه‌بر داشتن گواهی قبولی در دوره میانی که معادل دیپلم است، در امتحانات مربوط به پذیرش دانشجویان خارجی نیز شرکت کنند. همچنین، آنها باید روادید، کارت سلامت و ضمانت مالی لازم را دارا بوده، تا حد کافی با زبان اسپانیایی آشنایی داشته باشند.
رشته‌های موجود در دانشگاه‌های کلمبیا عبارت‌اند از: کشاورزی و دامپروری و رشته‌های وابسته، علوم اجتماعی و انسانی، هنرهای زیبا، اقتصاد، مدیریت، حسابداری و رشته‌های وابسته، علوم تربیتی، مهندسی و معماری، علوم بهداشتی، ریاضیات و علوم طبیعی (www.mineducacion.gov.com, 2014).
اولین مرحلة تحصیلات دانشگاهی، دوره کارشناسی است که این دوره چهار تا پنج سال طول می‌کشد و هدف از برگزاری آن این است که دانشجو در رشتة خود به سطح علمی بالایی دست یابد. تحصیلات دانشگاهی در دوره کارشناسی شامل سه سطح حرفه‌ای، کالج فنّاوری و فنی‌وحرفه‌ای است. در بسیاری از رشته‌ها، در دوره کارشناسی تهیة پایان‌نامه اجباری است و از دروس عملی امتحان به عمل می‌آید.
در کلمبیا برای ورود به تحصیلات تکمیلی لازم است فرد دورة تحصیلی قبل از این دوره را به پایان رسانده و ضمن در دست داشتن مدرک مربوط به آن دوره، آزمون ورودی دورة بالاتر را بگذراند. بعد از دو سال تحصیل و گذراندن دروس علمی و کاربردی و دفاع از پایان‌نامه مدرک کارشناسی ارشد به دانش‌آموختگان داده می‌شود.
ورود به دورة دکتری، مستلزم داشتن مدرک کارشناسی ارشد همان رشته است. دانشجویان برای دریافت مدرک دکتری باید از رسالة خود دفاع کنند و این مدرک به معنای کسب مهارت کامل در رشتة مربوطه است.

نظام ارزشیابی آموزشی دانشجو

براساس ماده قانون شمارة 1290 (2009م)، حکومت ملی به مؤسسات آموزشی قدرت تعیین نظام ارزشیابی آموزشی دانشجو را می‌دهد و این وظیفه‌ای است که مطالعه، شرح و گزارش، تجزیه‌و‌تحلیل، مذاکرات و قراردادهای میان کل مدارس را لازم می‌داند (www.mineducacion.gov.com).

منابع مالی بخش آموزش و آموزش عالی
مبنای سرمایه‌گذاری برای دانشگاه عمومی قانون شمارة 30 (1992م) است که به‌واسطة آن، خدمات دولتی آموزش عالی در کشور سازماندهی شده است. «بودجه‌های دانشگاه‌های ملی، بخش و شهری شامل کمک‌هایی از بودجة ملی برای راه‌اندازی و سرمایه‌گذاری، از‌طریق کمک‌های مقامات محلی و امکانات مالی و ضروریات، از عایدی‌های هر مؤسسه خواهد بود. دانشگاه‌های عمومی یا رسمی هرساله سهمی از بودجه‌های ملی و مقامات محلی را دریافت می‌کنند که همیشه به‌معنای افزایش پزوس ثابت براساس درآمدها و هزینه‌های جاری دولت در سال است». طبق قانون فوق، سهم دانشگاه‌های عمومی بسته به بودجة اختصاص داده شده در سال و براساس رشد تورم سالانه تعیین می‌شود. وزارت آموزش همراه با نظام دانشگاه عمومی، سالانه توزیع این منابع را براساس عملکردها تهیه و پیشنهاد می‌کند. به‌همین‌دلیل دولت در سال‌های اخیر تلاش‌های زیادی کرده است تا سیستمی برای نشان دادن تحول عملکرد دانشگاه‌های عمومی طراحی و ایجاد کند به‌طوری‌که دانشگاه‌ها بتوانند به‌عنوان نشانه‌ای از کارایی دولت، پاسخگوی ملت باشند و طبق قانون، براساس کارایی و عملکردشان منابع مالی به آنها تخصیص داده شود.













