سرزمین و تمدنی باستانی در شمال بینالنهرین و در غرب دامنههای زاگرس. قلمرو آن از شمال تا سوریه، فلسطین و دریای مدیترانه، از مغرب تا مصر و از مشرق و جنوب تا کوه دماوند و کویر لوت امتداد داشت (بیانی، 1381: 48؛ مشکور، 1367: 126). آشور ناحیه کوهستانی شمال بینالنهرین، کردستان فعلی ایران و ولایت موصل عراق را دربر میگرفت (اقبال آشتیانی، 1318: 41). پایتخت آشور در آغاز، شهر آشور بود و سپس به کاله و نینوا انتقال یافت (مشکور، همان: 125) . کیش، الاحمیر، بابل، سیپار و... از شهرهای مهم آن بهشمار میرفتند. در این میان، شهرهای حوزه خلیج فارس و سواحل آن برای آشور از اهمیت فراوان برخوردار بوده و همواره صحنه رقابت و حشمت و شوکت اقوام سامینژاد یعنی رعایای دول کلدانی، آشوری و فنیقی بودند (حمیدی، 1387: 197).
سلسلهای ایرانی با طولانیترین دوران حکمرانی بر خلیج فارس در دورة باستان.میراث هخامنشیان در دست اسکندر و جانشینانش سلوکیان دیری نپایید و مجموعهای از حکومتهای کوچک و نیمهمستقل بهوجود آمد که قدرتمندترین آنها پارت بود که در شمال شرق ایران، در اشکآباد/ عشقآباد، قرار داشت.