دانشنامه جامع علوم انسانی

دانشنامه جامع علوم انسانی

نویسنده = فرشته آهنگری
تعداد مدخل: 182

توشیح

acrostic \ə-'kros-tik\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
[یونانی akrostichís، از ákros دورترین، بیرونی‌ترین، خارجی‌ترین + stíchos سطر، بند، بیت] 1- سرایش نظمی کوتاه که از یک یا چند حرف آغازین، میانی یا پایانی متوالی، کلماتی ساخته شود. توشیح که از حروف آغازین تشکیل می‌شود یک ABECEDARIUS را شکل می‌دهد.      کلمه توشیح را نخست، اروتراین سیبیل به‌‌کار برد. او حروف الفبا را بر روی ورق‌هایی نوشته و چنان مرتب کرده بود که حروف آغازین ورق‌ها، یک کلمه را به‌وجود می‌آوردند. توشیح‌ها در میان یونانی‌های دوره اسکندرانی و برخی مجادلات نمایش‌های نویسندگان لاتین چون انیوس و پلوتوس که به‌صورت نظم‌های موشح نوشته شده بودند تا عناوین نمایش‌ها را شرح دهند، متداول بود. راهبان قرون وسطا، نظیر شاعران دوره آلمانی متأخر و نوزایی ایتالیا نیز به توشیح علاقه‌مند بودند. 2- یک نوع جدول کلمات که از اصل توشیح بهره می‌گیرد. شکلی عالی که توشیح در آن دو برابر است؛ به‌گونه‌ای که نه فقط کلمات آغازین سطور، بلکه در جاهایی حروف وسط یا حروف آخر نیز کلماتی را تشکیل می‌دهند. در امریکا یک جدول توشیح مضاعف را الیزابت کینگزلی برای Saturday Review The در 1934 طراحی کرد؛ توشیح در پاسخ به سرنخ‌هایی بود که نویسنده طرح کرده بود و جواب نهایی، عنوان یک اثر ادبی را تشکیل می‌داد. حروف به‌وسیله عدد به جاهای خالی شبیه به جدول کلمات، که نقل قولی را توضیح می‌دهند، وارد می‌شد.

زینب مشتاقی، فرشته آهنگری

آگو

Agoult \a-'gü\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
ماری دو فلاوینیی، کنتس دو، نام اصلی و کامل او ماری- کاترین- سوفی دو فلاوینیی، با اسم مستعار دانیئل استرن (ت. 31 دسامبر 1805، فرانکفورت [آلمان کنونی]- و. 5 مارس 1876، پاریس، فرانسه) نویسنده‌ای که به‌سبب موقعیتش در جامعه پاریس در دهه 1840 و قطع ارتباطش با فرانتس لیستِ نوازنده شهرت دارد. او دختر مهاجری به نام کنت دو فلاوینیی بود. در 1827 با سرهنگ شارل آگو، که 20 سال از او بزرگ‌تر بود، ازدواج کرد. پس از آشنایی با لیست در 1834، تصمیم گرفت که با او فرار کند. رابطه آنها تا 1839 ادامه داشت و در 1844 برای همیشه از هم جدا شدند. دخترشان، کوزیما، همسر دوم ریشارت واگنر نوازنده شد. او با بازگشت به پاریس در 1839 حرفه‌اش را به‌عنوان یک نویسنده آغاز کرد و در 1846 رمانی تحت عنوان «نلیدا» (Nélida) را به چاپ رساند که بیشتر شبیه زندگی‌نامه خودنگاشت بود. آگو دوست نزدیک ژرژ ساند بود که دیدگاه‌هایش درخصوص اخلاقیات، سیاست و جامعه با دیدگاه‌های او یکی بود؛ و برای مدتی نیز با لیست در خانه او زندگی کرده بود. وی همچنین مدیر یک تالار شد. «نامه‌های انقلاب» (Lettres républicaines, 1843)؛ «تاریخ انقلاب سال 1848» (Histoire de la révolution de 1848, 1850-53)؛ نمایش‌نامة «ژاندارک» (Jeanne dArc, 1857)؛ یک گفت‌وگو به نام «دانته و گوته» (Dante et Goethe, 1866)؛ «یادبودهای من 1833-1806» (Mes Souvenirs, 1806-1833, 1877)، که با ضمیمه‌ای به نام «خاطرات 1854-1833» (Mémoires, 1833-1854, 1927) کامل شد، دیگر آثار او هستند.

فرشته آهنگری

آگیلار

Aguilar \'äg-ē-'lär, Anglə-'gwil-ər\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
گریس (ت. 2 ژوئن 1816، لندن، انگلستان- و. 16 سپتامبر 1847، فرانکفورت، ام ‌مین [آلمان]) شاعر، رمان‌نویس، و نویسنده تاریخ و مذهب یهودیت که شهرت او عمدتاً به‌سبب رمان‌های احساسی‌اش در خصوص زندگی خانوادگی به‌ویژه برای رمان‌های «تأثیر میهن» (Home Influence, 1847) و «تاوان مادر» (The Mothers Recompense, 1851) است. او دختر یهودی‌های صَفارِدی (Sephardic) بود. با کمک معلم خصوصی، آثار کلاسیک را در منزل فرا گرفت، زیرا (حتی در بزرگسالی) اجازه نداشت از خانواده دور شود. قبل از شهرت یافتن به‌عنوان یک رمان‌نویس به میزان چشمگیری شهرت داشت که علت آن آموزش فرهنگ یهودی به مخاطبان انگلیسی‌زبان بود. به‌رغم محدودیت‌های زندگی‌اش، موفق به نگارش دوازده عنوان کتاب شد. تأثیر میهن تنها رمانی بود که در زمان حیات او به ‌چاپ رسید.