علاوه‌براین، باید متذکر شد که مادة 78 قانون شمارة 30، علاوه‌بر اصلاح مادة 86 تأکید کرده است که: «از ششمین سال وضع این قانون، دولت این سهم‌ها را برای دانشگاه‌های عمومی یا رسمی تا 30% افزایش تولید ناخالص داخلی، افزایش خواهد داد. این افزایش، هماهنگ با اهداف نظام دانشگاه‌های عمومی یا رسمی و برای بهبود و اصلاح شرایط اعضای مؤسسات است» (www.mineducacion.gov.com).
مادة 69 قانون اساسی کلمبیا استقلال دانشگاه را تضمین می‌کند. این مفهوم، متضمن تخصیص قانون عمومی است که آزادی عمل دانشگاه به‌شمار می‌رود. آزادی عمل در مادة 30 (1992م) تعریف شده است و حق دانشگاه‌ها را برای تأسیس، توسعه و استفاده از منابع‌شان در انجام رسالت اجتماعی و نقش آموزشی آنها، به رسمیت می‌شناسد. در این قانون، دانشگاه‌های کلمبیا منابع مالی خود را از آموزش (شهریه و خدمات دیگر)، پژوهش و توسعه تأمین می‌کنند.
راهبردهای مالی، داشتن منابع مالی برای تأمین و پرداخت وام دانش‌آموختگان دوره میانی و حفظ دانشجویان در آموزش عالی را می‌طلبد. دو راهبرد اساسی و مهم این طرح، دادن وام آموزشی ازسوی ICETEX در شکل‌های مختلف و تأمین کمک مالی برای حفظ دانشجویان در نظام است. ICETEX در (2002م) هزینة 9% و در (2010م)، هزینة 19% دانشجویان را پرداخت کرده و در مجموع از سال‌های 2003 تا 2010، از 300015 دانشجو با مبلغی معادل 6/2 بیلیون پزوس حمایت کرده است. به‌طورکلی، وام‌های آموزشی موجب حفظ نظام شده است. دانشجویی که وام دریافت می‌کند احتمال دارد که در مدت کوتاه‌تری دانش‌آموخته شود و نتایج بهتری هم کسب کند (www.mineducacion.gov.com).

شهریه













در کلمبیا هزینة تحصیل در آموزش عالی گران است و برای افراد کم‌درآمد ورود به دانشگاه بدون کمک‌هزینة تحصیلی و بورس ممکن نیست. شهریة دانشگاه‌های عمومی براساس درآمد دانشجو و والدینش تعیین می‌شود که بین 1000 و بیش از 2000000 پزوس متغیر است که این شهریه در دانشگاه‌های خصوصی ممکن است از دو تا یازده میلیون پزوس در هر ترم باشد؛ البته بیشتر دانشگاه‌ها امکان پرداخت اقساطی شهریه را برای دانشجو فراهم کرده‌اند (www.scholaro.com).
مراکز تربیت آموزشگر
باتوجه به اینکه دبیران دبیرستان‌ها برای تدریس باید دارای مدرک کارشناسی باشند در دانشکده‌های تربیت آموزشگر مؤسسات آموزش عالی آموزش می‌بینند. دبیران تربیت‌بدنی و رشته‌های فنی نیز در دانشگاه‌های علوم تربیتی و آموزشکده‌های فنی آموزش داده می‌شوند. در این کشور، یک دانشکده کاربردی نیز وجود دارد که برای مدارس کشاورزی روستایی، آموزشگر تربیت می‌کند. استادان و مدرسان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی باید حداقل دارای درجة کارشناسی ارشد و دکتری باشند تا برای تدریس در این مراکز پذیرفته شوند؛ این افراد، بعد از اخذ درجة کارشناسی در دانشگاه‌ها، در مدارج بالاتر تحصیل می‌کنند تا بتوانند مدرس دانشگاه شوند.

