دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

نظام آموزش عالی فنلاند

نوع مدخل : مدخل دانشنامه

نویسنده
سیما بوذری
چکیده
پایتخت: هلسینکی




نوع حکومت: جمهوری‌




زبان رسمی: فنلاندی، سوئدی، سامی




مساحت: 338145 کیلومترمربع (پنجمین کشور پهناور اروپا)




جمعیت: 5434624 (2012م)




تعداد دانشجویان: 53296 (2011م)




تولید ناخالص ملی: 7/230 میلیارد دلار (2015م)




هزینه دولت از تولید ناخالص ملی: 2/7% (2014م)




هزینه آموزش از کل هزینه دولت: 3/12% (2014م)






ویژگی‌های جغرافیایی، جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی

فنلاند کشوری است در شمال اروپا که در عرض 60 تا 70 درجه شمالی و طول 22 تا 32 درجه شرقی قرار گرفته است. قرار داشتن یک‌سوم از خاک فنلاند در بالاترین عرض جغرافیایی، این کشور را پس از ایسلند به شمالی‌ترین کشور جهان مبدل ساخته است.
این کشور از شمال با نروژ، از شرق با روسیه و از غرب با سوئد همسایه است. خلیج بوتنی در جنوب، دریای بالتیک در جنوب غرب و خلیج فنلاند در جنوب این کشور واقع شده است.
فنلاند کشور دریاچه و جنگل است. به‌طوری‌که 10% از خاک آن را دریاچه و 73% را جنگل پوشانده است. رشته کوه‌های آن اغلب در نیمه شمالی واقع شده است.
این کشور20000 جزیره با وسعتی بیش از 100000 کیلومترمربع دارد.
در شمالی‌ترین نقطه فنلاند تابستان‌ها خورشید برای 73 روز غروب نمی‌کند و همه 24 ساعت هوا روشن است. در زمستان‌ها هم خورشید 51 روز طلوع نمی‌کند. تابستان فنلاند بسیار درخشنده، گرم و کوتاه و زمستان‌ها بسیار تاریک، سرد و طولانی است.
به‌علت بدی آب‌وهوا در شمال این کشور، بیشتر جمعیت آن در جنوب و مرکز فنلاند زندگی می‌کنند.
پیشینیان مردم کنونی فنلاند یعنی فین‌ها در اواخر سده اول و در اوایل سده دوم مهاجرت خود را از ساحل جنوبی خلیج فنلاند به‌سوی فنلاند آغاز کردند. در سده دوازدهم میلادی فنلاندی‌ها برای حفظ خود در برابر دشمنان به‌ویژه روس‌ها، از سوئد کمک می‌خواستند و بدین‌گونه فنلاند به تصرف سوئد درآمد.
سوئد در سال 1809، فنلاند را به الکساندر اول تزار روسیه واگذار کرد و در سال 1901 مردم فنلاند دارای مجلس قانون‌گذاری و حق رأی شدند.
با روی کار آمدن بلشویک‌ها در روسیه در سال 1917، همان مجلس، استقلال فنلاند را اعلام کرد. در سال 1920 شوروی نیز استقلال فنلاند را به رسمیت شناخت.
پس از جنگ جهانی دوم، به‌ویژه با آغاز نیمه دوم سده بیستم میلادی، فنلاند ثبات سیاسی- اقتصادی خود را به‌دست آورد و امروزه یکی از کشورهای پیشرفته جهان است.
براساس داده‌های در دسترس، در سال 2012، جمعیت کشور فنلاند 5434624 نفر بوده که هشتادوهشتمین کشور جهان ازنظر جمعیت به‌شمار می‌آید. فشردگی جمعیت در این کشور پایین و 1/14 نفر در کیلومترمربع می‌باشد. بیشتر جمعیت این کشور در نواحی جنوبی آن به‌ویژه در پایتخت (هلسینکی) زندگی می‌کنند. 59% شهروندان آن در شهرها می‌زیند. نزدیک بر یک میلیون نفر در شهرهای پرجمعیت آن ازجمله شهرهای تامپره، تورکو، اسپوو، وانتا، لاتی، اولو، ییوسکیهلوو پوری زندگی می‌کنند.
ازنظر توزیع سنی 7/23% جمعیت را افراد کمتر از 14 سال، 6/61% را افراد 59-15 سال و 7/14% بقیه را بالاتر از 60 سال تشکیل داده‌اند. در طی دهه‌های گذشته نسبت جمعیت زیر 15 سال در حال کاهش و نسبت جمعیت بزرگسالان بازنشسته در حال افزایش است.
متوسط عمر در این کشور برای مردان 74 سال و برای زنان 81 سال برآورد شده است.
فین‌ها و سوئدی‌ها مهم‌ترین گروه‌های نژادی زرد و سفید در این کشور هستند. از دیگر ملیت‌ها که سهم اندکی از جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهد می‌توان از رومانیایی کلیمی، تاتار و رومی‌ها نام برد.
7/97% از جمعیت فنلاند دارای آیین لوتری و 3/1% آیین ارتدکس روسی دارند.
زبان رسمی این کشور فنلاندی (5/93%) و سوئدی (5/6%) است که با خط لاتین نوشته می‌شوند، سومین زبان ملی فنلاند زبان سامی است. تقریباً بیش از 7000 سامی در شمالی‌ترین قسمت فنلاند زندگی می‌کنند.
در سال 2013 تعداد نیروی کار کشور 5/3 میلیون نفر برآورد شده است که سهم زنان نزدیک به نیمی از جمعیت کل شاغل کشور را دربر می‌گیرد. 21% از نیروی کار کشور فنلاند در حوزه مشاغل صنعتی و ساختمانی، 6% در حوزه کشاورزی و جنگلداری و تجارت و 73% در بخش خدمات مشغول به کار هستند.
فنلاند از کشورهای توسعه‌یافته صنعتی و دارای اقتصاد آزاد است. هم‌هنگام، برخی از صنایع خیلی بزرگ آن دولتی است. استفاده از نظام آمیخته اقتصادی این کشور را به یکی از دولت‌های سوسیال دموکراسی شمال اروپا بدل ساخته است.
اگرچه طبقات پردرآمد و کم‌درآمد و به‌عبارت‌دیگر دارا و نادار وجود دارد، اما فقر در فنلاند ریشه‌کن شده است. بدین معنی که فقر مطلق در این کشور وجود ندارد و نظام تأمین اجتماعی، مالیات‌دهندگان را در موقع بیکاری زیر پوشش بیمه قرار می‌دهد و تا یافتن شغل آنان را حمایت می‌کند.
درآمد سرانه در فنلاند بیش از 20000 دلار است. این رقم گویای سطح زندگی مادی و بالای فنلاندی‌هاست. بااین‌حال به‌علت گرانی کالا و خدمات در فنلاند خانواده‌های طبقات متوسط و کارمند باید دو حقوقه باشند (یعنی زن و مرد هر دو حقوق‌بگیر باشند).
این کشور باتوجه‌به اینکه به‌عنوان یکی از کشورهای عضو منطقه یور است، و به‌صورت رسمی در رکود اقتصادی به سر می‌برد، اما ازنظر اقتصادی، شرایط مناسب‌تری نسبت به دیگر کشورهای منطقه یورو دارد و ازنظر رونق اقتصادی بعد از نروژ، سوئد و آلمان در رتبه چهارم (2015م) قرار می‌گیرد.
استاندارد و ارزش زندگی از مهم‌ترین فاکتورهای زندگی در کشور فنلاند است. فنلاند با جمعیت اندک خود که بیشتر سالخورده هستند، کشوری پیر به‌شمار می‌آید. میانگین امید به زندگی در این کشور 76 سال است. با وجود این، نظام بیمه درمانی نیز به‌دلیل ازدیاد سن و توسعه و پیشرفت امور بهداشتی، درمانی و پزشکی در این خصوص کمک زیادی کرده است. به‌طوری‌که درمان با کمک بیمه تأمین اجتماعی و معافیت مالیاتی، برای شهروندان فنلاندی رایگان است.

