دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

اقدام خوب

Good Practice
نویسنده

این اصطلاح دربارة عمل یا عملیاتی که به کارایی ویژه در زمینه‌ای معین منجر گردد، اطلاق می‌گردد. براین‌مبنا، پذیرش و کاربرد اصطلاح بهترین اقدام که با مفهوم اقدام خوب نزدیکی دارد، به‌مثابة سازوکاری برای بهبود کارایی یک روند، یک واحد اقتصادی، نوعی تولید، خدمت و یا سازماندهی یک اقدام به کار می‌رود. شالودة اقدام خوب بر مدیریت محلی، نوآوری و امکان تسری آن استوار است؛ به سخن دیگر، اگر نهادها، مؤسسات، واحدهای تولیدی و مانند آن، با تکیه بر منابع درونی خود، پیوسته بر فعالیتها و کارکردهای متعارف خود ادامه دهند، کمتر می‌توانند به تحول و توسعه دست یابند، اما توجه و بهره‌گیری از نوآوریها، از جمله دستاوردهای نوآورانه اقدام خوب در بیرون، می‌تواند به آسانی بهبود کارکردی و کارایی سازمانی را به همراه داشته باشد. ازاین‌رو، اقدام خوب را می‌توان از محرکه‌های توسعه از درون به‌واسطه نوآوریهای بیرونی بشمار آورد. با توجه به این کارکرد اقدام خوب، این مقوله در سالهای اخیر در گفتمان کارشناسی و مدیریت اجرایی جایگاه ویژه‌ای یافته است. البته، کارشناسان برای آنکه نوآوریهای یک اقدام خوب در جایی بتواند در جاها و موارد دیگر نیز به‌درستی به کار گرفته شود، پیش‌شرطهای زیر را ضروری می‌شمارند:

· همگنی؛

· دامنة اقدام؛ و

· قابلیت انتقال.

     تأمین امکانات و دسترسی به خدمات یکی از مسائل کلیدی مردمانی است که در نواحی روستایی زندگی می‌کنند. این اقدام در نواحی روستایی به خاطر ترکیب 2 عامل جغرافیایی و اقتصادی غالباً مشکل‌تر جلوه می‌کند. در این زمینه، اقدام خوب در چارچوب روندی ساده، می‌تواند به کار گرفته شود. برای نمونه، می‌توان وضعیت خاص نوعی خدمت‌رسانی را در یک روستا در نظر گرفت؛ با بررسی آن خدمت، می‌توان نحوه عمل و سازوکار حاکم بر آن را شناسایی کرد؛ براساس این شناخت، می‌توان شیوه‌های مناسب‌تر برای کارکرد آن را جستجو نمود و پس از آن، با اعمال مناسب‌ترین شیوه انتخابی، می‌توان به نوعی اقدام خوب دست زد. این‌گونه اقدامات در محیطهای روستایی معمولاً با کمترین هزینه، از طریق مشارکت محلی، همفکری و سازماندهی جمعی، بدون دخالت نهادهای رسمی و دولتی، قابل حصول است.

     مفهوم اقدام خوب در اواخر دهة 1980م مطرح و با استقبال کارشناسی روبرو شد. در سالهای اخیر، دستیابی و عمل به اقدام خوب در موارد مختلف، آنچنان مورد توجه بوده است که هر ساله جوایزی ترغیبی از سوی سازمانهای جهانی و یا ملی به بهترینِ این‌گونه اقدامات داده می‌شود؛ در ایران، سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور در این زمینه پیشگام بوده است.

 

کتاب‌شناسی:

- Adel, M. Abdellatif. “Good Governance and Its Relation- ship to Democracy & Economic Development”, Global Forum III on Fighting Corruption and Safeguarding Integrity. Seoul: 20-31 May, 2003.

- Camp, R. C. Benchmarking: The Search for Industry Best Practices That Lead to Superior Performance. Milwaukee: ASQC Quality Press, 1989.

- Davies, A.J. and Kochhar, A.K. “Manufacturing Best Practice and Performance Studies: A Critique”, Journal of Operations and Production Management. 22 (3), Publisher: Emerald Group Publishing Limited, 2002.

- Martin, G. and Beaumont, P. “Diffusing Best Practice in Multinational Firms: Prospects, Practice,and Contestation”, International Journal of Human Resource Management. 9 (4), 1998.

- O’Dell, C. and Grayson, C. J. “If only We Knew What We Know: Identification and Transfer of Internal Best Practices”, California Management Review. 40 (3), 1998.

- Voss, C. A. “Alternative Paradigms for Manufacturing”, Journal of Operations and Production Management. 15 (4), 1995.

- Wareham, J. and Gerrits, H. “De-contextualizing Competence: Can Business Best Practice be Bundled and Sold?”, European Management Journal. 17 (1), 1999.