دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

ابوالفدا، نام کامل او ابوالفدا اسماعیل بن ‌علی‌المالک المؤید عمادالدین (ت. 1273، دمشق [اکنون در سوریه]- و. 27 اکتبر 1331، حماه) مورخ، جغرافی‌دان و ادیبی که تحت امپراتوری ممالیک، سلطان محلی شد.

نویسنده
زینب مشتاقی
چکیده
ابوالفدا از فرزندان ایوب، پدر صلاح‌الدین، بنیادگذار سلسله ایّوبیان سنّی مذهب بود (اواخر قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم) که پیش از تولد وی به‌وسیله ممالیک، در مصر و مناطق دیگر، جانشین شدند. ابوالفدا در 1285 پدر و عموزاده‌اش را در محاصره قلعه جنگجویان صلیبی به‌وسیلة ممالیک همراهی کرد. ابوالفدا به حاکم منصوب از سوی ممالیک حماه خدمت کرد تا اینکه اولین‌بار در 1310 حاکم حماه و در 1312 ولیعهد مادام‌العمر کشور شد. در 1320 پس از سفر به مکه همراه با مملوک، سلطان الناصر محمد به او عنوان الملک‌المؤید و مقام سلطان اعطا شد.
     ابوالفدا خود دانشمند و دوستدار و حامی دانشمندان بود. دو اثر مهم وی یکی تاریخی است به ‌نام «تاریخ مختصر بشر» شامل تاریخ قبل از اسلام و دوره اسلامی تا 1329 و دیگری، کتاب جغرافی به نام «موقعیت‌یابی سرزمین‌ها» (1321). هر دو اثر اقتباس از نویسندگان دیگر هستند و اثر جدیدی نیستند و وی به آنها مطالبی را اضافه و آنها را تدوین کرده است. این کتاب‌ها در زمان خودشان در خاورمیانه مورد توجه بودند و شرق‌شناسان اروپایی قرون هجدهم و نوزدهم قبل از اینکه منابع قدیمی‌تر در دسترس باشند، بیشتر از این آثار استفاده می‌کردند.