اصول و اهداف کلی آموزش و آموزش عالی

در جامعه فنلاندی، خواندن همیشه مهم تلقی می‌شده است و مطالب خواندنی به‌راحتی در دسترس همگان قرار دارد. کتاب‌های آموزشی مدارس نیز رایگان است. افزون‌براین، مجموعه‌ای از کتابخانه‌های محلی و کتابخانه‌های سیار، به رایگان در خدمت شهروندان مناطق گوناگون کشور به‌ویژه مناطق روستایی قرار دارد. در جامعه فنلاند، بی‌سوادی مسئله جدی به‌شمار نمی‌آید، درعوض به سوادآموزی کارکردی توجه می‌شود. به سخن دیگر، از باسوادی تنها به‌عنوان توانایی پایه در خواندن یاد نمی‌شود، بلکه به‌منزله چگونگی بهره‌گیری بزرگسالان از اطلاعات نوشتاری برای انجام کار یاد می‌شود. در مطالعه‌ای مقایسه‌ای بین‌المللی درباره نرخ باسوادی دانش‌آموزان اروپایی، دانش‌آموزان فنلاندی در صدر قرار گرفتند.
ازجمله مهم‌ترین اهداف آموزشی کشور فنلاند که به‌ویژه پس از دهه90 به اجرا درآمده است، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1. فراهم‌سازی امکانات آموزشی برابر برای تمامی شهروندان بومی و غیربومی؛
2. توجه ویژه به پژوهش‌های آموزشی و اجرای طرح توسعة آموزش و پژوهش‌های دانشگاهی؛
3. توسعه دوره‌های آموزش چندگانه؛
4. توسعه روند آموزش بزرگسالان؛
5. گسترش هماهنگی میان دولت، آموزش، علوم و فرهنگ؛
6. ایجاد چهارچوب‌های ویژه حمایتی به‌ویژه از اقلیت‌های قومی؛
7. تثبیت حقوق آموزشی و رفاهی کودکان؛
8. انعقاد قراردادهای بین‌المللی در زمینة حقوق اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آموزشگران مراکز گوناگون آموزشی؛
9. بستن قراردادهای بین‌المللی آموزشی؛
10. برطرف‌سازی الگوهای تبعیض نژادی در حوزه آموزش؛
11. ارزیابی عملکرد مراکز آموزش استثنایی؛
12. برنامه‌ریزی برای جلوگیری از افت تحصیلی؛
13. اعطای مزایای اجتماعی به دانش‌آموزان رده‌های گوناگون سنی که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ارائه دوره‌های رایگان آموزش پایه، آموزش میانی عمومی و مقدماتی فنی‌وحرفه‌ای به دانش‌آموزان؛
14. آموزش پیش‌دبستانی رایگان؛
با وجود این گفتنی است که در مهدهای کودک شهریه‌های گوناگونی بر پایه تعداد کودکان مهدهای کودک، میزان درآمد خانواده و تعداد کودکان خانواده دریافت می‌شود.
15. ارائه کتب درسی و ابزار آموزشی رایگان به دانش‌آموزان دوره آموزش پایه؛
16. تغذیه رایگان به دانش‌آموزان مراکز آموزش پایه، مدارس میانی و مراکز آموزش مقدماتی فنی‌و‌حرفه‌ای؛
17. فراهم‌سازی امکانات رفت‌وآمد، تغذیه و اقامت رایگان برای دانش‌آموزان مستقر در مناطق دورافتاده که به تحصیل در مراکز آموزش پایه می‌پردازند؛
18. فراهم ساختن آموزش عالی رایگان.
گفتنی است که دانشجویان دوره کارشناسی تنها موظف به پرداخت شهریه عضویت اندکی به انجمن دانشجویان هستند. در برابر، از تغذیه ارزان قیمت، خدمات بهداشتی و دیگر مزایای اجتماعی رایگان برخوردار می‌شوند. پرداخت شهریه برای دانشجویان بالاتر از دوره کارشناسی، اختیاری بوده و از دانشگاهی به دانشگاه دیگر متفاوت است. کمک‌هزینه تحصیلی منظم دانشجویان ازجمله وام تحصیلی، وام مسکن و وام دانشجویی با تضمین دولت به آنان پرداخت می‌شود.

ساختار آموزشی
ساختار آموزشی فنلاند از ساختار زیر برخوردار است:

آموزش پیش‌دبستانی
آموزش پیش‌دبستانی با حمایت شهرداری‌ها به کودکان رده‌های سنی 6-1 سال در مراکز آموزشی با عنوان «پایواکتی» ارائه می‌شود. در این مراکز کودکان به گروه‌های سنی 1 تا 2 سال و 3 تا 6 سال تقسیم می‌شوند. از کودکان زیر 1 سال که مادران آنها شاغل باشند نیز تا مدت 1 سال با ضمانت کارکرد شغلی والدین در خانه نگهداری می‌شود. پرستاری از کودکان دارای مادران شاغل، درصورت تقاضا تا سن سه‌سالگی الزامی است. از کودکان در مراکز مراقبتی پایواکتی به‌صورت نیمه روز یا تمام روز با تغذیه گرم، با استفاده از پرستاران کودک نگهداری می‌شوند. شهریه مراکز یادشده، از رایگان تا 3000 دلار در ماه باتوجه‌به شغل والدین متفاوت است. خانواده‌های برخوردار از فرزند دوم و... نیز درصورت ثبت‌نام دو یا تعداد بیشتر از کودکان خود در مراکز فوق، از تخفیف‌ دولتی بهره‌مند می‌شوند. آموزشگران این مراکز باید دورة آموزشی سه‌ساله در حوزه آموزش کودکان و روانشناسی کودک را گذرانده باشند. مراکز پزشکی با نام نولا نیز از کودکان خردسال در مراکز آموزش پیش‌دبستانی و ارائه خدمات بهداشتی قبل و پس از زمان تولد، نگهداری می‌کنند. گفتنی است که بیشتر این مراکز در نزدیکی و گاهی در خود مراکز پایواکتی جای می‌گیرند. حضور کودکان در مراکز پایواکتی اجباری نیست، اما باتوجه‌به درآمد سرانه شهروندان فنلاندی و کیفیت بالای خدماتی، شهریه پایین این مراکز و شاغل بودن آنها، بسیاری از خانواده‌های فنلاندی، کودکان خود را به این مراکز می‌سپارند.

