دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

ابو نواس، به‌صورت Abū Nu’ās هم نوشته می‌شود، نام کامل او ابونواس الحسن بن هانی الحکمی (ت. حدود 747-762، اهواز ]ایران[- و. حدود 815 – 813، بغداد [واقع در عراق امروزی]) شاعر بلندآوازه اوایل دوران خلافت عباسی (835-750).

نویسنده
محمدعلی سلمانی ندوشن
چکیده
وی، که از نژادهای ایرانی و عرب بود، در شهرهای بصره و کوفه به‌ترتیب نزد ولیبه بن ‌الحباب و خلف الاحمر تحصیل کرد. ابونواس در اولین ورود خویش به دربار خلافت عباسی در بغداد، موفقیت چندانی کسب نکرد. همدستی وی با برمکیان (وزرای خلافت عباسی) باعث شد به هنگام افول دوران اقتدار برمکیان، به مصر بگریزد و در آنجا پناهنده شود. به ‌هنگام بازگشت به بغداد، مدیحه‌هایی که در نعت هارون‌الرشید و امین سرود، وی را به شهرت رساند و همین امر، باعث شد تا هنگام مرگ به زندگی پر از موفقیت خویش در دربار خلفای عباسی ادامه دهد.
          زبانی که ابو نواس در سرودن قصیده‌های رسمی خویش به‌کار می‌گرفت، زبان عربی سنتی بود ولی موضوعات به‌کار گرفته در این قصاید، به زندگی شهری مربوط می‌شد و ارتباطی به بادیه‌نشینی نداشت. بیشترین شهرت وی به‌واسطه اشعاری است که در موضوعات شراب و شاهدبازی سروده است. در جای‌جای اشعار وی می‌توان رد پای طنز و کنایه را مشاهده کرد که منعکس‌کننده لطافت طبع، توأم با بدبینی است که وی در طول حیات خویش از طریق خوش‌گذرانی و تعقیب لذایذ دنیوی کسب کرده است.