دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

نظام آموزش عالی برونئی

Bruneian Higher Education System
نویسنده
عصمت فاضلی
 





پایتخت: بندر سری‌بگاوان




نوع حکومت: سلطنتی اسلامی، از 1984م




زبان رسمی: مالایی




مساحت: 5765 کیلومترمربع




جمعیت: 408786 نفر (2012م)




تعداد دانشجویان: 7859 نفر (2010م)




تعداد اعضای هیئت‌‌علمی دانشگاه دارالسلام: 375 نفر (2010م)




تولید ناخالص ملی: 64/11 میلیارد دلار (2015م)




هزینه دولت از تولید ناخالص ملی: 8/3% (2014م)




هزینه آموزش از کل هزینه دولت: 0/10% (2014م)





 
ویژگی‌های جغرافیایی، جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی
سلطان‌نشین برونئی (به مالزیایی به‌معنی سرزمین آشتی) یا نگارا برونئی دارالسلام (به زبان عربی) ازنظر پهناوری صدوشصت‌و‌چهارمین کشور جهان است که در نیمکرة شمالی، جنوب‌شرقی آسیا، کنار دریای جنوبی چین و شمال جزیرة بُرنئو واقع شده است. این کشور در قسمت‌های شرق، غرب و جنوب با مالزی مرز مشترک دارد. برونئی تنها کشور پادشاهی است که کاملاً روی جزیرة بُرنئو قرار دارد. بقیه سرزمین‌های آن جزیره بین مالزی و اندونزی تقسیم شده‌اند. برونئی کشوری به نسبت کم‌ارتفاع است که نواحی بلند آن بیشتر در نیمة شرقی‌اش واقع شده‌اند. بلندترین نقطة برونئی قلّة پاگون پریوک با 1850 متر ارتفاع است. آب‌و‌هوای این سرزمین گرم، مرطوب و پرباران است. برونئی حدود 543 کیلومتر (337 مایل) خط مرزی دارد (جعفری، 1390).
            جمعیت برونئی، در 2012م، بالغ‌بر 408786 نفر بوده است. برونئی دارای چهار استان و 38 شهرستان است. استان‌ها عبارت‌اند از: موآرا، بلائیت، تیوتونگ، و تمبورونگ. پایتخت این کشور بندر سری بگاوان است. این شهر مهم‌ترین بندر برونئی نیز به‌حساب می‌آید. سایر شهرهای مهم برونئی کوالا ‌بلائیت، سریا و پیکن تیوتونگ هستند. بیش از 60% مردم برونئی مالایایی، افزون‌بر 15% چینی و بقیه از سایر اقوام بومی هستند. حدود 67% از آنها مسلمان، 13% بودایی و 10% مسیحی هستند. واحد پول این کشور دلار برونئی و پیش‌شماره تلفن آن 673+ است (Department of Statistics, 2011).
 
            در سده شانزدهم میلادی، برونئی یکی از بزرگ‌ترین مساجد دنیا را بنا کرد. جهانگرد اسپانیایی Alonso Beltrán در سال 1578 آن را به بلندی یک ساختمان پنج طبقه توصیف می‌کند که در روی آب ساخته شده است. زبان رسمی این کشور مالایایی و سایر زبان‌های رایج در آنجا عربی، انگلیسی و چینی است (Europa Publications, 2009). مردم برونئی از شادترین افراد دنیا به‌حساب می‌آیند و از بالاترین میزان‌های درآمد سرانه در جهان برخوردار هستند. خدمت سربازی در آنجا اجباری نیست. حکومت برونئی سلطنتی اسلامی است. این کشور در 1984م، با رهایی از سلطة انگلیس‌ها، استقلال یافت. منابع نفتی مهم‌ترین ذخیره و منشأ درآمد برونئی است. برونئی در ناحیة جنوب‌شرقی آسیا، دومین تولیدکنندة نفت خام (پس از اندونزی) است. صادرات عمدة آن نفت خام و گاز طبیعی است (جعفری، 1390).
 
