دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

نویسنده = چوبینه، مهدی
تعداد مدخل: 1

اقیانوس هند

Indian Ocean
دانشنامه خلیج‌ فارس- جلد 1
سومین اقیانوس بزرگ جهان واقع در حد فاصل میان شبه‌جزیره عربستان، قاره افریقا، استرالیا، قطب جنوب و آسیای جنوبی و جنوب شرقی و تأثیرگذاری خواص هیدروگرافی آن بر آب‌های خلیج فارس. به‌لحاظ وسعت، اقیانوس هند سومین اقیانوس بزرگ جهان است. عرض شرقی- غربی و طول شمالی- جنوبی آن حدود 10 هزار کیلومتر است. به‌عبارت‌دقیق‌تر، فاصله بین سواحل شرقی افریقا و کناره‌های غربی استرالیا 7800 کیلومتر و طول شمالی- جنوبی آن از انتهای خلیج بنگال تا سرزمین‌های قطب جنوب 9600 کیلومتر برآورد می‌شود. اقیانوس هند در جنوب قاره آسیا و بین قاره افریقا در غرب و استرالیا در شرق و قاره قطب جنوب واقع است. برخی وسعت آن را 74.060.000 کیلومترمربع نوشته‌اند که شامل دریاهای مجاور آن نیز می‌شود. در برخی منابع وسعت آن 73.600.000 کیلومترمربع آمده است. به‌این‌ترتیب، حدود 52/14% از مساحت کل کره زمین را شامل می‌شود. دربارة عمق متوسط آن نیز بین 3872 متر تا 3890 متر اختلاف نظر وجود دارد. دربارة عمیق‌ترین نقطة این اقیانوس دو نظر وجود دارد: برخی چاله سوندا/ Sunda با عمق 7450 متر و عده‌ای نیز نقطة پلانت با عمق 7725 متر در نزدیکی جزیره جاوه اندونزی را عمیق‌ترین نقطه این اقیانوس می‌دانند. مساحت دریاهای این اقیانوس حدود 3/20% از کل سطح آب‌های آن را تشکیل می‌دهد (Tomczak and Godfrey, 2003: 175-176).

مهدی چوبینه