آموزش عالی یک خدمتی گرانقیمت است که هزینه (پول و زمان) زیادی صرف آن میشود (Fried and Hill, 2009). با زیر فشار قرار گرفتن برخی دانشگاهها برای اینکه کمتر به بودجه عمومی متکی باشند، آنها را به تنوع بخشیدن منابع مالی خود واداشته است. برخی از راههای درآمدی آنها عبارتاند از: شهریههای دانشجویی، مبالغی که ازسوی دانشآموختگان پرداخت میشود، کمکهای مردمی و موقوفات و قراردادهای پژوهشی. هرچند، بسیاری از دانشگاههای پردیرینه همواره از چنین سازوکارهایی برای افزایش منابع مالی خود سود میجستهاند. دولتمردان برخی کشورها، گاه بهدلیل شانه خالی کردن از کارویژههای اصلی خود و گاه بهدلیل کمبود منابع مالی از سوگیری جدید دانشگاهها استقبال میکنند. برخی میپندارند، این رویکرد، یعنی تنوعبخشی به منابع درآمدی، برای دانشگاهها نیز میتواند مفید باشد؛ چراکه بدینترتیب آنها کمتر دستخوش آسیبهای ناشی از نوسانات بودجه عمومی یا تغییر ایدئولوژیهای سیاسی قرار میگیرند. اما احتمالاً در بین گزینههای متفاوت پیش روی مؤسسات آموزش عالی، دریافت شهریه از دانشجویان، نقش بیشتری دارد و بررسی آن در حوزه اقتصاد آموزش عالی از اهمیت بهسزایی برخوردار است.
از دیدگاه نظری، یک فرد، هزینهها و منافع آموزش دانشگاهی را با هم مقایسه میکند و برای ادامه تحصیل، تصمیم میگیرد. اگر هزینهها نسبت به منافع افزایش یابد، تمایل فرد برای ادامه تحصیل کمتر میشود و برعکس، اگر منافع آموزش دانشگاهی افزایش یابد، انگیزه فرد برای آموزش دانشگاهی و افزودن بر سرمایه انسانیاش زیادتر میشود