تاریخچه
تاریخ بوم‌شناسی برونئی به سده هشتم بعد از میلاد بازمی‌گردد. در سال 1521، وقتی ماژلان در شهر برونئی (بندر سری بگاوان امروزی) متوقف شد، تعداد خانوار این خطه را 25000 اعلام کرد. پس از تسلط پرتغال، در 1531م، برونئی یکی از قدرت‌های جنوب‌شرقی آسیا به‌حساب می‌آمد؛ ولی، با توسعة قدرت اسپانیا در فیلیپین، قدرت برونئی رو به ضعف نهاد؛ تا اینکه، در 1578م، مورد تاخت‌و‌تاز اسپانیا قرار گرفت. در سال 1839، برونئی، با دسیسة انگلیس، به دست مخالفان حکومت افتاد. در سال 1888، سلطان وقت، موافقت کرد که حافظ منافع انگلیس در برونئی باشد. در سال 1906، سلطان این کشور وادار شد تا به‌استثنای رسوم مالایایی و قواعد دین اسلام در همة موارد از قوانین انگلیس تبعیت کند (جعفری، 1390).
            از سال 1914، با کشف نفت، وضع اقتصادی این کشور رو به بهبود گذاشت. دسترسی به حوزه‌های بزرگ نفتی، در سال 1929، سبب شد برونئی مورد توجه دولت ژاپن قرار گیرد و با شروع جنگ جهانی دوم، به اشغال ژاپنی‌ها درآید. پس از خاتمة جنگ، برونئی به فکر کسب استقلال افتاد و در 1959م، توانست قانون اساسی جدید تدوین کند. در طول دهه‌های 1960 و1970، برونئی به‌تدریج به‌سوی استقلال کامل پیش رفت و بالأخره، در اول ژانویة 1984، به آن دست یافت. پس از استقلال، کلیة وزارتخانه‌ها تحت نظارت حکومت سلطنتی درآمدند. برونئی در 1994م، به‌عضویت آسه‌آن (اتحادیة ملت‌های آسیای جنوب‌شرقی) درآمد و در 1995م، برای توسعة اقتصادی به بانک جهانی پیوست (جعفری، 1390؛ www.bruneidirecthys.net).
            برونئی با صدور نفت و گاز طبیعی قابل توجه، به ثروت‌اندوزی پرداخت، و رشد اقتصادی بالا در سال‌های بین 1999 و 2008 برونئی را به یک کشور ثروتمند تبدیل کرد. در واقع، رشد و ثروت افسانه‌ای برونئی در اواخر سده بیستم میلادی بر پایة صدور نفت و گاز طبیعی استوار بوده است. امروزه، این کشور دومین نشانگر رشد انسانی را (پس از سنگاپور) در جنوب‌شرقی آسیا دارد و جزء کشورهای پیشرفته طبقه‌بندی می‌شود. برحسب ارزیابی بین‌المللی پول، کشور برونئی در 2011م هیچ‌گونه بدهی نداشت و ازنظر تولید ناخالص داخلی، پنجمین کشور ثروتمند در میان 182 کشور بوده است (جعفری، 1390).
 
اصول و اهداف کلی آموزش و آموزش عالی
نظام آموزش در برونئی بر پایة رشد اقتصادی، توسعة علمی و حفظ استقلال کشور طرح‌ریزی شده است؛ همچنین، تعدیل وابستگی‌های خارجی برونئی از مهم‌ترین اهداف نظام آموزش برونئی به‌حساب می‌آید. برخی از اهداف عمومی و عمدة آموزش این کشور به قرار زیر است:
· تأمین رشد همه‌جانبة کلیة افراد واجد شرایط، به‌منظور ایجاد رشد در کشور؛
· تعلیم زبان مالایایی به کلیة اهالی برونئی، بدون اینکه از زبان انگلیسی که برای آموزش تخصصی ضروری است، غفلت شود؛
· آموزش اسلام، به‌نحوی‌که یک‌یک شهروندان برونئی این دین را محترم شمارند و به آن باور داشته باشند؛
· تربیت افرادی که به کشور و سلطنت وفادار باشند و از قانون پیروی کنند؛
· تربیت نسلی که برای فرهنگ جامعة برونئی که بر پایة اصول اسلامی و سلطنتی استوار است، احترام قائل شوند؛
· تربیت افرادی که در حفظ صلح، هم‌یاری و ایجاد اتحاد در میان اهالی کشور کوشا باشند؛
· تسریع توسعة منابع انسانی توانمند، متعهد و مسئول که استانداردهای زندگی را در برونئی ارتقا ‌بخشند و در راه توسعة کشور تلاش کنند (Rong, 2014; WENR, 2014).
 
