دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

آچِبِی، چینوا، نام کامل او آلبرت چینوالوموگو آچبی (ت. 16 نوامبر 1930، اوگیدی، نیجریه)

نویسنده
محسن بهلولی فسخودی
چکیده
داستان‌نویس سرشناسی که به زبان ایگبو (ایبه) می‌نوشت و به‌سبب توصیفات غیراحساساتی از سرگردانی‌های اجتماعی و روان‌شناختی ناشی از رسوم و ارزش‌های تحمیلی غرب بر جامعه سنتی افریقایی مورد ستایش واقع شد. دل‌مشغولی اصلی او افریقای تازه استقلال‌یافته در زمان بحران بود.
     آچبی رشته زبان انگلیسی را در دانشگاه ایبادان گذراند و برای مدت کوتاهی، قبل از پیوستن به کارکنان شرکت خبرپراکنی نیجریه در لاگوس، به تدریس پرداخت. او در سال 1967 در «انوگو» با همکاری کریستوفر اوکیگبو شرکتی انتشاراتی راه انداخت؛ سپس بورسیه پژوهشی دانشگاه نیجریه را دریافت کرد و مدتی بعد، استاد زبان انگلیسی شد و تا 1981 (از 1985 با ‌عنوان استاد ممتاز) در این مقام باقی ماند.
     اولین داستان آچبی به نام «چیزهای جدا افتاده» (Things Fall Apart, 1958) و نیز اثر دیگر او به نام «تیر خدا» (Arrow of God, 1964) درباره زندگی سنتی مردم ایگبو زبان بود و به درگیری‌های او با قدرت‌های استعماری مربوط می‌شد که به شکل مبلّغان مذهبی و حکومت استثماری جلوه می‌کردند. آثار دیگر او با نام‌های «دیگر راحت نیست» (No Longer at Ease, 1960)، «مردی از مردم» (A Man of People, 1966)، و «تپه مورچه‌ها ساوانا» (Anthills of the Savannah, 1988 ) درباره اشغال و سایر ابعاد زندگی اِفریقایی پس از استعمار بود. آچبی، همچنین مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه، شعر، مقالات و چندین کتاب برای خوانندگان نوجوان منتشر کرد. داستان‌های او به بیشتر زبان‌ها ترجمه شده‌اند.