فرشته آهنگری

آگوستین

Agustín \'äg-ü-'stēn\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
ژوزه، نام خانوادگی کامل او اگوستین رامیرس (ت. 19 آگوست 1944، آکاپولکو، گرّرو، مکزیک) رمان‌نویس مکزیکی که نوشته‌های کثیر او به‌علت انعکاس احساس و درک بالا و فرهنگ نوین جوانی، بر خشونت و انحطاط شهرها تأکید داشتند. او در دانشگاه نشنال اتانوموسِ مکزیکو و سنترو مکزیکانو دو اکریتورس تحصیل کرد. آگوستین یکی از رهبران اوندا، جنبش جوانان حامی موسیقی راک و مواد مخدر، بود. رمان‌های او منعکس‌کنندة علاقه وی به این جنبش بودند. اولین رمان آگوستین به ‌نام «مقبره» (La tumba, 1964)، که در 20 سالگی او به چاپ رسید، از دیدگاه یک نوجوان روایت می‌شود. آثار بعدی او شامل نمایش‌نامه برنده جایزه با عنوان «دور باطل» (‍Círculo vicioso, 1974) و رمان برنده جایزه با‌ عنوان «شهرهای متروکه» (Ciudades desiertas, 1982) می‌شود. او در 1985 زندگی‌نامه‌ای خودنگاشت با عنوان «صفحه زندان» (cárcel El rock de la)؛ مجموعه مقالاتی با عنوان «موسیقی کلاسیک جدید» (La nueva musica clásica)؛ و رمان‌های «طاعون اینجا می‌آید» (Ahí viene la plaga) و «خشم صبح‌گاه» (Furor matutino) را به ‌نگارش درآورد. رمان «آتش نزدیک» (Cerca del fuego, 1986) انتقادی نیشدار و فکاهی از زندگی در مکزیکوسیتی بود.

فرشته آهنگری

آگوستینی

Agustini \'äg-ü-'stē-nē\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
دلمیرا (ت. 24 اکتبر 1886، مونته ویدئو، اروگوئه- و. 6 جولای 1914، مونته ویدئو) شاعر نوگرا که یکی از برجسته‌ترین شاعران امریکای جنوبی به‌حساب می‌آید. او اولین زنی بود که شجاعانه درونمایه‌های مربوط به نفسانیت و شور عشق را در آثارش مطرح کرد. آگوستینی کودکی نابغه بود که در خانواده‌ای اهل علم و تحقیق به دنیا آمد. شهرت او با چاپ دو جلد اول اشعارش، «کتاب سفید» (El Libro blanco, 1907) و «ترانه‌های صبحگاه» (Cantos de la mañana, 1910 به‌سرعت در سراسر دنیای اسپانیایی‌زبان پراکنده شد. سومین کتاب او، «جام‌های خالی» (Los cálices vacíos) در 1913 به چاپ رسید. زندگی او با کشته شدن به دست همسر سابقش، به شکلی اسفناک پایان یافت. دو مجموعه دیگر از آثارش در 1924 به چاپ رسیدند: «تسبیح اروس» (El rosarío del Eros) و «ستاره‌های مغاک» (Los astros del abismo). چندین جلد ویرایش‌شده از آثارش نیز به چاپ رسیده است. مجموعه نامه‌های او در 1969 منتشر شدند.

فرشته آهنگری

آخاد هاآم

Ahad Ha‘acm \ä-'käd-hä-'äm\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
نام اصلی او اشر گینربورگ (ت. 18 آگوست 1856، نزدیک کیف، اوکراین، امپراتوری روسیه- و. 2 ژانویه 1927، تل‌آویو، فلسطین [هم‌اکنون تل‌آویو- یافو، اسراییل]) رهبر صهیونیستی و نویسنده‌ای که تفکرات او در مورد فرهنگ عبری به‌صورتی چشمگیر، اسکان اولیة یهودی‌ها در فلسطین را متأثر ساخت و سبک روشن و دقیق نوشته‌هایش، وی را به عنصر برجسته‌ای در ادبیات عبری تبدیل کرد. او، که در روسیه و در یک خانواده سختگیر ارتدوکس بزرگ شد، در ادبیات خاخامی استاد گردید، اما خیلی زود به مکتب عقلانی مربوط به فلسفه قرون وسطایی یهودیت و همچنین نوشته‌های «روشنفکری» (Haskala) تمایل پیدا کرد؛ «روشنفکری» جنبش لیبرال یهودی بود که تلاش می‌کرد تا یهودیت را با تفکر نوین غرب ترکیب کند. آخاد در 22 سالگی به اُدسا، مرکز جنبش ملی‌گرای یهودیت، رفت که با عنوان «عشق صهیون» (Ḥibbat Zion) شناخته شده بود. او پس از پیوستن به این جنبش، اولین مقاله‌اش، «این راه نیست» (Lo ze ha-derekh, 1889)، را به نگارش درآورد که بر بنیاد روحانی صهیونیسم تأکید داشت. او دوبار به فلسطین رفت. از 1896 تا 1903 ویراستار نشریه Ha-Shilo’ah بود که در آن، صهیونیسم سیاسی تئودور هرتسل، برجسته‌ترین رهبر ملی‌گرایی یهودی در آن زمان، را مورد انتقاد قرار داد. او با وارد نشدن به سازمان صهیونیستی اظهار داشت که ایجاد دولت صهیونیستی، آخرین نتیجه نوزایی معنوی یهودیت است و نه آغاز آن. او جامعه را به احیای فرهنگ عبری فرا خواند و به این منظور بر ایجاد سرزمین ملی یهودی در فلسطین به‌عنوان الگوی زندگی یهودیان در دیساپورا (یعنی اقامتگاه یهودیان در خارج از فلسطین) تأکید کرد. آخرین سال‌های زندگی او در فلسطین و با ویرایش اثرش «نامه‌های آخاد هاآم» (Iggerot, Ahad Haam, 1925-23) در 6 جلد سپری شد. دیگر نامه‌ها و خاطراتش در «مجموعه خاطرات و نامه‌ها» (Aḥad Haam: Pirqe zikhronot we-iggerot, 1931)، به ‌چاپ رسید. مقالات او در چهار جلد کتاب گنجانده شده‌اند (1895، 1903، 1904 و 1913).