مدیریت نظام آموزشی با تکیه بر آموزش عالی
دولت برونئی آموزش شهروندان را از مهد‌کودک تا دانشگاه (اعم از داخل یا خارج از کشور) فراهم می‌کند؛ بدین‌معنی که بیشتر مراکز آموزشی در آنجا عمومی هستند و زیر نظر مقامات دولتی اداره می‌شوند. وزارت فرهنگ، جوانان و ورزش (وزارت آموزش) بر مراکز آموزشی نظارت می‌کند. برخی از مدارس و مؤسسات آموزشی خصوصی نیز در برونئی وجود دارند که زیر نظر مؤسسان آنها یا هیئت‌مدیره فعالیت می‌کنند. با وجود این، مراکز مزبور نیز ناگزیر از رعایت مقررات دولتی هستند. تعدادی از مدارس نیز تحت حمایت شرکت نفت برونئی هستند. دستورهای اسلام، وفاداری به سلطان و روش کاری انگلیس در برونئی در هم ادغام شده‌اند (Rong, 2014; www.bruneidirecthys.net).
 
آموزش قبل از دانشگاه
در سال 1912، نخستین مدرسة مالایا زبان در شهر برونئی (بندر سری بگاوان امروز) افتتاح شد. در سال 1916، یک مدرسة چینی و در 1931م، یک مدرسة انگلیسی زبان بر آن اضافه شدند. طی جنگ جهانی دوم و پس از آن مدارس عمومی و خصوصی به رشد خود ادامه دادند. در مدت اولین طرح پنج‌سالة رشد اقتصادی که در 1954م آغاز شد، وزارت آموزش تأسیس شد. نظام آموزشی برونئی از نظام انگلیس (با شعار برونئی-کمبریج) نشئت می‌گیرد. آموزش رسمی در آنجا دارای الگوی 1-6-3-2-2 است که شامل یک سال پیش دبستانی، شش سال ابتدایی، سه سال دورة اول میانی، دو سال دورة دوم میانی و دو سال آموزش پیش‌دانشگاهی است. آموزش دوسالة آخر ازسوی مراکز فنی‌وحرفه‌ای، کالج‌ها، مؤسسات و دانشگاه‌ها برگزار می‌شود (Rong, 2014).
            کودکان در پنج‌سالگی وارد دورة پیش‌دبستانی می‌شوند و یک سال آموزش می‌بینند. با این وصف، در مراکز آموزشی غیرعمومی، کودکان از سه‌سالگی در دورة پیش‌دبستانی پذیرفته می‌شوند و دوره‌ای سه‌ساله را طی می‌کنند تا پس از آن وارد دبستان شوند. سه سال اول آموزش ابتدایی «ابتدایی سطح پایین‌تر» و سه سال بعدی «سطح بالاتر» نامیده می‌شود. در پایان سال ششم، دانش‌آموزان در امتحان نهایی شرکت می‌کنند. دانش‌آموزانی که سطح اول آموزش میانی را با نمره «O» به پایان می‌رسانند به سطح دوم همان دوره راه می‌یابند و کسانی‌که سطح اول آموزش میانی را با نمره «N» به پایان می‌برند، دورة سطح دوم آن را نیز در سطح N می‌گذرانند. از سال 1997، این گروه از دانش‌آموختگان نیز می‌توانند در امتحان ورودی دانشگاه شرکت کنند. دانش‌آموزانی که سطح اول آموزش میانی را گذرانده‌اند، اعم از اینکه نمرة آنها O یا N باشد، می‌توانند در آموزش‌های فنی‌و‌حرفه‌ای که در مدارس عالی فنی‌و‌حرفه‌ای عرضه می‌شود شرکت کنند (Rong, 2014).
 