تحصیلات غیررسمی
برخی از مؤسسات آموزش عالی و نیز مراکز منطقه‌ای، آموزش از دور ارائه می‌کنند. البته آموزش عالی به شکل متمرکز و عادی قابلیت بیشتری برای ارائه دروس کاربردی‌تر به دانشجویان و به تخصص رساندن آنها دارد. با حمایت برخی شرکت‌ها از آموزش از دور، کارکنان آنها دروس و مهارت‌های لازم را طی ساعات کار و یا خارج از آن، فرا می‌گیرند.
برخی از دروس این دوره‌ها را شرکت‌ها یا مدارس فنی ارائه می‌کنند که خود تحت نظارت مقامات محلی قرار دارند. طول مدت این آموزش‌ها در مؤسسات مختلف باتوجه‌به دروس اختصاصی متفاوت است. مؤسسة خدمات ملی آموزش نیز دروس تخصصی فن‌ورزان و کارمندان را که با شرکت‌ها و صنعت رابطه‌ای ندارد، ارائه می‌کند. به دانش‌آموختگان این مراکز مدرک دیپلم اعطا می‌شود.
نظام ارزیابی
نظام نمره‌دهی مرسوم در مؤسسات آموزش عالی کلمبیا دو نوع است: نوع اول از صفر تا پنج است که پنج عالی (A+)، 99/4-50/4 ممتاز (A)، 49/4-50/3 خوب (B)، 49/3-3 قابل قبول، متوسط (C) و 99/2-0 ناکارآمد (F) به‌شمار می‌آید.
نوع دوم از صفر تا ده است؛ بدین‌ترتیب که ده عالی (A+)، 99/9-50/8 ممتاز (A)، 49/8-50/7 خوب (B)، 49/7-6 قابل قبول، متوسط (C) و 99/5-0 ناکارآمد (F) به‌شمار می‌رود (2012م) (www.scholaro.com).
نظام نمره‌دهی در آزمون ورودی دانشگاه ICFES (مؤسسة کلمبیایی فرگشت آموزشی)، از صفر تا صد است؛ بدین‌ترتیب که 100-71 عملکرد بالا (A)، 99/70-46 متوسط به بالا (B)، 99/45-31 متوسط (C) و 99/3-0 ناکارآمد را نشان می‌دهد.
دانشگاه ملی «بوگوتا»- که در 1572م تأسیس شده- یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های نیمکرة غربی است. دیگر دانشگاه‌های مهم کلمبیا عبارت‌اند از: دانشگاه «خاوریانا» (تأسیس در 1622م) که ازسوی یسوعیان اداره می‌شد؛ دانشگاه «لُس‌آندس» که مؤسسه‌ای خصوصی براساس الگوهای امریکایی است و دانشگاه «لیبر» که دانشگاهی خصوصی با گرایشات لیبرالی است. در 2012 تعداد دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کلمبیا 128665 نفر بود.