فرشته آهنگری

آلین

Ahlin \ä-'lēn\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
لارش (ت. 4 آوریل 1915، سونتسوال، سوئد) رمان‌نویس برجسته سوئدی اواسط قرن بیستم. اولین رمان او «تب با بیانیه» (T­abb med manifeste, 1943) دربرگیرنده بسیاری از اندیشه‌های محوری نوشته‌های اوست. در این رمان یک کارگر جوان بیکار، ایدئولوژی کمونیستی را رضایت‌بخش نمی‌داند و اندیشه ارزش اجتماعی را بر ارزش فردی ترجیح نمی‌دهد، و از طریق ایدئولوژی لوتری سکولار، که در آن افراد براساس اعمالشان مورد قضاوت قرار می‌گیرند، به فهم بهتری از خود و دنیا می‌رسد. جستجوی زیبایی به‌واسطه عشق که معمولاً با تحقیر و رنج تجربه می‌شود، در چند رمان بعدی او دنبال می‌شود که از آن جمله «مرگ من به خودم تعلق دارد» (min död är min, 1945)، «دختر دارچین‌فروش» (Kanelbiten, 1945«شب در خیمه بازار» (Natt i marknadstältet, 1957) شناخته‌شده‌ترین هستند. تجربی‌ترین اثر او «اگر، درباره، اطراف» (om, 1946) است. او در دهه هشتاد چندین کتاب دیگر نیز به چاپ رساند که از آن جمله رمان خودنگاشتی با نام «دهان ششم» (Sjatte munnen, 1985) را می‌توان نام برد.

فرشته آهنگری

احمد هاشم

Ahmed Haşim \äh-'met-'häsh-im\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
(ت. 1884، بغداد [هم‌اکنون در عراق]- و. 4 ژوئن 1933، استانبول، ترکیه) نویسنده‌ای که یکی از نمایندگان برجسته جنبش سمبولیسم در ادبیات ترکی است.

فرشته آهنگری

احمد پاشا

Ahmed Paşa \äh-'met- pä-'shä\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
احمد پاشا بورسالی نیز نامیده می‌شود (ت. اِدیرن، امپراتوری عثمانی [هم‌اکنون در ترکیه] و. 96/1497، بورسا) یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های ادبیات ترکیه در قرن پانزدهم. او تحصیلات کلاسیک اسلامی داشت و در مکتب‌خانه‌ای واقع در شهر بورسا به ‌تدریس مشغول شد. در 1451 قاضی شهر ادیرن گردید. او در دولت نیز خدمت کرد، اگرچه به‌‌علت سال‌های زیاد تبعید در بورسا، مدتی از کارش بازماند. احمد پاشا، که اصولاً مدیحه‌سرا بود، عمدتاً قصیده و غزل می‌سرود و یکی از اولین استادان شعر کلاسیک در ادبیات عثمانی به‌‌حساب می‌آید. اشعار آهنگین دیوان، یا مجموعه اشعار او، تأثیر عمیقی بر شاعران کلاسیک عثمانی در دوره‌های بعد داشت و جایگاه او را در تاریخ ادبیات ترکیه متمایز ساخت.