آموزش پایه
تمامی شهروندان فنلاندی موظف به گذراندن دوره آموزش پایه ده‌ساله هستند که از هفتمین سالروز تولد آنان آغاز می‌شود. این الزام در سن هفده‌سالگی (پایان برنامه آموزش پایه) به پایان می‌رسد. اگرچه بیشتر شهروندان این کشور فنلاندی هستند، اما در شهرها و مناطق سوئدی‌زبان، هر کس می‌تواند بین مدارس عمومی سوئدی یا فنلاندی‌زبان، یکی را برگزیند. برنامة آموزشی مدارس یادشده یکسان بوده و فقط زبان گفت‌وگو فرق می‌کند. علاوه‌بر دستور زبان مادری (فنلاندی یا سوئدی)، نخستین زبان خارجی در سال سوم (رده سنی 9 سال) تا پایان آموزش و زبان اجباری دوم در سال هفتم به دانش‌آموزان یاد داده می‌شود. زبان سوم آموزشی نیز بیشتر در سال هشتم یاد داده می‌شود. بیش از 90% دانش‌آموزان مدارس پایه فنلاند زبان انگلیسی را به‌عنوان نخستین زبان خارجی و زبان آلمانی را، به‌عنوان دومین زبان آموزشی برمی‌گزینند. از دیگر زبان‌های خارجی که از میان دانش‌آموزان فنلاندی برگزیده می‌شود، می‌توان به زبان‌های فرانسه و روسی اشاره کرد. از سال 1990، در شهرهای بزرگ کشور مانند هلسینکی، تامپر مدرسه‌های انگلیسی‌زبان گشایش یافتند. این مدرسه‌ها از برنامه‌های آموزشی فنلاندی ‌پیروی می‌کنند و به دانش‌آموختگان این دوره‌ها دیپلم بین‌المللی داده می‌شود. در تمامی مدارس فراگیر، به دانش‌آموزان گواهی‌نامة پایان دوره پایه با درجه‌بندی از نمرة 10 (بالاترین نمره) تا نمره 4 (پایین‌ترین نمره) می‌دهند. از نمرات 10-9 درخور ستایش، 8-7 خوب، نمره 6 رضایت‌بخش، نمره 5 قبول و نمره 4 مردود یاد می‌شود.
پس از پایان دورة نخست میانی دانش‌آموزان گواهی‌نامه پایان این دوره را با نام Paastotodistus دریافت می‌کنند. نظام ارزیابی در این دوره نیز همانند دورة پایه است. پس از پایان یافتن دوره نخست میانی، دانش‌آموزان توانمند (تقریباً 50% یک گروه سنی) به دوره دوم میانی راه می‌یابند.
گفتنی است که ورود به دوره دوم میانی بر پایه ارزیابی عملکرد دوره نخست میانی انجام می‌شود. دانش‌آموختگان دوره نخست میانی می‌توانند در مدارس حرفه‌ای، مدارس فنی و مدارس بازرگانی و تجاری ادامه تحصیل بدهند.
سال تحصیلی از اواسط ماه آگوست آغاز شده و تا پایان ماه می ‌به‌طول می‌انجامد. سال تحصیلی آموزش بر 190 روز (90 روز در پاییز و100 روز در بهار) و پنج روز در هر هفته و هر روز بین 4 تا 7 ساعت است. ازجمله اصلی‌ترین تعطیلات آموزشی مراکز آموزش پایه می‌توان به تعطیلات دو هفته‌ای کریسمس، تعطیلات یک هفته‌ای عید پاک و تعطیلات یک هفته‌ای ماه‌های فوریه- مارچ بسان تعطیلات زمستانی یا «تعطیلات اسکی» اشاره کرد.

آموزش میانی
راحت‌ترین راه ورود به دانشگاه با گذراندن دوره دوم میانی است. دوره دوم میانی، دانش‌آموزان رده‌های سنی 19-16 دربر می‌گیرد. در پایان دوره یادشده آزمونی برای ارزیابی توانایی‌های دانش‌آموزان برگزار می‌شود که مردودی کامل به‌ندرت در آن دیده می‌شود. اما ازآنجایی‌که رقابت میان تعداد زیادی از متقاضیان برای ورود به دانشگاه با ظرفیت نسبتاً اندک، بسیار زیاد است، ازاین‌رو، دانش‌آموزان برای به‌دست آوردن امتیازات بالا با فشار بسیاری برای ورود به دانشگاه روبه‌رو هستند. دانش‌آموزان این دوره همچنین باید، افزون‌بر کلاس‌های اصلی دورة مشکل آموزشی با تکالیف منظم و بایسته را نیز پشت سر بگذارند.
در گذشته، برنامه‌های آموزشی دوره دوم میانی به دو قسمت «زبان» و «ریاضیات» با برنامه‌های آموزشی بسیار متفاوت، تقسیم می‌شد. اما درحال‌حاضر، برنامه‌های آموزشی برای کلیه دانش‌آموزان یکسان است. چراکه تمامی دانش‌آموزان، دوره‌های زبان و ریاضیات یکسانی را می‌گذرانند و امکان برگزیدن ریاضیات مقدماتی و پیشرفته برای تمامی دانش‌آموزان وجود دارد. دانش‌آموزانی که تنها ریاضیات مقدماتی را برمی‌گزینند، ناگزیر از گذراندن زبان خارجی سوم نیز هستند. این در حالی‌ است که دانش‌آموزانی که ریاضیات پیشرفته را انتخاب می‌کنند، موظف به گذراندن سومین و یا حتی چهارمین زبان خارجی هستند.
برنامه درسی دوره دوم میانی معمولاً به‌صورت واحدی با طول مدت متفاوت (میانگین 34-32 ساعت در هفته) به دانش‌آموزان ارائه می‌شود. از مهم‌ترین درس‌های آموزشی دوره دوم میانی می‌توان به دستور زبان مادری، آموزش سه یا چهار زبان خارجی، ریاضیات مقدماتی و پیشرفته، شیمی، زیست‌شناسی، جغرافیا، روان‌شناسی، تاریخ، علوم اجتماعی، تغذیه و بهداشت، تربیت‌بدنی، موسیقی، هنر و علوم فنی اشاره کرد.
ریاضیات دربرگیرنده جبر، هندسه، مثلثات، حسابان، معادلات دیفرانسیل و آمار است. تفاوت بین ریاضیات پیشرفته و مقدماتی اساساً در ترکیب و ژرفای مسائل آن است.
مقرراتی که در دهه 1990 دربارة مدارس میانی به‌کار گرفته می‌شد، در سال 1991 بازنگری شدند. ازجمله چنین مقرراتی می‌توان به سرپرستی انحصاری مدارس تکمیلی میانی ازسوی نهادهای عمومی تا پیش از دهه 90 و واگذاری آن به شهرداری‌ها، نمایندگان شهرداری و یا افراد و گروه‌های خصوصی مورد تأیید هیئت دولت اشاره کرد. افزون‌براین، تا پیش از دهه 1990، مدارس تکمیلی میانی با محدودیت‌هایی در پذیرش دانش‌آموز روبه‌رو بودند، اما این اصل طی سال 1993 برچیده شد و درحال‌حاضر (از سال 2012)، مبنای پذیرشی دانش‌آموزان، بر نرخ دانش‌آموزان متقاضی استوار است. 481 نهاد آموزش دوره دوم میانی در کشور فنلاند فعالیت می‌کنند که 18 مدرسه آن شبانه است. هدف اصلی مدارس دوره دوم میانی شبانه، فراهم‌سازی فرصت برای آن دسته از افرادی است که ضمن فعالیت در بازار کار، تصمیم به تحصیل در این دوره را دارند. هر مدرسه دوره دوم میانی، به‌طور متوسط، دارای 224 دانش‌آموز (30 دانش‌آموز در کلاس) است.