برنامه‌ها و اصلاحات پیش‌رو

وزارت آموزش در راستای توسعة سیاست تقویت پژوهش با بخش اداری علوم، فنّاوری و نوآوری، دولت ملی، بخش دانشگاهی و تولید به‌منظور منابع جدید مالی برای بودجه عمومی ملت، بخش خصوصی، همکاری بین‌المللی و ملی و هدایای خارجی در راستای برنامه‌های بنیادی، طرح‌ها و فعالیت‌های علوم، فنّاوری و ابداع و خطر سرمایه‌گذاری‌های بزرگ یا ابزارهای مالی دیگر برای حمایت از برنامه‌ها، طرح‌ها و فعالیت‌های علوم، فنّاوری و ابداع همکاری نزدیک دارد (www.mineducacion.gov.com).
سرانجام، وزارت آموزش، طرح‌های توسعة آموزش عالی را در موارد زیر رهبری و هدایت می‌کند: مشخص کردن طرح‌ها به‌منظور حمایت مستمر، حمایت و ارتقای آموزش فنی و فنّاوری، تمرکززدایی از‌طریق مراکز منطقه‌ای آموزش عالی، گسترش آموزش مجازی، حمایت از جمعیت‌های گوناگون و کنترل آنها، سازماندهی و افزایش تقاضا، از‌طریق راهبرد موفق «درخواست شغل»، تقویت مرکز رصد نیروی کار آموزش عالی، ایجاد و تحکیم کمیته‌های گروه‌های دانشگاهی، تشکل بزرگ انسانی خارجی، تقویت توانایی پژوهش، حمایت از مدرنیزه شدن مدیریت علمی، اداری و مالی و the Credit with MEN-Compensated Rate FINDETER .













سیاست برنامه‌ریزی شده برای بهبود کیفیت آموزش، همه دانشجویان را بدون در نظر گرفتن موقعیت خانوادگی، اقتصادی و فرهنگی دربر می‌گیرد. آنها فرصت کسب علم، رشد و ارتقای مهارت‌ها و ارزش‌ها و اصول زندگی، مولد بودن و حفظ آموزش و یادگیری را در طول زندگی دارند. توسعة این سیاست در تمام سطوح آموزش (پیش‌دبستانی، ابتدایی، میانی و بالاتر) اعلام شده است (انقلاب آموزشی، 2010).
کیفیت، بر چهار راهبرد کلیدی استوار است: بنای نظامِ تضمین کیفیت در تمام سطوح، اجرای برنامه‌هایی برای رشد مهارت‌های حرفه‌ای مدرسان و رؤسا و ارتقا و حمایت از پژوهش. این راهبردها با هدف تقویت مؤسسات آموزشی انجام می‌شود، برای اینکه فضایی باشند که هرکسی در آن بتواند بیاموزد، مهارت‌هایش را افزایش دهد و بتواند با دیگران در صلح و آرامش زندگی کند (www.mineducacion.gov.com).
به‌منظور تحکیم نظام تضمین کیفیت در آموزش عالی، هدف اصلی مؤسسات آموزش عالی پاسخگو بودن به جامعه است. نظام تضمین کیفیت در آموزش عالی شامل سه مؤلفه است: اطلاعات، ارزشیابی و تشویق و حمایت.













