ایمنی آمدوشد، بهعنوان ابزاری برای کاستن از سرعت و جلوگیری با رفتارهای مخاطرهآمیز رانندگی در محلهها، به موضوع گفتگوی شهروندان تبدیل شده است. گرچه این اصطلاح برگرفته از واژة آلمانی Verkehrsberuhigung، به معنی آرام و هموار کردن، آمدوشد است. تمهیدات آرام کردن در دورة رومی، در خیابانهای پمپی وجود داشت. این اصطلاح در دهة 1970م، با تحقیقاتی که برای طرح ایمنی آمدوشد در مناطق مسکونی راین شمالی، (وستفالی آلمان) به انجام رسید، مطرح شد. موفقیت این طرح در کاهش تصادفها ارزش این کار را آشکار کرد. بعد از چند سال، محققان نیز تفسیر خاص خود را از آرام کردن عبور و مرور بهدست دادند که شامل مجموعه اقداماتی در زمینة کاهش سرعت و تأکید بر این قضیه بود که دیگر اولویت با وسایل نقلیه موتوری نیست. در برخی محلهها، سرعت وسایل نقلیه به حد پیادهروی کاهش داده شد. این طرح نوعی بازاندیشی در نقش خیابانها و در نظر گرفتن آنها بهمثابه فضاهای عمومی ( فضای عمومی) بود. این برداشت از خیابان در سایر کشورهای اروپایی، ژاپن و شهرهای جدید و سنتی که طراحان شهری در ایالات متحد طراحی کرده بودند، مورد تقلید قرار گرفت.
رایجترین تمهید ایمنی آمدوشد، دستاندازهای سرعتگیر در محلههاست. البته، برای راحتی، این برجستگیها در خیابانها، اصلاح و به برآمدگیهای نرمتر و پهنتر تبدیل شدند. انواع مختلف سرعتگیرها که با وضعیت وسایل نقلیه مورد استفاده برای امور اضطراری و همچنین میزانهای متفاوت سرعت از 25-40 کیلومتر انطباق داده شده است. کارهای دیگری نیز در ایمنی آمدوشد، مثل منظرهسازی و ارتقاء کیفیت خیابانها انجام میشود که هرچند بسیار پرهزینهتر است، اما با استقبال بیشتر مردم، روبرو میشود. بخش خیابانهای شهر همچنین ممکن است تمهیدات مکمل دیگری برای آرام کردن ترافیک داشته باشد، مانند باریکسازی قسمتهایی از خیابان (کاهش عرض خیابان همراه با اندکی انحنا) یا سکوهها و برجستگیهای میان خیابان. در تقاطعها از تمهیداتی مانند میدانها و میدانچهها برای کم کردن سرعت استفاده میشود.
بهلحاظ تاریخی، تمهیدات کاهش سرعت ابتدا در مناطق مسکونی به کار رفت که اغلب مورد حمایت قرار بود. امکان آزمون ایدهها در طراحی خیابانها در نواحی مسکونی به سهولت مورد پذیرش قرار میگیرد. کارایی این اقدامات در کاهش تصادمها و تصادفها موجب شده است، تا از این تمهیدات در خیابانهای محلی و حتی شریانی که بخشهای گوناگونی، چون مناطق مسکونی، مدرسهها، خیابانهای محل خردهفروشی و پارکها را به هم متصل میکند، استفاده شود. این پیشرفتها در کاهش سرعت، به پذیرش بدیلهای دیگری، مثل شیوههای سبز یا بهعبارتی، پیادهروی و استفاده از دوچرخه، منجر شده است. شهرهای کوچک و محلهها طوری طراحی میشوند که همزمان ترکیبی از ایمنی آمدوشد و یک شبکه حملونقل متعادل را دربر گیرد، بهنحوی که به ساکنان امکان دهد، شیوه مورد نظر خود را در رفتوآمد برگزینند. نمونه آن شهر هوتن در هلند است که برای آن، شبکهای از راههای دوچرخهرو را طراحی کردهاند، تا مردم را تشویق کنند برای رفتوآمد دوچرخه را بر وسایل نقلیه موتوری ترجیح دهند.
اقدامات آرام کردن آمدوشد بهتدریج تحول پیدا کرده و به سمتی رفته است که به ساکنان شهر امکان میدهد شیوههای سبز را انتخاب کنند؛ فضاهای عمومی خود را کشف کنند؛ و عوارض منفی حملونقل با سرعت زیاد را کاهش دهند. موفقیت اقدامات آرام کردن کردن آمدوشد در گرو سیاستهای نوآورانهای در کاربری زمین است که با حفاظت از محیط زیست همخوانی بیشتری داشته باشد و به برنامهریزان امکان دهد، خیابانها را بهعنوان فضاهای عمومی ببینند و بهعنوان فضای عمومی طراحی کنند.
کتابشناسی:
- Caves, R. (ed). Encyclopedia of the City. London: Routledge, 2005.