آموزش عالی
در فنلاند آموزش خط پایان ندارد و دانش‌آموزان و دانشجویان همیشه تحصیلات خود را تا بالاترین دوره‌های تحصیلی ادامه می‌دهند. همچنین به‌هنگام تحصیل می‌توانند رشته خود را نیز تغییر دهند، شیوه انتخاب آموزش‌های پایه به‌گونه‌ای است که کمترین تداخل‌های غیرضروری را با هم داشته باشند.

تمامی دانشگاه‌های کشور فنلاند، عمومی بوده و از خودمختاری درخور توجهی در سازماندهی تدریس، پژوهش و دیگر امور داخلی برخوردار می‌باشند. تشکیل نهادهای رایزنی در سطح دانشگاهی برعهده خود دانشگاه‌هاست. هیئت‌های تصمیم‌گیرنده بنابر مقررات و مصوبات دولتی برگزیده می‌شوند. گفتنی است که هر دانشگاه از قوانین جداگانه خاص خود برخوردار است.
نرمش‌پذیری و وجود امنیت آموزشی اولیه در فنلاند ضمن به ارمغان آوردن عدالت و برابری در دستیابی به آموزش، نظام آموزش عالی این کشور را به یکی از بهترین نظام‌های آموزش عالی در جهان تبدیل کرده است.
در فنلاند، آموزش عالی در «دانشگاه‌ها» و «مدارس پلی‌تکنیک» ارائه می‌شود که هر بخش ویژگی‌های خود را دارد. دانشگاه‌ها بر روی پژوهش‌های علمی و آموزش تأکید دارند و مدارس پلی‌تکنیک که از آنها بسان نهادهای علوم کاربردی نیز یاد می‌شود، بیشتر به مطالعات کاربردی مهارت‌آموزی می‌پردازند.
در فنلاند، برای بزرگسالان در تمامی دوره‌ها، خدمات آموزشی ارائه و فرصت‌های تحصیلی فراهم می‌شود.
نهادهای علوم کاربردی در این کشور باتوجه‌به زندگی شغلی گرایش پیدا کرده و رشته‌های تحصیلی و آموزش‌ها متناسب با نیازهای شغلی ارائه می‌شوند.
دوره نخست (کارشناسی) در دانشگاه علوم کاربردی سه‌ونیم الی چهارونیم سال به‌طول می‌انجامد که می‌توان این دوره‌ها را به زبان‌های فنلاندی و انگلیسی پشت سر گذاشت.
دانشگاه‌های علوم کاربردی همچنین دوره دوم (کارشناسی ارشد) را که برای بهبود مهارت و صلاحیت شغلی طراحی شده‌اند و هدف آنها پاسخ‌گویی به نیازهای زندگی حرفه‌ای است، برگزار می‌کنند. مدرک کارشناسی ارشد در دانشگاه‌های علوم کاربردی برابر با مدرک کارشناسی ارشد در دیگر دانشگاه‌های این کشور است.
دانشگاه‌های علوم کاربردی در فنلاند باتوجه‌به همکاری‌های پژوهشی و توسعه، با صنایع و مشاغل تماس مستقیم دارند.

دوره کارشناسی
پایین‌ترین دوره دانشگاهی نیازمند گذراندن دست‌کم 120 واحد درسی است که سه سال به‌طول می‌انجامد. این درجه شامل واحدهای پایه و مبانی در رشته‌های اصلی و ارائه پایان‌نامه است.

دوره کارشناسی ارشد
این درجه دانشگاهی نیازمند گذراندن دست‌کم 40 واحد پس از گذراندن دوره کارشناسی است. در این دوره دانشجویان پس از پشت سر گذراندن کلاس‌های پیشرفته این دوره، پایان‌نامه خود را به انجام می‌رسانند.

دوره دکتری
دانشجویان پس از گذراندن دوره‌های کارشناسی ارشد دانشگاه‌ها و نهادهای مهارت‌آموزی می‌توانند به دوره‌های دکتری وارد شوند. در بیشتر رشته‌ها، پیش از دکتری، می‌توان دوره پیش دکتری را به پایان رساند که معمولاً در حدود دو سال تحصیل تمام‌وقت پس از کارشناسی ارشد به‌طول می‌انجامد. تحصیلات در دوره دکتری چهار سال تمام‌وقت به‌طول می‌انجامد و دربرگیرنده مطالعات نظری و ارائه رساله دکتری است که باید در نشستی عمومی از آن دفاع کند. در رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی سه درجه تخصصی تکمیلی وجود دارد. دوره‌های آن سه تا هشت سال به‌طول می‌انجامد.

پذیرش تحصیلی
آن دسته از دانشجویانی که در آزمون نهایی فنلاند پذیرفته شده باشد، شایسته ورود به مراکز آموزش عالی هستند. از سال 1991، دانش‌آموختگان مدارس فنی‌وحرفه‌ای نیز از امکان حضور در مراکز آموزش عالی برخوردار شدند. دانشگاه‌ها خود شرایط ورودی را تعیین می‌کنند. معیارهای پذیرش و مهلت ثبت‌نام بسته به نوع مؤسسه، رشته تحصیلی و حتی شاخه‌های تحصیلی متفاوت است. به‌طورکلی می‌توان گفت که پذیرش دانشجو در کشور فنلاند مبتنی‌بر موفقیت در آزمون ورودی، برخورداری از گواهی‌نامه دیپلم میانی است. حضور در‌ آزمون‌های ورودی برای متقاضیان کلیه رشته‌ها اجباری است.
تعداد دانشجویان پذیرفته‌شده هر دانشگاه ازسوی خود مؤسسات و برمبنای چهارچوب‌های مصوب دولت تعیین می‌شود. در سال 2014، شمار ثبت‌نام‌شدگان فنلاند به 339 هزار رسیده است.

