دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

عبدالله بن عبدالقدیر، (ت. 1796، مالاکا، مالایا- و. 1854، جده، واقع در عربستان عثمانی [امروزه عربستان سعودی]) نویسنده مالایایی که با به‌کارگیری رئالیسم در آثار خود، منشأ تحول در ادبیات مالایایی شد.

چکیده
او، که دورگه‌ای از نژادهای عرب (یمنی) و تامیل بود و در فرهنگ اسلامی- مالایایی رشد و نمو یافته بود، در شهر مالاکا بزرگ شد که در آن زمان به‌تازگی به مستعمره بریتانیا تبدیل شده بود. وی بیشتر عمر خود را صرف ترجمه همزمان مالایایی برای غربیان و بالعکس کرد. عبدالله در جوانی به‌واسطه تدریس مالایایی به سربازان هندی ساکن در دژ نظامی انگلیسی‌ها در مالاکا (و بعدها تدریس به مبلّغان، تجار و مقامات رسمی امریکایی و بریتانیایی) به‌ لقب منشی یا معلم مشهور شد و به‌سرعت به‌عنوان عنصر نقش‌آفرین لاینفکی در مناطق جدیدالسکنه استریت شناخته شد. او از 1815 شغل کاتبی سر استمفورد رفلز را داشت و همزمان، به ترجمه متون مقدس و سایر متون به‌ زبان مالایایی برای انجمن مبلّغان مذهبی لندن در مالاکا می‌پرداخت.
     «حکایات عبدالله» (Hikayat Abdullah, 1849) زندگی‌نامة خودنگاشت وی است که به چندین زبان برگردانده شده است. این اثر، علاوه‌‌بر روایت کردن سرگذشت وی و توصیف شرایط زمان حیات او به‌لحاظ اینکه با سبک متعارف ادبی آن زمان بسیار تفاوت دارد، مورد پسند و توجه قرار گرفته است. این اثر برخلاف سایر آثار ادبی آن زمان که از سبکی غامض و فخیم بهره می‌بردند، با سبکی زنده و محاوره‌ای به توصیف رویدادها و انسان‌ها می‌پردازد و از تازگی و بداهت بهره‌مند است که تا آن زمان شناخته نبود.
 
 
محمدعلی سلمانی ‌ندوشن