            از سال 2004، آموزش دورة دوم میانی به‌سوی علوم، هنر و فنون سوق داده می‌شود. در پایان این دوره، دانش‌آموزان در آزمون Brunei-Cambridge General Certificate of Education Ordinary Level (GCE ‘O' Level) شرکت می‌کنند. افرادی که امتحان مزبور را با موفقیت می‌گذرانند و معدل آنها در سطح O می‌شود، می‌توانند در دورة دو‌سالة پیش‌دانشگاهی Pre-University course leading to the Brunei-Cambridge Advance Level Certificate of Education (GCE `A'    Level) حضور یابند. کسانی که این دوره را با موفقیت می‌گذرانند، مجاز هستند در دانشگاه دارالسلام یا هر مرکز آموزش عالی دیگر به تحصیل خود ادامه دهند یا حتی متقاضی بورس تحصیلی در خارج از کشور شوند. افرادی که تحصیل خود را در سطح «O» به پایان می‌برند، می‌توانند در مراکز فنی‌وحرفه‌ای که دو یا دوونیم
سال طول می‌کشد، به آموزش ادامه دهند. سپس به‌تدریج
برای ورود به دوره‌های دانشگاهی آماده می‌شوند (www.bruneidirecthys.net; Jahoda, 2011).
 
            گرچه آموزش در برونئی، اجباری نیست، ولی به پیروی از عرف جهانی، کودکان از پنج‌سالگی وارد دورة پیش‌دبستانی می‌شوند. خارجی‌ها معمولاً در مدارس خصوصی، بین‌المللی یا چینی درس می‌خوانند. در مدارس زیر نظر شرکت نفت، دانش‌آموزانی با مذاهب مختلف دیده می‌شوند. دولت می‌کوشد تا ضمن پاسداری از زبان مالایی، دانش‌آموزان ازنظر زبان انگلیسی نیز در مدارس عمومی غنی باشند. گفته می‌شود امروزه بیش از 206 دبستان و پیش‌دبستان (126 مورد از آنها عمومی هستند)، 47 دبیرستان و کالج (28 مورد عمومی)، چندین مرکز فنی‌وحرفه‌ای و مؤسسة آموزش عالی در برونئی فعالیت می‌کنند. در آنجا حدود 80 مدرسة خصوصی، از پیش‌دبستان گرفته تا پیش‌دانشگاهی، به‌تربیت کودکان و نوجوانان می‌پردازند. همچنین حدود 13 دانشگاه و مرکز آموزش عالی عمومی و 6 مؤسسه و کالج خصوصی در سطح آموزش عالی در برونئی به خدمت‌رسانی مشغول هستند (Rong, 2014).
 
نرخ بی‌سوادی
نرخ بی‌سوادی در برونئی، در مقایسه با برخی از کشورهای کوچک، پایین است. در سال 2000، نرخ بی‌سوادی بزرگسالان در این کشور 4/8% بود؛ بدین‌معنی که 3/5% از مردان و 8/11% از زنان این کشور بی‌سواد به‌حساب می‌آمدند. در سال 2011، سطح باسوادی در کشور برونئی 2/88% اعلام شده است.
 
نظام آموزش عالی
گزارش‌های موجود حاکی از آن است که مهم‌ترین دانشگاه برونئی «دانشگاه دارالسلام برونئی» است. چنان‌که جهان آموزش اروپایی (2010م)، در ابتدا دانشگاه دارالسلام را معرفی و سپس دانشگاه اسلامی سلطان شریفعلی را بر آن اضافه می‌کند. دانشگاه دارالسلام در 1985م بنا نهاده شد. در سال 1988، مؤسسة علوم تربیتی سلطان حسن به این دانشگاه پیوست. شهرک دانشگاهی فعلی در 1995م افتتاح شده است. این دانشگاه، در 2004م، اولین دانش‌آموخته دورة دکتری حرفه‌ای خود را در رشته ریاضی وارد بازار کار کرد. در سال 2003، با دانشکده پزشکی سنت‌جرج واقع در لندن، برای برگزاری دوره‌های پزشکی در برونئی قرارداد امضا کرد. در سال 2004، دوره کارشناسی ارشد مراقبت‌های بهداشتی را برنامه‌ریزی کرد. در سال 2009، دوره‌های کارشناسی جدیدی در زمینة اقتصاد و بازرگانی، جامعه‌شناسی، تاریخ و جغرافی و امثالهم را بر برنامه‌های آموزشی خود افزود. همچنین با همکاری «Royal College of General Practitioners, UK for the accreditation» اعتبارگذاری بین‌المللی برای دانشگاه برونئی فراهم آورد. کوشش‌های دیگر این دانشگاه تشکیل چند مرکز پژوهشی مانند «the Policy Studies Institute» است؛ بااین‌حال، گاهی برخی از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند
فرزندان خود را برای تحصیل به خارج از کشور بفرستند (Rong, 2014).
 