فرشته آهنگری

احمد یِسِوی یا یساوی

Ahmed Yesevi \äh-'met-'yes-e-'vē\ or Ahmad Yasawī \äh-'mäd-'yäs-ä-'vē\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
(ت. نیمه دوم قرن یازدهم، سایرام [هم‌اکنون در قزاقستان] - و. 1166، یاسی، ترکستان [ترکمنستان کنونی]) شاعر و صوفی ترک که در سراسر دنیای ترک‌زبان بر پیشرفت عرفان تأثیر گذاشت. اطلاعات اندکی در مورد زندگی او در دست است. خانواده او به یاسی (که نام وی برگرفته از آن است) نقل مکان کردند، و او در آنجا آموزش‌های عرفانی‌اش را آغاز کرد. گفته می‌شود که برای مطالعه به همراه عارفان مشهور به بخارا رفته، اما در نهایت به یاسی بازگشته است. اثر به ‌جا مانده منسوب به این شاعر «دیوان حکمت» است که دربرگیرنده اشعاری با مضامین عرفانی است. محققان باور دارند که این اثر به احتمال زیاد متعلق به او نیست؛ با وجود این‌ گمان می‌رود که اشعار دیوان در سبک و احساس، با آنچه وی می‌نوشته است شباهت دارند. داستان‌های مربوط به زندگی او در سراسر دنیای اسلامی ترک‌زبان پراکنده و افراد زیادی پیرو او شدند. تیمور فاتح در 97/1398 مقبره‌ای با شکوه بر مزار وی ساخت که زائران به آنجا می‌آمدند و او را همچون قدیسی تجلیل می‌کردند. او برای مردم شعر می‌سرود؛ همچنین پیشرفت ادبیات مردمی عرفانی در ترکیه به وی نسبت داده می‌شود.

فرشته آهنگری

عجب بیابانی!

Ah, wilderness!
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
کمدی چهارپرده‌‌ای اثر یوجین اونیل، که در 1933 به چاپ رسید و برای اولین‌بار به اجرا درآمد. این کمدی، که احتمالاً متفاوت‌تر با دیگر آثار او است، داستانی احساسی در مورد بی‌بصیرتی دوران جوانی در شهری واقع در نیوانگلندِ آغاز قرن بیستم را روایت می‌کند. ریچارد، پسر نوجوان نت میلر، ناشر روزنامه‌ محلی، خودسری‌های دایی‌اش، سید دیویس، را از خود بروز می‌دهد. او که از سوی پدرش اجازه ندارد به دختر همسایه، میوریئل، اظهار عشق کند، به میگساری می‌پردازد و تحت‌تأثیر بل قرار می‌گیرد و تلاش می‌کند که بل را متأثر سازد، اما از رفتارهای دنیاپرستانه او وحشت می‌کند. سید دیویس هرزه تلاش می‌کند وضعیت را در زمان بازگشتن ریچاردِ ولخرج و الکلی مهار کند که با کمک نت پاکدل و میورینل مهربان همه چیز درست می‌شود. این نمایش‌نامه از زمان نگارش تاکنون از نمایش‌نامه‌های اصلی در مجموعه نمایش‌نامه‌های تئاتر اجتماعی به‌شمار رفته است.

فرشته آهنگری

اِکار

Aicard \ā-'kar\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
ژان، نام کامل او فرانسوئا - ویکتور - ژان (ت. 4 فوریه 1848، تولون، فرانسه- و. 13 می 1921، پاریس) شاعر، رمان‌نویس و نمایش‌نامه‌نویس فرانسوی که شهرت وی عمدتاً به‌‌سبب سرودن اشعاری دربارة ناحیه پرووانس است. او در جوانی در رشته حقوق تحصیل کرد، اما به‌علت دلبستگی به ادبیات آن را رها نمود. اولین کتاب شعر او، «باورهای یک جوان» (Jeunes croyances, 1867)، نشان‌دهنده تأثیر آلفونس دو لامارتین، شاعر رمانتیک، بود که با استقبال خوبی مواجه شد. اِکار بعد از جنگ فرانسه و آلمان به پاریس رفت و «آشوب‌ها و تضمین‌ها» (Les Rebellions et les apaisements, 1871) را به ‌چاپ رساند. «اشعار پرووانس» (Poémes de Provence)، که یادآوری احساس مناظر مربوط به پرووانس است، در 1874 به ‌چاپ رسید؛ دو سال بعد «ترانه‌های کودک» (La Chanson de l'enfant) به‌ چاپ رسید. موفق‌ترین نمایش‌نامه او از میان 14 نمایش‌نامه‌اش «پدر لبونار» (Le Père Lebonnard) بود که در 1889 برای اولین‌بار به اجرا درآمد. بیشتر رمان‌های او، که بهترین آنها «مورین اهل شمال افریقا» (Maurin des maures, 1908) است، نیز مبتنی بر زندگی در پرووانس هستند. او در 1909 عضو فرهنگستان فرانسه شد.