مراکز آموزش عالی در فنلاند
در فنلاند 20 دانشگاه (10 دانشگاه چندرشته‌ای، 3 دانشگاه فنّاوری، 3 دانشگاه اقتصاد و مدیریت و 4 دانشگاه عالی هنر) فعالیت دارد. تمامی دانشگاه‌های کشور فنلاند عمومی هستند.
دانشگاه هلسینکی بهترین دانشگاهی است که با 28000 دانشجوی خود از یک‌چهارم دانشجویان دانشگاهی کشور فنلاند ثبت‌نام می‌کند. در سال 1990، دانشگاه هلسینکی سیصدوپنجاهمین سال تحصیلی خود را جشن گرفت. بدین‌ترتیب امروزه این دانشگاه دیرینه‌ای 375 ساله دارد. ازجمله دیگر دانشکده‌های دانشگاه هلسینکی می‌توان به مدارس اقتصاد و بازرگانی، مدرسة سوئدی اقتصاد و بازرگانی، دانشکده هنرهای صنعتی، دانشکده دامپزشکی، دانشکده تئاتر و دانشگاه Sibelius نام برد. بااین‌حال می‌توان یادآور شد که کیفیت بالای تحصیلات عالی به منطقة هلسینکی محدود نمی‌شود. شهرهای تامپر و تورکو هر دو شهرهای دانشگاهی نام‌آوری به‌شمار می‌آیند. پیشرفت سریع و مؤثر آموزش عالی در کشور فنلاند، در نتیجه مشارکت 3 دانشگاه در تورکو و 2 دانشگاه در تامپر، دانشگاه اولو و لاپلند در شمال، دانشگاه ژیواکیلا و دانشگاه کیواوپیو در مرکز فنلاند، دانشگاه ژونسو و دانشگاه فنّاوری لاپلنراتا در شرق و دانشگاه واسو در سواحل غربی است.
آموزش دانشگاهی بیشتر به زبان فنلاندی است، اگرچه دانشگاه «آبو» مدرسة اقتصاد سوئدی‌زبان است.
تمامی دانشجویان فنلاندی باید آزمون‌های ارزیابی در هر دو زبان فنلاندی و سوئدی یا دست‌کم یک زبان دیگر را با موفقیت بگذرانند. در تلاش برای همساز کردن رشد تعداد دانشجویان ورودی در قالب برنامه‌های مبادلاتی دو طرفه، آموزش به زبان انگلیسی به‌تدریج روبه افزایش است. کلیه رشته‌های علمی در تمام دانشگاه‌ها قابل دسترسی نیستند. مؤسسات جدیدتر خصوصاً مؤسسات علوم براساس اولویت مناطق احداث می‌شوند.

پژوهش
کشور فنلاند از تعداد 7 شهرک پژوهشی به‌شرح زیر برخوردار است:
1. شهرک پژوهشی هرمیا: این شهرک پژوهشی در زمینی به مساحت 5/3 هکتار در کنار شهر تامپر بنا شده است. درحال‌حاضر 80 شرکت و مؤسسه پژوهشی با 800 نفر در یک مجموعه 55 ساختمانی با مساحت 33 هزار مترمربع به فعالیت‌های پژوهشی به کار مشغول است. بیش از نیمی از کارکنان این شهرک دانش‌آموخته‌های دانشگاه‌ها هستند. دانشگاه فنّاوری شهر تامپر مهم‌ترین تأمین‌کننده نیروی انسانی مورد نیاز این شهرک است. زمینه‌های پژوهشی این شهرک عبارت است از: طراحی و برنامه‌نویسی رایانه‌ای، فنّاوری اطلاعات و الکترونیک، مکاترونیک، اتوماسیون، مخابرات، فنّاوری پلیمر و صنایع دارویی است.
2. شهرک پژوهشی کارل‌تک: این شهرک پژوهشی در شهر آپینتانتا قرار دارد. شروع فعالیت این شهرک در سال 1986 بود و امروز 35 شرکت هر کدام با 220 نفر در مجموعه‌ای به مساحت 10000 مترمربع به فعالیت‌های پژوهشی اشتغال دارند. مهم‌ترین زمینه‌های پژوهشی این شهرک، رباتیک، مخابرات و فنّاوری زیستی است. این شهرک ارتباط نزدیکی با مراکز پژوهشی روسیه دارد.
3. شهرک پژوهشی تکنیا: این شهرک که در شهر کووپیو قرار دارد در سال 1987 فعالیت خود را آغاز کرد. درحال‌حاضر 40 شرکت که در زمینه فنّاوری اطلاعات فعالیت دارند در این شهرک حضور دارند. در‌حال‌حاضر بیش از 100 شرکت بین 500 تا 700 نفر در مجموعه‌ای حدود 250000 مترمربع در ساختمان‌های این شهرک فعالیت دارند.
4. شهرک پژوهشی تورکو: این شهرک در شهری به این نام قرار دارد. در این شهر دو دانشگاه و یک مؤسسه فنّاوری و چندین مؤسسه آموزشی دیگر وجود دارد. در این مراکز آموزش عالی 2000 پژوهشگر و آموزشگر و 17000 دانشجو به‌کار اشتغال دارند. در شهرک پژوهشی تورکو 1100 نفر کارمند و 1300 نفر دانشجو در قالب 107 شرکت و در مجموعه‌ای با 108000 مترمربع فعالیت دارند. زمینه فعالیت‌های پژوهشی این شرکت‌ها عبارت‌اند از: فنّاوری‌های اطلاعات، میکروالکترونیک، فنّاوری زیستی و مواد.
5. شهرک پژوهشی ژیواسکلا: این شهرک در سال 1987 در شهری به همین نام پی نهاده شده است. هدف از ایجاد آن فراهم ساختن پشتیبانی و ارائه مشورت‌های لازم برای شرکت‌های جدید است که در زمینه فنّاوری‌های اطلاعات، طراحی به کمک رایانه، کنترل تولید، اتوماسیون و نظایرآن مشغول‌اند. همچنین بعضی از دانشکده‌های دانشگاه شهر مانند دانشکده رایانه، ریاضیات کاربردی، فیزیک، شیمی و اقتصاد در این شهرک هستند. درحال‌حاضر حدود 2000 نفر در این شهرک به کار اشتغال دارند که از این تعداد 900 نفر آنها از تحصیلات دانشگاهی برخوردارند.
6. شهرک پژوهشی اوتانیهی: این شهرک در محدوده هلسینکی و نزدیک دانشگاه این شهر قرار دارد.
گروه اینوپلی مسئولیت اداره شهرک و تعیین راهبردهای آن را به‌عهده دارد. هدف اصلی این شهرک سرعت بخشیدن به فرایند تجاری‌سازی نتایج پژوهش‌ها، کمک به رشد و توسعه شرکت‌هایی که در زمینه فنّاوری‌های نو فعالیت دارند و برقراری ارتباط بین دانشگاه‌ها و نهادهای پژوهشی و تجاری شهر است. برای کمک به شرکت‌هایی که تازه‌کار هستند، عملیاتی با نام «انکوباتور» اجرا می‌شود. این شرکت‌ها نخست در محلی به همین نام پذیرفته می‌شوند. زیربنای این محل 3200 مترمربع است و گنجایش پذیرش 50 تا 60 شرکت جدید را دارد. تسهیلات این محل با اجاره پایین در اختیار این شرکت‌ها قرار می‌گیرد. شرکت‌هایی که در این شهرک هستند معمولاً شرکت‌های کوچکی با حداکثر 10 نفر پژوهشگر هستند.
7. شهرک پژوهشی اولو: شهرک پژوهشی اولو نخستین شهرک پژوهشی فنلاند است که در سال 1982 پی نهاده شده است. این شهرک پژوهشی که به دره سیلیکن فنلاند آوازه یافته است، دربرگیرنده دو بخش پژوهش‌های صنعتی و پژوهش‌های پزشکی است. بخش پژوهش‌های صنعتی که دربرگیرنده دانشگاه اولو و بعضی از آزمایشگاه‌های مرکز پژوهشی فنلاند است، دارای 140000 مترمربع زیربنا است و 100 شرکت، 10000 نفر در آن به فعالیت‌های پژوهشی اشتغال دارند. بخش پزشکی دارای 160000 مترمربع زیربنا است و 20 شرکت در آن فعالیت دارند. زمینه‌های پژوهش‌های این شرکت‌ها عبارت است از: الکترونیک، مخابرات، فنّاوری اطلاعات، فنّاوری زیستی.