مدارس عالی وابسته به دانشگاه
چند مدرسة عالی وابسته به دانشگاه دوره‌های کوتاه‌‌مدت و پیش‌دانشگاهی را برای متقاضیان برنامه‌ریزی می‌کنند. مدرسة عالی مهندسی جفری بالکیاه، مؤسسة فنّاوری برونئی (که در 2008م، بازنگری اساسی در آن صورت گرفت)، مدرسة عالی اسلامی تربیت آموزشگر سری بگاوان، مدرسة عالی فنی‌و‌حرفه‌ای سلطان سایفول و مدرسة عالی تئاتر (که از 1988م، به دانشگاه برونئی پیوسته) نمونه‌هایی از این مراکز آموزش عالی به‌حساب می‌آیند (Rong, 2014; Europa Publications, 2009).
            در برونئی، علاوه‌بر دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی عمومی که قبل از سال 2000، تأسیس شده‌اند، تعدادی مرکز آموزش عالی نیز پس از این تاریخ به وجود آمده که نام اختصاری و تاریخ تأسیس مهم‌ترین آنها در جدول 1 بیان شده است. لازم به ذکر است که حروف اختصاری، خلاصة نام مراکز آموزشی مورد بحث به مالایائی است؛ همچنین تعدادی مؤسسة آموزش عالی غیرعمومی نیز با ویژگی‌های مشابه در آنجا وجود دارد (مانند مؤسسة کیم یودا که در 2007م تأسیس شده است). در سال 2005، نزدیک 4242 دانشجو در مؤسسات آموزشی برونئی ثبت‌نام کرده‌اند؛ به‌همین‌ترتیب، در 2010م، تعداد 375 نفر دانشجو در دانشگاه دارالسلام برونئی به تحصیل اشتغال داشتند (Europa Publication, 2009).
            مراکز آموزش عالی کشور برونئی جزء دانشگاه‌های مشترک‌‌المنافع هستند. در این مراکز، بسیاری از رشته‌ها و دوره‌های دانشگاهی، با همکاری دانشگاه‌هایی مانند Queen's University of Belfast صورت می‌گیرد (Rong, 2014).
 
جدول 1. نام و اختصار مراکز آموزش عالی برونئی
پس از سال 2000





نام دانشگاه


اختصار


تأسیس




دانشگاه اسلامی سلطان شریفعلی


UNISSA


2007م




کالج اسلامی تربیت آموزشگر سری بگاوان


KUPUSB


2007م




مرکزآموزش عالی پلی‌تکنیک برونئی


BP


2012م




مدرسه عالی حرفه‌ای وازان


SVW


2006م




مدرسه عالی بازرگانی دارالسلام


SP


2005م





 
شرایط پذیرش دانشجو در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی برونئی
دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی برونئی، در دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد، متقاضیان واجد شرایط را آموزش می‌دهند. برای ورود به دورة کارشناسی، متولدان کشور برونئی باید گواهی‌نامة پایان دورة میانی یا آموزش عمومی با نمرة خوب در دروس دورة مورد تقاضا داشته باشند. متقاضیان سایر کشورها باید مدرکی معادل دیپلم دورة میانی با معدل الف عرضه کنند. تقدم با کسانی است که نمرة قبولی زبان انگلیسی دورة میانی آنها بالاتر است. علاوه‌براین، در دانشگاه دارالسلام برونئی، قبل از آخرین اقدام برای انتخاب، مصاحبه انجام می‌شود. پس از پذیرش، یک پزشک دولتی یا پزشک مورد قبول دانشگاه به معاینة پزشکی می‌پردازد. متقاضیان باید با زبان باهاسا مالایایی نیز آشنایی داشته باشند. برای تحصیل در رشتة زبان انگلیسی، حداقل نمرة قبولی زبان انگلیسی متقاضی در دیپلم دورة میانی باید در سطح (O) باشد. برای ورود به دورة کارشناسی ارشد، داشتن میانگین قابل قبول و نمره‌های بالا در دورة گذرانده ‌شده، به‌ویژه در دروس مورد تقاضا در دورة کارشناسی ارشد، ملاک عمل است. در این دوره، داشتن کارشناسی با درجة ممتاز از یکی از مراکز آموزش عالی معتبر برونئی ضروری است. متقاضیان سایر کشورها باید مدرکی معادل آن عرضه کنند. در این مرحله، تجربة عملی و اثرهای منتشر شده نیز مورد توجه قرار می‌گیرند.
 
