دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

کالیماخوس

نویسنده
چکیده
(ت. حدود 305 ق.م، کورنه، افریقای شمالی- و. حدود 240 ق.م)
شاعر و ادیب یونانی، شاعری که معرّفی تمام‌عیار از مکتب عالمانه و پیشرفتة اسکندریه بود.

کالیماخوس به اسکندریه مهاجرت کرد؛ جایی‌که شاه پتولمی دوم فیلادلفوس مصر، کاری را در کتابخانة اسکندریه، که در دنیای یونان باستان بسیار مهم بود، به او واگذار کرد. از نوشته‌های پرحجم کالیماخوس، تنها قطعاتی از آنها باقی مانده است که تعدادی از آنها در قرن بیستم کشف شد. مشهورترین اثر شعری او «ریشه‌ها» (Aitia) احتمالاً حدود 270 ق.م. تألیف شده است. این اثر مرثیه‌ای روایی در چهار جلد، شامل گزیده‌ای از حکایت‌های مبهم از اساطیر و تاریخ یونان است، که در آنها مؤلف به دنبال شرح منشأ اسطوره‌ای رسوم، جشن‌ها و نام‌های مبهم است. از میان مرثیه‌های او برای مناسبت‌های ویژه، «موی برنیچه» (Lock of Berenice)، مشهورترین است؛ قطعه‌ای لطیف از شعری درباری که بعدها کاتولوس آن را به‌صورت آزاد به لاتین ترجمه کرد.
دیگر آثار کالیماخوس عبارت‌اند‌‌از «یامبی» (Iambi)، سیزده شعر کوتاه در موضوعات مناسبتی؛ «هکال» (Hecale)، یک شعر حماسی کوچک، یا اپیلیون، که سبک شعری جدیدی را برای شرح مجمل و کوتاه ایجاد کرد؛ و «لک‌لک» (Ibis)، شعری جدلی که علیه شاگرد سابق آپولونیوسِ رودسی سروده شده، که حماسة بزرگش یعنی «آرگونایی‌ها» (Argonautica) نشانگر شورشی علیه معیار ذوق استادش بود. کالیماخوس در «سرودهای مذهبی» (Hymns) قالب مذهبی سنتی سرودهای هومری را برای استفادة ادبی صرف به‌کار برد. «لطیفه‌ها» (Epigrams)، که 60 مورد از آن باقی مانده، تنوع موضوعات شخصی را با هنرمندی تمام تصویر می‌کند. از میان آثار منثور متعدد او، «الواح» (Pinakes) در 120 جلد از همة مشهورتر است. این کتاب از فهرست دقیق مؤلفان آثار موجود در کتابخانة اسکندریه تشکیل شده است.