فرشته آهنگری

اِیدو

Aidoo \'ā-'dü\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
آما آتا، نام کامل او کریستینا آما آتا آیدو (ت. 23 مارس 1942، آبیدزی کیاکور، نزدیک به سالتپوند، گلدکوست [هم‌اکنون غنا]) نویسنده غنایی که آثارش بر طبیعت تناقض‌آمیز نقش زن در افریقای نوین تأکید ‌دارد. او در زمان تحصیل در دانشگاه غنا (کارشناسی، 1964) برای اولین بار اشعارش را به چاپ رساند. وی با نگارش نمایش‌نامه‌ای معمایی با عنوان «معمای یک روح» (The Dilemma of a Ghost, 1965) به شهرت زودهنگام رسید که در آن دانشجویی غنایی با برگشتن به کشورش، همسر افریقایی- امریکایی‌اش را به فرهنگ سنتی و خانواده گسترده‌ای وارد می‌کند که هم‌اکنون در نظرش محدودکننده است. وضعیت دشوار آنها منعکس‌کنندة حساسیت خاص ایدو به افرادی است که در خارج بوده‌اند (افریقایی‌های تحصیل‌کرده در خارج از کشور). این مسئله دوباره در رمان تجربی شبه‌خودنگاشت او «خواهرمان آینه ‌دق؛ تأملات یک لوچ سیاه چشم» (Our Sister Killjoy; or Reflections from a Black-Eyed Squint, 1966) مطرح شد. او سال‌ها در امریکا و کنیا تدریس کرد. مجموعه داستان کوتاه «اینجا چیز دلچسبی نیست» (No Sweetness Here, 1970) و نمایش انتقادی دیگری با عنوان «آنوا» (Anowa, 1970) به تأثیر فرهنگ غرب بر نقش زنان و بر فرد در یک جامعه همگانی می‌پردازند. ایدو با این موضوع مخالف بود که تحصیل به سبک غربی به زنان افریقایی آزادی می‌دهد. در فاصله 1970 تا 1985، که مجموعه شعر «کسی با زمانی حرف می‌زند» (Someone Talking to Sometime) را به‌ چاپ رساند، آثار کمی به نگارش درآورد. آثار بعدی‌اش «عقاب و جوجه‌ها» (The Eagle and the Chickens, 1986)، که یک مجموعه داستان کودک است؛ «پرنده‌ها و اشعار دیگر» ( Birds and Other Poems, 1987)؛ و رمان «تغییرات: یک داستان عاشقانه» (Changes: A Love Story, 1991) نام دارند.

فرشته آهنگری

اِیکن

Aiken \'ā-kən\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
کانرَد پاتر (ت. 5 آگوست 1889، ساوَنا، جورجیا، ایالات متحده امریکا - و. 17 آگوست 1973، ساونا) شاعر، نویسنده داستان کوتاه، رمان‌نویس و منتقدی که آثارش با تأثیر از نظریه روانکاوی اخیر به میزان زیادی، نیاز بشر به خودآگاهی را مورد مطالعه قرار می‌دهند. او خود در دوران کودکی بعد از مشاهده اجساد والدینش لطمه روحی شدیدی را تجربه کرد، زیرا پدرش بعد از به قتل‌ رساندن مادرش، دست به خودکشی زده بود. ایکن در مدرسه‌های خصوصی و سپس در هاروارد تحصیل کرد و در آنجا دوست و هم‌دوره تی. اس. الیوت (که شعرش وی را متأثر ساخت) بود. او تقریباً به شکل مساوی هم در انگلستان و هم ایالات متحده زندگی کرد تا اینکه در نهایت در 1947 در مساچوستس ساکن شد. نقش وی در شناساندن شاعران امریکایی به مردم بریتانیا شایان توجه بود. ایکن، پس از سرودن سه مجموعه شعر در فاصله بین سال‌های 1915 تا 1920 و در تلاش برای نگارش شعری که در تواناییِ بیان چندین سطح معنایی به‌طور همزمان به موسیقی شباهت داشته باشد، پنج سمفونی را به نگارش درآورد. پس از آن، نوبت به نگارش اشعار روایی، اشعار غنایی و تأملات رسید. او پس از جنگ جهانی دوم به قالب موسیقیایی بازگشت، اما این‌بار با این تفاوت که سروده‌هایش کیفیت فلسفی و روان‌شناختی بیشتری داشتند. بهترین اشعار او در کتاب «مجموعه اشعار» (Collected Poems, 1953) گنجانده شدند که دربرگیرنده توالی شعری تحت عنوان «مقدماتی بر تعریف» (Preludes to Definition) است که از نظر برخی منتقدان شاهکار شعری او به‌شمار می‌آید. این مجموعه همچنین «ترانه‌های صبحگاهی سنلین» (Morning Song of Senlin) را دربر می‌گیرد که مکرراً در گلچین‌های ادبی گنجانده شده است. بیشتر داستان‌های او در فاصله دهه 1920-1930 به نگارش درآمدند. عموماً داستان‌های کوتاه او در این دوره موفق‌تر از رمان‌هایش بودند که از آن جمله می‌توان «مهتاب عجیب»
از کتاب «بیاور! بیاور!» (
Bring! Bring!, 1925)؛ و «برف ساکت، برف مرموز» و
«آقای آرکولاریس» از کتاب «از میان مردم گمشده» (
Among the Lost People, 1934)
را نام برد. «داستان‌های کوتاه کانرد ایکن»
(The Short Stories of Conrad Aiken)
در
1950 و زندگی‌نامه خودنگاشت او با عنوان «یوشانت» (Ushant) در 1952
به چاپ رسید.

فرشته آهنگری

امار

Aimard \e-'mar\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
گوستاو، اسم مستعارِ اولیویئه گلو (ت. 13 سپتامبر 1818، پاریس، فرانسه- و. 20 ژوئن 1883، پاریس) رمان‌نویس عامه‌پسند که داستان‌های ماجراجویانه در مورد زندگی در مرزهای امریکا و مکزیک را به نگارش درآورد. او در 12 سالگی با شغل کارگر کشتی به دریا رفت و در نتیجه، جنگ‌های محلی و توطئه‌هایی را در ترکیه، قفقاز و امریکای جنوبی شاهد بود. پس از شرکت در انقلاب 1848 در پاریس، در 1854 به امریکای شمالی رفت. وی در 1870 و در جریان جنگ فرانسه و آلمان در محاصرة پاریس شرکت داشت. بسیاری از رمانس‌‌های ماجراجویانه او سلسله‌وار در روزنامه‌ها به چاپ رسیدند. مشهورترین کتاب‌های او از میان 43 کتاب پرطرفدار به نگارش درآمده‌اش، که برخی از آنها به انگلیسی ترجمه شده‌اند، «صیادان آرکانزاس» (Les Trappeurs de l Arkansas, 1858«کولی‌های دریا» (Les Bohèmes de la mer, 1865 «در دریا و در خشکی» (Par mer et par terre, 1879) نام دارند.