اطلاعات ازطریق چهار نظام اطلاعاتی تأمین می‌شود که از تدوین فرایندهای ارزشیابی، طرح‌های اصلاح و بهبود، توسعة برنامه‌ها و سیاست توسعه حمایت می‌کند: نظام ملی آموزش عالی داده‌های مطمئن و معتبر مؤسسات آموزش عالی کلمبیا و برنامه‌های ارائه‌شده ازسوی آنها را فراهم می‌کند. مرکز رصد نیروی کار آموزش عالی به‌طور مداوم دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها را در کلمبیا زیر نظر داشته، آنها را رصد می‌کند؛ این مرکز داده‌های گوناگون را برای تفسیر و توضیح رابطة میان دنیای آموزش عالی و محل کار جمع‌آوری می‌کند. این مرکز بدین‌منظور طراحی شده است که ارتباط سیاست آموزشی و کیفیت بهبود برنامه‌ها و تصمیمات دانشجویان را نسبت به آموزش پیشرفته، به نحو مناسب‌تری هدایت و راهنمایی ‌کند. نظام اطلاعاتی تضمین کیفیت که دربردارندة اطلاعاتی برای فرایند ثبت‌نام است، در برنامه‌های آکادمیک، مناسب و کارآمد است. نظام تجزیه‌و‌تحلیل و پیشگیری از ترک تحصیل در مؤسسات آموزش عالی، امکان ردیابی هر دانشجو را برای محاسبه خطر و پیشگیری از ترک تحصیل فراهم می‌کند.
طرح تقویت نظام تضمین کیفیت در آموزش عالی، با تمرکز بر ارزشیابی مؤسسات و برنامه‌های آموزش عالی صورت می‌گیرد. این ارزشیابی، با همکاری اشخاص علمی و مشاوران و حمایت دفاتر نمایندگی، نظام ارزشیابی مؤسسات و برنامه‌ها در زمان ایجاد‌شان برای به‌دست آوردن یا به‌روز کردن ثبت مناسب، به‌طور دوره‌ای و به درخواست مؤسسات، زمانی که خواهان تأیید کیفیت بالا هستند، انجام می‌شود. بعدها که ابزار خود- ارزیابی، خود- تنظیمی و اصلاح مستمر برنامه‌ها و مؤسسات، استقلال دانشگاه‌ها را تقویت کرد، جامعه مراقبت می‌کند که برنامه‌های آکادمیک و مؤسسات آموزش عالی تأییدشده، شرایط کیفیت بالا را تأمین و اهدافی را که اعلام کرده بودند، اجرا ‌کنند.
با افزایش منابع دولتی و خصوصی و گسترش راهبردهای مالی برای عرضه و تقاضا در آموزش عالی، افزایش دستیابی به آموزش عالی و حفظ دانشجویان، تقویت نیروی انسانی، بهبود شالودة فیزیکی و فنّاوری و پژوهش‌ها را در مؤسسات آموزش عالی می‌طلبد (www.mineducacion.gov.com).
طرح تقویت نظام تضمین کیفیت در آموزش عالی ازطریق فعالیت‌هایی صورت می‌گیرد که بر ارزشیابی مؤسسات و برنامه‌های آموزشی آنها متمرکز شده که ازجملة آنها است: اعطای صلاحیت، مانند دادن حق ثبت آموزش اجباری، مجوز کیفیت بالای برنامه‌ها و مؤسسات با به رسمیت شناختن بهترین‌ها در تأمین کیفیت و شناسایی صلاحیت‌های کسب‌شده در خارج و همچنین فعالیت‌های در نظر گرفته‌شده برای تغییر ساختار و اجرای طرح مشارکت آموزش عالی در آموزش بین‌المللی.
در راستای سیاست بین‌المللی کردن آموزش عالی، فعالیتی راهبردی در نظر گرفته شده است و آن هماهنگ کردن آموزش عالی کشور با استانداردهای بین‌المللی است.

کتاب‌شناسی
جعفری، عباس. (1382). گیتاشناسی نوین کشورها. تهران: مؤسسة جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.

Central Intelligence Agency. (2014). “Colombia”. The Word Factbook. Retrieved from: www.cia.gov/library/bublication /the world-Faetbook/geos/fr.htm
Education International. (2010). Annual Report 2010. Retrieved from: https://www.ei-ie.org/en/detail_page/4432/annual-reports
International Association of Universities. (2011a). “Colombia- Education System”. World Higher Education Database. Retrieved from: http://www.uneswco.org/iau
International Bureau of Education. (2011b). “Bulgaria”. World Data on Education (7th edition). Geneva:Unesco.
OECD, International Bank for Reconstruction and Development and The World Bank. (2012). Reviews of National Policies for Education: Tertiary Education in Colombia 2012. Retrieved from: http://www.oecd.org/ education/skills-beyond-school/Reviews%20of%20National %20Policies%20for%20Education%20Tertiary%20Education%20in%20Colombia%202012.pdf.
https://fosigrid.org/cambodia
https://wenr.wes.org/
http://worldpopulationreview.com/countries/colombia-population/
http://www.ei-ie.org/barometer/en/index.php
http://www.mineducacion.gov.com
http://www.oecd.org
https://www.scholaro.com/ed/Countries/Colombia/Education-System
https://www.whed.net/home.php