مدیریت نظام آموزشی با تکیه بر آموزش عالی

مدیریت نظام آموزشی تا دهه 1980 زیر کنترل و هدایت دقیق دولت قرار داشت. از آن پس، با اعمال سیاست تمرکززدایی در حوزه مدیریت آموزشی، قوانین آموزشی اصلاح شد و قدرت تصمیم‌گیری شهرداری‌ها و مؤسسات آموزشی افزایش یافت. اصلاح قوانین آموزشی در اواخر نیمة دهه 1990، به انتقال مسئولیت بیشتر به سطوح بومی هم‌سو با نیازهای دانش‌آموزان و دانشجویان مناطق مختلف کشور انجامید.
در این دوران، روند هدایتی و نظارتی مدیریت آموزشی شهرداری‌ها ازطریق یارانة دولتی کاهش یافت. مسئولیت تعیین محتوای آموزشی و انتخاب مواد درسی نیز به نهادهای بومی آموزشی واگذار شد. در فرایند تمرکززدایی، به‌ویژه با از میان برداشتن بازرسی جداگانه، ارزیابی و سنجش نقش‌ مهمی در هدایت آموزشی ایفا می‌کند. مطابق این قانون، مسئولیت ارزیابی آموزشی به متصدیان آموزشی و مسئولان محلی واگذار شده است.