فرشته آهنگری

اِینزوُرت

Ainsworth \'ānz-wərth\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
ویلیام هریسُن (ت. 4 فوریه 1805، منچستر، لنکاشر، انگلستان- و. 3 ژانویه 1882، رایگیت، ساری) مؤلف انگلیسی رمان‌های تاریخی عامه‌‌پسند. او در آغاز حقوق ‌خواند، اما برای پرداختن به ادبیات آن را رها کرد. اولین موفقیت او با نگارش رمان «روک‌وود» (Rookwood, 1834) حاصل شد که شخصیت اصلی آن دیک ترپینِ راهزن بود. پس از این اثر، چندین رمان تاریخی دیگر نوشت که تعدادشان جمعاً 39 تاست؛ مشهورترین آنها «برج لندن» (The Tower of London, 1840)، «سنت پل قدیمی، داستان طاعون و آتش‌سوزی لندن» (Old St Paul´s a Tale of the Plague and the Fire of London, 1841)، «قلعه وینزر: یک رمان تاریخی» (Windsor Castle: An Historical Romance, 1843)، و «جادوگرهای لنکاشر» (The Lancashire Witches, 1849) نام دارند. او در 1839 سردبیر Bentleys Miscellany شد و از 1854 تا 1868 صاحب‌امتیازی این مجله را برعهده گرفت. او در زمان‌های مختلف سردبیر The New Monthly Magazine و مجله خودش Ainsworths Magazine نیز بود. رمان‌های او برایش ثروت زیادی به ارمغان آوردند، اما تلاش‌های او در سردبیری و انتشارات عموماً ناموفق بود. رمان‌های اینزورت در انتقال دقیق و روشن شکوه و کشمکش‌های تاریخی بی‌نظیر هستند، اما فاقد انسجام در پی‌رنگ و ظرافت در به‌کارگیری شخصیت‌هاست.

فرشته آهنگری

آی چینگ

Ai Qing or Ai Ch'ing \'ī-'chiŋ\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
اسم مستعارِ جیانگ هایکینگ (ت. 27 مارس 1910، جینهوا، استان جیانگ، چین) شاعر چینی که پیرو اصول مائو زدونگ بود. او، که پسر یک ملاک ثروتمند بود، به آموختن زبان‌های غربی علاقه‌مند شد. از 1928 تا 1932 در پاریس به آموختن نقاشی مشغول و به‌تدریج به ادبیات غرب علاقه‌مند شد. وی، که به‌علت فعالیت‌های سیاسی افراطی زندانی شده بود، شروع به نوشتن اشعاری با اسم مستعار کرد. او اولین کتاب شعرش را در 1939 به‌ چاپ رساند. این اثر منعکس‌کننده علاقه او به تودة مردم چین و توافقش با آموزه‌های ادبی مائو است. وی در دهه چهل چند جلد کتاب دیگر به‌ چاپ رساند. شعر او به‌تدریج ملی‌گرا و مردمی و ابزاری تأثیرگذار برای تبلیغ شد. آی‌ چینگ از 1949 تا 1953 از سردبیران مجله Renmin wenxue («ادبیات مردم») شد. او در کمیته‌های فرهنگی مختلفی کار کرد تا اینکه در نهایت در 1957 مورد انتقاد قرار گرفت. آی‌ چینگ به مدت 21 سال سکوت پیشه کرد و در اردوگاه‌های هلیونجیانگ و زینجیانگ توقیف شد. او دوباره در 1978 چاپ آثارش را شروع کرد. «اشعار منتخب آی چینگ» (Selected Poems of Ai Qing) در 1982 به ‌چاپ رسید.

فرشته آهنگری

کابوس‌های متغیر

Air-Conditioned Nightmare, The
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
روایت غیرداستانی سفرهای هنری میلر در ایالات متحده، که در 1945 به ‌چاپ رسید. میلر در سال‌های 1940 و 1941 بعد از بازگشت از اقامت طولانی‌مدت در اروپا به این مسافرت‌ها مبادرت ورزید. وی غالباً به شکلی منفی، طبیعت امریکا و همچنین خلق‌وخوی مردم این کشور را به تصویر می‌کشد. علاوه‌بر دیگر مسائل، او آرمان بنیاد‌گذاران اصلی امریکا را در تقابل با عشق مردم معاصر این کشور به پول بررسی می‌کند. میلر در داستان دنباله‌داری با ‌عنوان «به یاد داشته‌ باش که به‌‌ خاطر داشته باشی» (Remember to Remember, 1947) بیشتر به این درون‌مایه‌ها می‌پردازد.