دوره‌های تربیت آموزشگر
دوره‌های تربیت آموزشگر در مؤسسة آموزشی سلطان حسن (مدرسة عالی اسلامی تربیت آموزشگر) و دانشگاه اسلامی تربیت آموزشگر سری بگاوان با همکاری وزارت فرهنگ، جوانان و ورزش انجام می‌شود. این مراکز یک برنامة نیمه‌وقت، در سه نیمسال تحصیلی با بیش از هشت درس و 30 واحد دارند. در این مراکز، آموزشگران مدارس تا دستیاران آموزشی دانشکده‌ها آموزش می‌بینند. کسانی می‌توانند با سمت آموزشگر پیش‌دبستانی به تدریس بپردازند که نخست، بومی باشند؛ دوم، مدرک قبولی تربیت آموزشگر داشته باشند؛ سوم، سابقة حداقل پنج سال تدریس در کلاس‌های اول و دوم دبستان داشته باشند؛ همچنین باید سن متقاضی کمتر از 45 سال و با زبان لاتین نیز آشنا باشد.
 
زبان تدریس، روش آموزش و وقت لازم
زبان‌های تدریس در دانشگاه برونئی به‌ترتیب عبارت‌اند از: انگلیسی، مالایایی و عربی (گرچه به پاسداری از زبان مالایایی تأکید می‌شود، ولی آن معمولاً با زبان انگلیسی همراه می‌شود). آموزش به روش امریکایی، یعنی واحدی و سال تحصیلی به‌صورت نیمسالی است. هر نیمسال حدود چهارده هفته طول می‌کشد. معمولاً سالانه یک نیمسال تابستانی نیز برگزار می‌شود. در پایان سال، دانشجویان از یک تعطیلی چهار هفته‌ای برخوردار می‌شوند (Rong, 2014).
            کارشناسی در دانشگاه دارالسلام 6-4 سال وقت لازم دارد. آموزش نیمه‌وقت در مؤسسة فنّاوری برونئی به Higher National Certificate می‌انجامد و آموزش تمام‌وقت به National Diploma، منتهی می‌شود (Europa Publications, 2009).
 
آموزش از دور
گرچه دانشگاه برونئی دارالسلام با نظام آموزش از دور موافقت کرده است، این روش آموزشی در آنجا رواج چندانی ندارد. دلیل این کار را به کوچک بودن کشور ازنظر جغرافیایی، کم بودن جمعیت و با ثبات بودن وضع اقتصادی نسبت می‌دهند. اهالی برونئی مشکلی از بابت دسترسی به آموزش حضوری ندارند. برای افرادی هم که از روستاها برای تحصیل وارد شهر می‌شوند، اسکان رایگان فراهم است؛ بااین‌حال، دانشگاه به‌علت امکان ایجاد گسترش، انعطاف‌پذیر بودن و کم‌هزینه بودن آموزش از دور، آن را برای عرضه دوره‌های کوتاه‌مدت و یا بازآموزی تأیید می‌کند (www.bruneidirecthys.net).
سیاست‌های آموزش
از‌آنجایی‌که برونئی یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان به‌شمار می‌آید (ازنظر درآمد سرانه، سومین کشور است)، شهروندان آن از آموزش رایگان در هریک از دوره‌های آموزشی (از‌جمله آموزش دانشگاهی در خارج از کشور) برخوردارند؛ ولی اقلیت‌ها و مهاجران، مانند گروه کثیری از چینی‌ها که در آنجا زندگی می‌کنند، استحقاق آموزش رایگان را ندارند. گرچه در برونئی آموزش اجباری نیست، به پیروی از هنجارهای جهانی کودکان در پنج‌سالگی وارد دوره پیش‌دبستانی می‌شوند و تا چهارده تا پانزده‌سالگی (دورة اول متوسطه) ادامه می‌دهند. دولت برای کلیة شهروندانی که وارد مدارس عمومی می‌شوند آموزش رایگان فراهم می‌کند. مخارج شهریه، کتب درسی، هزینة حمل‌و‌نقل (در صورت لزوم) و محل سکونت برای کودکانی که از روستا برای تحصیل وارد شهر می‌شوند، مهیّا است. آموزش تحت نظارت وزارت آموزش است. طبق قانون 1984، کلیة مدارس عمومی و خصوصی ازسوی این وزارتخانه اداره می‌شوند. هدف اصلی آموزش، گسترش دانش با کیفیت در این کشور است (Jahoda, 2011).
            پس از ایجاد وزارت آموزش در 1954م، انجمن جوانان برونئی در 1969م ضرورت و اهمیت داشتن سیاست ملی را توصیف کرد که منتهی به تأسیس کمسیون آموزش در 1970م شد. برنامة کلیة مدارس به‌وسیلة وزارت مربوطه بررسی می‌شود. بااین‌وصف، برخلاف تأکید وزارتخانه به استفاده از زبان مالایایی در تدریس، معمولاً دو زبانه (همراه با زبان انگلیسی) عمل می‌شود. قانون آموزش، آموزشگر مراکز خصوصی را وادار به ثبت‌نام در آموزش‌وپرورش می‌کند (Rong, 2014).
 