سطوح مدیریتی
بالاترین رده سیاست‌گذاری در آموزش فنلاند وزارت آموزش این کشور است. دومین رده مدیریت شوراهای منطقه‌ای قرار دارند که حوزة اختیارات آنها در سطح استان‌ها است و سطح سوم مدیریت هیئت‌های مدرسه‌ای است که هر شهر حداقل دارای یک هیئت مدرسه است. بالاخره در آخرین سطح هیئت‌مدیره مدارس قرار دارد که از آموزشگران، کارکنان آموزش، والدین و دانش‌آموزان تشکیل شده است. هیئت‌مدیره‌های مدارس با هماهنگی هیئت مدرسه که در سطح هر شهر فعالیت دارد، اداره امور مدارس را بردوش دارند.
نهادهای مرکزی: چهارچوب قانونی و اصول کلی سیاست‌های آموزشی ازسوی مجلس تصویب می‌شود. دولت، وزارت آموزش و شورای ملی آموزش مسئول اجرای این سیاست‌ها در سطح سرپرستی مرکزی هستند.
وزارت آموزش، لوایح آموزشی را آماده می‌کند و تصمیمات بایسته را برای تقدیم به هیئت دولت تدوین می‌کند. حوزه کاری وزارت آموزش، پژوهشی و آموزش در مدارس فراگیر، میانی تکمیلی، مدارس فنی‌و‌حرفه‌ای و مدارس عالی و دانشگاه‌هاست. این وزارت همچنین عهده‌دار مسئولیت برگزاری برنامه‌های فرهنگی، دینی و ورزشی برای جوانان فنلاندی است. وزارت آموزش دو وزیر، وزیر آموزش که مسئول آموزش و علوم و وزیر فرهنگ که مسئول فرهنگ، کلیسا و جوانان و امور ورزشی است، دارد. افزون‌براین، وزارت آموزش دارای یک بخش سیاست‌گذاری علمی و آموزشی، یک بخش فرهنگی و عملیات ستادی و سرپرستی است. ازجمله دیگر نهادهای اصلی حوزه آموزش کشور فنلاند که خارج از حوزه وزارت آموزش قرار می‌گیرند می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
1. شورای ملی آموزش؛
2. وزارت آموزش؛
3. شورای مشاوره تحصیلی؛
4. وزارت بهداشت و اموراجتماعی که عهده‌دار تشکیل و رسیدگی بر عملکرد مراکز آموزش پیش‌دبستانی و مراقبتی کودکان است؛
5. وزارت دفاع که به برگزاری دوره‌های آموزش علوم و فنون نظامی و آموزش پلیس می‌پردازد؛
6. وزارت کشور عهده‌دار مسئولیت تشکیل کلاس‌های آموزشی در زمینه آتش‌نشانی، و سوانح و حوادث طبیعی است؛
7. نهادهای محلی آموزش.
بنابر قوانین تازه، مناطق که از چند شهر تشکیل می‌شوند، عهده‌دار مسئولیت سرپرستی سطوح مختلف محلی و منطقه‌ای آموزش هستند، ازاین‌رو، دخالت استانی در این زمینه کاهش می‌یابد. در بخش آموزش فنلاند، هیچ واحد سرپرستی مرکزی دیگری وجود ندارد. مسئولیت هدایت ملی نظام آموزشی برای گشایش مدارس و مؤسسات آموزش عالی و مقیاس‌بندی آموزشی (سهمیه‌بندی امکانات آموزشی برای بخش‌ها و مناطق مختلف) نیز در اختیار دولت و وزرات آموزش است.
1. شورای ملی آموزش: شورای ملی آموزش نیز نهاد کارشناسی است که مسئول توسعه اهداف، محتوا و روش‌های آموزشی در مدارس فراگیر، میانی تکمیلی، آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای و آموزش بزرگسالان است. این اداره راهبردهای ملی برای طراحی برنامه‌های درسی را ترسیم و تصویب می‌کند و همچنین عهده‌دار مسئولیت ارزیابی عملکرد مراکز آموزشی فنلاند است.
شورای یادشده، همچنین، وزارت آموزش را در تدوین لوایح سیاست آموزشی یاری می‌کند.
شورای ملی آموزش با هیئت‌مدیره‌ای اداره می‌شود که اعضای آن را کارشناسان آموزشی، نمایندگانی از شرکای اجتماعی، مقامات شهری و آموزشگران تشکیل می‌دهند. شورای ملی آموزش نیز خود از یک بخش آموزش همگانی، یک بخش آموزش فنی‌وحرفه‌ای، یک بخش آموزش بزرگسالان، یک بخش آموزش سوئدی‌زبانان، یک گروه برنامه‌ریزی و عملیات خدماتی و سرپرستی برخوردار است.
2. مدیریت منطقه‌ای و محلی: کشور فنلاند به 12 استان و سرپرستی منطقه‌ای تقسیم می‌شود. هر استان از یک استانداری به ریاست استاندار و یک نهاد سرپرستی دولتی برای مدیریت مدارس کشور برخوردار است.
طی چند سال اخیر، وظایف استانداری‌ها کاهش یافته است، چرا که مسئولیت پذیرش دانشجویان استانی به نهادهای محلی آموزشی استان‌ها واگذار شده است، تعیین ظرفیت دانشجویان فنی‌و‌حرفه‌ای مراکز آموزشی استانی به مدارس عالی استانی واگذار شده است، برخی از یارانه‌های دولتی فوق‌العاده به استان‌ها اختصاص یافته و دخالت استانی در سرپرستی آموزشی رو به افزایش نهاده است، چرا که هدف، ایجاد نظام سرپرستی دو لایه‌ای متشکل از سرپرستی مرکزی دولت و مقامات محلی است. ازسوی‌دیگر مطابق قوانین مصوب سال 1994، توسعه منطقه‌ای از روند قانون‌گذاری سراسری در مجلس به سطح شهرها منتقل شده است. تقسیم مسئولیت میان استان‌ها و شوراهای منطقه‌ای فعلاً در حال گذار بوده و موضوع اصلی درگیری‌های احزاب سیاسی کشور است. در کشور فنلاند عمده مسئولیت سرپرستی محلی ازسوی شهرداری‌های اعمال می‌شود که خودمختارند و از حق دریافت مالیات نیز برخوردارند. در فنلاند حدود 440 شهرداری وجود دارد. قدرت تصمیم‌گیری در شهرداری برعهده شورای برگزیده شهر است. این شورا که هیئت اجرایی شهری است چندین هیئت رایزنی دارد. هر شهرداری دست‌کم از یک هیئت‌مدیره آموزشی برخوردار است که ازسوی شورای شهر گماشته می‌شود. بیشتر مدارس میانی و فراگیر نیز ازسوی شهرداری‌ها اداره می‌شوند. افزون‌براین، دامنه مسئولیت هر شهرداری تا اداره مراکز بزرگسالان، مدارس شبانه و مؤسسات فنی‌وحرفه‌ای گسترش می‌یابد. اداره مدارس عمومی و خصوصی در حوزه اختیارات مقامات شهری نیست و مستقیماً زیرنظر سرپرستی مرکزی اداره می‌شوند. در فنلاند، شهرداری‌ها موظف به فراهم‌سازی آموزش پایه برای تمامی کودکان ساکن در محدوده خود هستند. افزون‌براین، مدارس میانی تکمیلی، مدارس فنی‌وحرفه‌ای و مدارس عالی می‌توانند ازسوی شهرداری‌ها، مقامات بین شهری یا سازمان‌ها و بنیادهای خصوصی مورد تأیید دولت اداره شوند. در فنلاند تنها 24 مدرسه فراگیر خصوصی وجود دارد که بیشتر آنها ازسوی سازمان‌های بین‌المللی آموزشی اداره می‌شوند. از میان این مدارس، تنها 1 مدرسه ازسوی نهاد مذهبی اداره می‌شود. نزدیک به 54% کل مؤسسات فنی‌و‌حرفه‌ای نیز به‌وسیله شهرداری‌ها اداره می‌شوند، که 34% آن عمومی و 12% خصوصی هستند. هر مدرسه‌ای از هیئت‌مدیره‌ای از آموزشگران، کارکنان آموزشی و غیرآموزشی، دانش‌آموزان و والدین برخوردار است. ازجمله مهم‌ترین وظایف هیئت‌مدیره‌های فوق می‌توان به توسعه کارایی مدارس و ارتقای همکاری‌های درون و میان مدرسه‌ای، و میان والدین و جوامع محلی اشاره کرد. در هر مدرسه، یک اتحادیه دانش‌آموزی نیز وجود دارد که افزون‌بر دیگر اقدامات، نمایندگان دانش‌آموزی در هیئت‌مدیره برمی‌گزیند. مقامات شهری نیز چگونگی توزیع مسئولیت‌ها میان سرپرستی شهری و هیئت‌مدیره مدارس را تعیین می‌کنند. شهرداری‌ها می‌توانند در سرپرستی مدارس نیز همکاری داشته و دو یا چند مدرسه نیز از هیئت‌مدیره مشترکی برخوردار باشند. مدارس فنی‌وحرفه‌ای و مؤسسات عالی فنی‌وحرفه‌ای نیز معمولاً از هیئت‌مدیره‌های همانندی برخوردار هستند، با این تفاوت که والدین در ساختار آن حضور ندارند که مستقل‌تر و قدرتمندتر هستند. مؤسسات فنی‌وحرفه‌ای افزون‌بر برخورداری از هیئت‌مدیره، از یک یا چند هیئت مشورتی نیز برخوردارند که در راستای بهبود آموزش و برقراری همکاری میان مدارس و زندگی شغلی فعالیت می‌کنند. هیئت‌های یادشده از نمایندگان مدارس، آموزشگران، شرکای اجتماعی و دیگر کارشناسان تشکیل می‌شود.
3. هیئت‌های رایزنی: وزارت آموزش از هم‌اندیشی سه گروه مشورتی به‌شرح زیر بهره می‌برد:
1- شورای آموزش عالی که عهده‌دار مسئولیت تدوین و بررسی مفاد اصول ناظر بر برنامه‌ریزی و توسعه آموزش عالی است.
2- مجمع رایزنی آموزش بزرگسالان که مسائل مربوط به توسعه آموزش پایه را بررسی می‌کند.
3- مجمع مشورتی برنامه‌ریزی آموزشی که به توسعه کمی آموزش‌های تکمیلی پرداخته و نیازهای آموزشی را پیش‌بینی می‌کند.
4. نهادهای تدوین‌کننده برنامه‌های آموزشی: برنامه‌های درسی مدارس پایه، میانی و مؤسسات فنی‌وحرفه‌ای به‌صورت محلی تنظیم می‌شوند. هر مدرسه باید دارای یک برنامه درسی مصوب مسئولین مدرسه و یا مصوب سازمان معرفی‌شده ازسوی آنان باشد که معمولاً شهرداری‌ها یا هیئت‌مدیره مدارس هستند. برنامه‌های درسی بر پایه راهبردهای ملی طراحی برنامه درسی تدوین می‌شوند که ازسوی شورای ملی آموزش طراحی می‌شوند. طراحی برنامه‌های درسی دانشگاه‌ها و پلی‌تکنیک‌ها تنها بر پایه قوانین معینی تدوین می‌شوند.
در فنلاند مواد آموزشی از پیش بررسی یا تعریف نمی‌شوند، بلکه انتخاب آن معمولاً برعهده خود آموزشگران است. آموزشگران و مؤسسات مسئول ارزیابی عملکرد دانش‌آموزان و صدور کارنامه تحصیلی برای آنان هستند. آزمون نهایی دوره دوم میانی، ازسوی کمیته آزمون سراسری برگزار و ارزیابی می‌شود.
در دانشگاه‌ها نیز نهادهای مرکزی مدیریت نظام دانشگاهی را برعهده دارند که عبارت‌اند از:
1. دایره سرپرستی و هماهنگی دانشگاهی؛
2. سازمان سیاست‌گذاری علوم و آموزش، وزارت آموزش؛
هیئت‌رئیسه نهاد آموزشی عهده‌دار مسئولیت نظارت، برنامه‌ریزی و گسترش کلی آموزش و پژوهش‌های دانشگاهی است.
3. شورای ارزیابی آموزش عالی فنلاند؛
هیئت‌رئیسه شورای یادشده متشکل از مجموعه‌ای از کارشناسان مستقل و یا اساتید دانشگاه‌های پلی‌تکنیک است که با همکاری وزارت آموزش فنلاند به ارزیابی عملکرد مراکز آموزش عالی کشور می‌پردازد.
4. شورای رؤسای دانشگاه‌های فنلاند؛
هیئت‌رئیسه این شورا عهده‌دار مسئولیت برقراری همکاری میان مؤ‌سسات آموزش عالی، ارائه پیشنهادها و بیانیه‌های دانشگاهی است؛
5. مجمع رؤسای پلی‌تکنیک فنلاند؛
6. مرکز آموزش عالی بین‌الملل.
ساختار کادر دانشگاهی
ساختار کادر دانشکده‌های دانشگاه‌های فنلاند به‌گونه چشمگیری با دانشگاه‌های امریکا تفاوت دارد. در رأس هر کدام از دانشکده‌های دائمی یک یا چند استاد قرار دارند که در دانشکده و دانشگاه نفوذ زیادی دارند. در رده‌های پایین‌تر شمار زیادی استادیار فعالیت دارند که باتوجه‌به رشته تخصصی خود اثرگذار هستند. اساتید دانشگاهی رسماً ازسوی رئیس‌جمهور فنلاند، پس از تأیید در سطح دانشگاه و استادیاران پس از تأیید ازسوی رؤسای دانشگاه به‌کار گماشته می‌شوند.