فرشته آهنگری

اشلینگ

aisling \'ash-liŋ\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
جمع آن aislings یا aislingi [واژه‌ای ایرلندی به معنی خیال، توصیف خیال] در ادبیات ایرلندی، توصیف یا شرح شعری یا دراماتیک یک رویا. «تصویری از اَدمنن» (The Vision of Adamnan) یکی از شناخته شده‌ترین نمونه‌هاست. در قرن هجدهم این صنعت به‌صورت ابزاری برای بیان حمایت از بازگرداندن استیوئرت کاتولیک رومی به سلطنت استفاده شد.

فرشته آهنگری

آئیستس

Aistis \'ä-ē-stəs\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
یوناس، یوناس کوسو- آلکساندراویچیوس یا یوناس کوسا- آلکساندریشکیس نیز نامیده می‌شود، اسم مستعارِ یوناس آلکساندراویچیوس (ت. 7 جولای 1904، کامپیشکس، نزدیک کاوناس، لیتوانی، امپراتوری روسیه- و. 13 ژوئن 1973، واشنگتن، ایالات متحده) شاعری که ترانه‌های او از جمله بهترین اشعار ادبیات لیتوانی به‌حساب می‌آیند و اولین شاعر نوگرای لیتوانیایی بود که به بیان احوال شخصی پرداخت. او در دانشگاه کاوناس و در دانشگاه گرنوبل فرانسه تحصیل کرد. به‌علت اشغال کشورش از سوی شوروی به لیتوانی بازنگشت بلکه در 1946 به ایالات متحده رفت و در 1958 در آنجا از کارمندان کتابخانه کنگره در واشنگتن شد. اولین مجموعه‌های شعر وی و از جمله چهارمین مجموعه شعرش، «چشمان بی‌فروغ کیمرا» (Užgesę chimeros akys, 1937)، از بهترین آثار او هستند. اشعار میهن‌پرستانه او، که در زمان جلای وطن به نگارش درآمدند، به‌ اندازه اولین آثار او موفق نبودند. او چندین مجموعه شعر از جمله «گلچین شعر لیتوانی» (Lietuvių Poezijos antologija, 1965) را تصحیح کرد. «شعر» (Poezija, 1961) اشعار گردآوری شده وی تا آن زمان است. سه مجموعه مقاله نیز از او چاپ شده است.

فرشته آهنگری

اِیکن‌ساید

Akenside \'ā-kən-'sīd\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
مارک (ت. 9 نوامبر 1721، نیوکاسل نزدیک تاین، نورتامبرلند، انگلستان- و. 23 ژوئن 1770، لندن) شاعر و پزشک بریتانیایی که شهرت وی عمدتاً به‌سبب شعر «لذات خیال» (The Pleasures of Imagination)، یک اثر گلچین فلسفی، است. او به قصد تحصیل برای روحانی شدن به دانشگاه ادینبرا رفت، اما درعوض در رشته پزشکی تحصیل کرد. اولین شعر او با عنوان «هنر‌شناس» (The Virtuoso که به تقلید از ادموند اسپنسر، شاعر سبک الیزابتی، سروده شده، در 1737 به‌ چاپ رسید. لذت خیال ابتدا در سه جلد و در 1744 چاپ شد. بعداً جلد چهارمی نیز به آن اضافه شد و تمام شعر به‌شکلی گسترده تصحیح گردید و بالاخره پس از مرگش تحت‌ عنوان «اشعار مارک ایکن‌ساید پزشک» (The Poems of Mark Akenside, M. D, 1772) به‌ چاپ رسید. این اثر، که در قالب شعر سپید با اقتباس از شعر میلتن سروده شده، به تقلید از ویرژیل و هوراس، شاعران رومی، نوشته شد. او بعداً با انتخاب قصیده به‌عنوان قالب شعری محبوبش، علاقه زیادی به مطرح کردن خود به‌عنوان پیندار انگلیسی یکی از چندین جنبه شخصیتی او که در رمان طنزآمیز «ماجراهای ترشی خارجی» (The Adventures of Peregrine Pickle) اثر توبیاس اسمالت هجو شد نشان داد، در این رمان، ایکن‌ساید همان پزشکی است که در صحنه‌های به تصویر کشیده شده در قاره اروپا ظاهر می‌شود. او در 1745 «قصایدی در چندین موضوع» (Odes on Several Subjects در 1746 «ترانه‌‌ای برای نایادس» (Hymn to the Naiads) و «به ستاره غروب» (To the Evening Star) را به‌ چاپ رساند. وی نهایتاً پزشک ملکه شد.

فرشته آهنگری

آخمادولینا

Akhmadulina \'ək-'mə-'dü-lē-nə\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
بلا، نام کامل او ایزابلا آخاتونا آخمادولینا (ت. 10 آوریل 1937، مسکو، روسیه، اتحاد جماهیر شوروی سابق) شاعر روسی‌زبان از نژاد تاتار و ایتالیایی، و شاعر برجسته ادبیات روسیه بعد از استالین. او تحصیلاتش را در مؤسسه ادبیات گورکی در 1960 تکمیل کرد و پس از آن به آسیای مرکزی و نهایتاً به عضویت اتحادیه نویسندگان شوروی درآمد. اثر منحصربه‌‌فرد و انعطاف‌ناپذیر او سبب برانگیخته شدن انتقادات رسمی شد و او را غالباً در به ‌چاپ رساندن آن دچار مشکل ‌کرد. وی همچون دوست شاعرش، یفگنی یفتوشنکو، که در دهه پنجاه با او ازدواج کرد، در جلسات خوانش اثر خودش جمعیت زیادی را مجذوب می‌کرد. اولین مجموعه او «زه چنگ» (Struna) در 1962 به‌ چاپ رسید. شعر طولانی «شجره‌نامه من» (Moya rodoslovnaya, 1964 که عنوان آن به شعری از آلیکساندر پوشکین در 1830 اشاره دارد، به‌جهت نوآوری در درون‌مایه و سبک مورد توجه است. عمل خلاق درون‌مایه‌ای مکرراً در آثار وی ظاهر می‌شد. کتاب‌های بعدی او «درس‌های موسیقی» (Uroki muzyki, 1969)، «اشعار» (Stikhi, 1975 و «راز» (Taina, 1983) نام دارند. او همچنین ترجمه‌هایی از اشعار گرجستانی و دیگر زبان‌ها به‌ چاپ رساند.