شهریة دانشگاه
برای شهروندان برونئی، آموزش، اعم از ابتدایی، متوسطه یا عالی، رایگان است. هزینة دانشگاه برای اتباع خارجی، در دوره‌های کارشناسی، متناسب با رشتة تحصیلی دانشجو، نوع دانشگاه و نرخ تعیین‌شده در سال، متفاوت است. شهریه که به دلار برونئی محاسبه می‌شود، در دوره‌های تحصیلات تکمیلی به‌میزان قابل توجهی بالاتر است. در رشته‌هایی (مانند علوم) که نیاز به کار آزمایشگاهی دارد، گاهی مقدار شهریه‌ای که دانشجو باید در سال بپردازد خیلی بیش از سایر رشته‌ها است.
مدت تحصیل، سال تحصیلی و نظام درسی
چنان‌که بیان شد، در برونئی، حداقل مدت تحصیل برای دورة کارشناسی چهار سال و حداکثر این دوره شش سال است. دوره‌های کارشناسی ارشد حداقل دو سال و حداکثر سه سال طول می‌کشد. سال تحصیلی از 210-205 روز در نوسان است و از دو نیمسال حدوداً چهارده‌ هفته‌ای تشکیل شده است. نیمسال اول از ماه اوت تا دسامبر و نیمسال دوم از اواخر ژانویه تا نیمة دوم ماه می طول می‌کشد. معمولاً از ماه می تا اواخر ماه اوت نیز نیمسال تابستانی برگزار می‌شود. در برونئی، نظام درسی، واحدی است و هر دانشجوی دورة کارشناسی برای فراغت از تحصیل باید 124 واحد درسی بگذراند (Rong, 2014).
 
مراکز پژوهشی در برونئی
برونئی تعدادی مرکز پژوهشی دارد که وابسته به دانشگاه‌های عمومی هستند. مهم‌ترین این مراکز عبارت‌اند از:
1. مرکز پژوهش‌های کوالا بلالانگ؛
2. مرکز پژوهشی کاربردی در تعلیم‌و‌تربیت.
 
کتاب‌شناسی
جعفری، عباس. (1390). گیتاشناسی نوین کشورها. تهران: مؤسسة جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.
 
Department of statistics. (2011). Brunei Darrussalam key Indicators 2011. Bandar Seri Begawa: Author.
Europa Publications. (2009) . The Europa World of Learning 2010. London: Routledge.
Jahoda, M. (2011). Education in Brunei. Retrieved from: http://www.brunei.ac.uk
Rong, M. (2014). Regulatory Frameworks for Distance Education Country Profiles. Retrieved from: http://blog. sciencenet.cn/home.php?mod=attachment&id=19897
WENR. (2014). Education in Brunei. Retrieved from: http://WENR.com
https://brunelstudents.com/
http://www.bruneidirecthys.net
http://www.eranico.com/
http://www.icde.org/projects/regulatory_ frameworks_for_distance_education/country_profiles/brunei/education_system