منابع مالی بخش آموزش و آموزش عالی
در مراکز آموزش عالی فنلاند، هیچ‌گونه شهریه‌ای از دانشجویان دریافت نمی‌شود و دانشجویان تنها باید حق بیمة سلامتی و اتحادیة دانشجویی را بپردازند. دانشجویان نه‌تنها شهریه نمی‌پردازند، بلکه از یارانه‌های عمومی ازجمله وام تحصیلی و کمک‌هزینه‌های خرید ابزار آموزشی نیز برخوردارند.
آکادمی علوم فنلاند، تأمین‌کننده اصلی منابع مالی پژوهش است. پژوهشگران پس از کسب موافقت رئیس بخش تقاضای خود را مستقیماً به این آکادمی می‌فرستند و در مواردی که پژوهش هزینه بالایی داشته باشد باید به تصویب شورای دانشگاه برسد. فشار دولت برای انجام پژوهش درباره مسائل اجتماعی موجب کاهش تخصیص اعتبار مالی برای پژوهش‌های پایه‌ای شده است. ازاین‌رو دانشگاه‌ها برای گرفتن بودجه پژوهشی به دیگر وزارتخانه‌ها (به‌جز وزارت آموزش) و یا بخش‌های خصوصی مراجعه می‌کنند.

داده‌های آماری روزآمد مربوط به نظام آموزش عالی

بر پایه داده‌های سال 2014، بیش از 85% از جمعیت بالای 23-19 سال در کشور فنلاند در آموزش عالی مشغول به تحصیل بودند. که 38% را مردان و 62% را زنان تشکیل می‌دهند.
بدین‌ترتیب، در سال تحصیلی 2015-2014 بیش از 339325 نفر در 20 مؤسسه آموزش عالی فنلاند مشغول به تحصیل بوده‌اند. بیش از 5% از کل دانشجویان این کشور را دانشجویان بین‌المللی تشکیل می‌دهند که در بین کشورهای عضو توسعه و همکاری اقتصادی، فنلاند رتبه 15 را به خود اختصاص داده است.


نسبت دانشجو به استاد در این کشور 14نفر است. نگاهی به دانش‌آموختگان این کشور نیز روشن می‌کند که 40% از شهروندان فنلاندی دانش‌آموختگان دانشگاهی هستند. 58% از کل دانش‌آموختگان فنلاند را زنان به خود اختصاص داده‌اند.
سازمان همکاری اقتصادی برای توسعه در گزارش فراگیر خود با عنوان آموزش در یک نگاه در 2014م به بررسی نشانگرهای آموزش در کشورهای عضو و برخی از کشورها تا پایان سال 2014 پرداخته است.
از مجموع ده‌ها نشانگر آموزشی، سازمان همکاری اقتصادی برای توسعه در گزارش خود 6 نشانگر مهم را تعیین و براساس آن کشورها را رتبه‌بندی کرده است که جایگاه فنلاند در بین 34 کشور عضو به شرح جدول 1 است.

جدول 1. نشانگرهای آموزش عالی فنلاند در مقایسه با کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی برای توسعه





نشانگر


نسبت


رتبه




تعداد و نسبت دانش‌آموختگان دانشگاهی به کل جمعیت


40%


10




نسبت دانشجو به هیئت‌علمی


14 نفر


7




میانگین سالانه تحصیل در دانشگاه


4/2 سال


7




هزینه سالانه تحصیل برای هر دانشجو


002/18دلار


6




نسبت دانشجویان بین‌المللی و خارجی به کل دانشجویان


5%


15




نرخ بیکاری در دانش‌آموختگان دانشگاه بین سنین 25 تا 64 سال


9/3%


20








جدول 2. نرخ خالص دانش‌آموختگان برمبنای منطقه محل اقامت برمبنای درصد در سال 2012








مناطق شهری


مناطق روستایی




دوره دوم میانی


98


49




دوره آموزش عالی


93


64






جدول 3. نرخ دانش‌آموختگان زن برمبنای مدرک تحصیلی و درصد
در سال‌های 2014-2005








2005


2007


2008


2010


2014




مدرک کارشناسی


82


84


82


74


73




مدرک دکتری


54


55


56


56


57




مدرک کارشناسی ارشد


54


32


37


39


40




سایر موارد


55


63


57


52


62




جمع


54


55


55


56


58









کتاب‌شناسی
Official Statistics of Finland. (2014). Students and Qualifications of Educational Institutions. Retrieved from: http://www.stat.fi/til/opiskt/2012/opiskt_2012_2014-01-29_tau_003_en
http://datatopics.worldbakn.org/education/
https://ec.europa.eu
www.finland.org.my/en