فرشته آهنگری

جایزه آکوتاگاوا

Akutagawa Prize \ä-'kü-tä-'gä-wä\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
جایزه ادبی ژاپن که سالی دوبار به بهترین آثار جدی حوزه داستان از نویسندگان تازه‌کار و مستعد ژاپنی اهدا می‌شود. این جایزه، که در زبان ژاپنی آکوتاگاوا ریونوسوکه شو نامیده می‌شود، عموماً به همراه جایزه نائوکی مهم‌ترین و پرطرفدارترین جایزه ادبی ژاپن تلقی می‌گردد. داستان‌های کوتاه یا رمان‌های کوتاه بیش از رمان‌های بلند برنده این جایزه می‌شوند. جایزه آکوتاگاوا را کیکوچی کان در 1935 به‌منظور گرامیداشت خاطره دوست و همکارش آکوتاگاوا ریونوسوکه برپا کرد. آکوتاگاوا نویسنده برجسته‌ای بود که در 1927 خودکشی کرد.

فرشته آهنگری

الاباستر

Alabaster \'al-ə-'bäs-tər,-'bas\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
ویلیام (ت. 1567، هَدلی، سافوک، انگلستان- و. اوایل آوریل 1640، لیتل شلفورد، کیمبریجشر) شاعر انگلیسی، عارف و محقق در زبان عبری و لاتین، مؤلف تراژدی لاتین به‌ نام «رکسانا» (Roxana, 1597) منتشر شده در 1632. او از دانشگاه کیمبریج فارغ‌التحصیل شد و در 1596 اِرل اسکس را در سفر به کادیس اسپانیا همراهی کرد. الاباستر در این سفر قاضی عسکر بود، اما در 1597 به کاتولیک رومی تغییر مذهب داد و به‌همین‌علت مکرراً زندانی ‌شد. او در 1609 به روم رفت و در آنجا به‌‌علت نوشته‌های عرفانی‌اش، از طرف کلیسا مورد استیضاح قرار گرفت. وی پس از تردیدهای فراوان به مذهب کلیسای آنگلیکان بازگشت و در 1618 کشیش پادشاه شد. الاباستر، همچنین یک شعر حماسی ناتمام به زبان لاتین به نام الیسائیس (Elisaeis) به نگارش درآورد که در آن الیزابت اول را تجلیل کرده بود. از او اشعار مناسبتی، غزلیات روحانی، آثار منثور با تمایلات عرفانی، و تفاسیری از کتاب مقدس نیز باقی مانده است.

فرشته آهنگری

علاءالدین

Aladdin \ə-'lad-in Arabic ‘Alā’ ad-Dīno\
دانشنامه ادبیات جهان- جلد 1
قهرمان یکی از مشهورترین داستان‌ها در «هزار و یک شب». او پسر یک خیاط چینی متوفی و همسر فقیرش است. پسرکی تنبل و لاابالی که با جادوگری افریقایی آشنا می‌شود که ادعا می‌کند عموی اوست. این جادوگر، علاءالدین را به دهانه غاری می‌برد و از او می‌خواهد که وارد غار شود و چراغ شگفت‌انگیز را که داخل آن است، بیرون آورد؛ و برای حفظ امنیت او در حین انجام این کار، به او حلقه‌ای جادویی می‌دهد. علاءالدین به داخل غار می‌رود و با چراغ برمی‌گردد. اما پیش از آنکه کاملاً از غار خارج شود، از تحویل چراغ به جادوگر خودداری می‌کند. جادوگر نیز در غار را به روی او می‌بندد و او را با چراغ در داخل غار تنها می‌گذارد. علاءالدین که از وحشت دست‌هایش را برای نجات به این سو و آن سو تکان می‌دهد، می‌فهمد که می‌تواند با لمس انگشتر، جن یا جن‌های قدرتمندی را ظاهر کند. او به خانه برمی‌گردد و خیلی زود می‌فهمد که لمس چراغ نیز همان خاصیت را دارد. این موجودات ماوراءالطبیعه همه آرزوهای او را برآورده می‌کنند و او در نهایت بسیار ثروتمند می‌شود. قصر شگفت‌انگیزی از جواهرات می‌سازد و با دختر زیبای سلطان ازدواج می‌کند. تا سال‌ها زندگی زناشویی شادی دارد، بعد از سلطان به حکومت می‌رسد، سال‌ها حکومت می‌کند و یک سلسله طولانی از پادشاهان را از خود به جا می‌گذارد.

فرشته آهنگری