دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

نویسنده = سلمانی، محسن
تعداد مدخل: 1

دانش، مهارت و نگرش

Knowledge, Skill, and Attitude (KSA)
دانشنامه آموزش‌های علمی- کاربردی
آموزش‌های علمی-کاربردی ازطریق ایجاد تغییرات در دانش، مهارت و نگرش افراد آنها را برای احراز شغل و حرفة معین آماده می‌سازند. این آموزش‌ها در پی ارتقاء کارایی و توانایی فنّی و حرفه‌ای افراد شاغل و فراهم ساختن زمینة موفقیت آنها به‌عنوان اعضای یک سازمان مشخص هستند. فراگیران در یک محیط یادگیری علمی-کاربردی در سه حیطة شناختی (دانش)، روان‌حرکتی (مهارت) و عاطفی (نگرش) دچار تغییر و تحول می‌شوند. آموزش‌های علمی-کاربردی بر افزایش مهارت‌های فنّی و حرفه‌‌آموزی تأکید دارند، اما به‌سبب هم‌پوشانی حیطه‌های یادگیری، تغییر در جنبه‌های دانشی، عاطفی، احساسی را نیز در برنامه‌ها موردتوجه قرار می‌دهند. مفهوم و جایگاه آموزش‌های علمی-کاربردی تصریح و تأکید بر «افزایش سهم آموزش‌های مهارتی در نظام آموزش کشور با رویکرد تحقق اقتصاد مقاومتی و اقتصاد دانش‌بنیان» و «ارتقاء و انتقال دانش، کار و فناوری، به‌هنگام کردن مهارت‌های شغلی» در اسناد بالادستی کشور، ضرورت «تدوین دوره‌ها و رشته‌هایی مطابق با نیاز روز بازار کسب‌وکار (تقاضامحوری)» و افزایش مستمر و فزایندة بهره‌وری در مؤسسات آموزشی علمی-کاربردی را دوچندان ساخته است. آموزش‌های علمی-کاربردی، که پس از جنگ جهانی دوم در برخی از کشورهای اروپایی رشد و توسعه یافت، درحال‌حاضر در اغلب کشورهای اروپایی ازجمله آلمان، انگلستان، اسپانیا و مجارستان تا بالاترین سطح (دکتری حرفه‌ای) ارائه می‌شود (خرقانی و سلسله، 1388). در ایران، تأسیس دارالفنون (1225) و تصویب قانون تشکیل دانشگاه جامع علمی و کاربردی (1369) نقاط عطف رشد و توسعة آموزش‌های علمی-کاربردی در کشور محسوب می‌شوند که آماده‌سازی افراد برای احراز شغل و حرفة معین و ارتقاء کارایی و توانایی فنّی و حرفه‌ای افراد شاغل ازجمله هدف‌هایشان است (دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1373). توجه جدی به آموزش‌های علمی-کاربردی در اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی، ازجمله بند ب مادة 65 قانون برنامة ششم توسعة اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور مشاهده می‌شود که دولت را «موظف به افزایش سهم آموزش‌های مهارتی در نظام آموزش کشور با رویکرد تحقق اقتصاد مقاومتی و اقتصاد دانش‌بنیان» کرده است (قانون برنامة ششم، 1396: 112). دانشگاه جامع آموزش علمی - کاربردی به‌مثابه مهم‌ترین مؤسسة آموزشی کشور در زمینة توسعة دانش، مهارت و نگرش‌های شغلی و حرفه‌ای، برای تحقق اهداف «ارتقاء و انتقال دانش، کار و فناوری، به‌هنگام کردن مهارت‌های شغلی» ازطریق «تدوین دوره‌ها و رشته‌هایی مطابق با نیاز روز بازار کسب‌وکار (تقاضامحوری)» و افزایش مستمر و فزایندة بهره‌وری فعالیت می‌کند (اخباری و علائی نوین، 1394). برخورداری فرد شاغل از دانش، مهارت و نگرش شغلی و حرفه‌ای مناسب، وی را قادر می‌سازد تا فعالیت‌ها وکارهای پیش‌بینی‌شده در شرح شغل را با موفقیت به انجام رساند (Quinones and Ehrenstein, 1997: 154). در واقع دانش، مهارت و نگرش مناسب، عوامل معین انجام موفقیت‌آمیز وظیفة محوله به شخص هستند. لذا آشنایی، اهمیت قائل شدن و کسب دانش، مهارت و نگرش لازم و مناسب برای انجام یک وظیفة خاص برای شاغل ضروری است (Khosrow-Pour, 2015).

محسن سلمانی